**कार्यकारी सारांश (Executive Summary)**
महाराष्ट्र शासनाच्या जलसंपदा विभागाने ३० जानेवारी २०२६ रोजी दोन अधिसूचना जारी केल्या आहेत. या अधिसूचना महाराष्ट्र सिंचन पद्धतीचे शेतकऱ्यांकडून व्यवस्थापन अधिनियम, २००५ च्या अंतर्गत जयपूर बृ.ल.पा. प्रकल्पाच्या व्यवस्थापनाशी संबंधित आहेत. यात, कायद्याची अंमलबजावणी आणि कालवा अधिकाऱ्यांच्या नियुक्तीचा समावेश आहे.
**मुख्य मुद्दे / मुख्य मजकूर (Key Points / Main Content)**
* **अधिसूचना क्रमांक १:**
* महाराष्ट्र सिंचन पद्धतीचे शेतकऱ्यांकडून व्यवस्थापन अधिनियम, २००५ (MMISF Act, 2005) कलम १(३) अन्वये, जयपूर बृ.ल.पा. प्रकल्पासाठी हा अधिनियम ३० जानेवारी २०२६ पासून लागू करण्यात आला आहे.
* हा कायदा वाशिम जिल्ह्यातील जयपूर स्टोरेज टँक (Jayapur Storage Tank) प्रकल्पाला लागू आहे.
* या कायद्यानुसार, लागवडीखालील क्षेत्र C.C.A. १९०५ हेक्टर (Culturable Command Area) निश्चित करण्यात आले आहे.
* **अधिसूचना क्रमांक २:**
* महाराष्ट्र सिंचन पद्धतीचे शेतकऱ्यांकडून व्यवस्थापन अधिनियम, २००५ (MMISF Act, 2005) कलम २(४) अन्वये, कार्यकारी अभियंता, वाशिम पाटबंधारे विभाग आणि अधीक्षक अभियंता, बुलढाणा पाटबंधारे प्रकल्प मंडळ यांची कालवा अधिकारी म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आहे.
* या कालवा अधिकाऱ्यांना मसिंपशेव्य (MMISF) अधिनियम, २००५ च्या अंतर्गत विशिष्ट कलमांन्वये अधिकार वापरण्याचे अधिकार प्रदान करण्यात आले आहेत.
**परिणाम विश्लेषण (Impact Analysis)**
* **शेतकरी:**
* परिणाम: सिंचन व्यवस्थापनात सक्रिय सहभाग आणि अधिक उत्तरदायित्व.
* आवश्यक कृती: सिंचन व्यवस्थापनात सहभागी होण्यासाठी तयार राहाणे आणि कालवा अधिकाऱ्यांशी समन्वय साधणे.
* **जलसंपदा विभाग:**
* परिणाम: सिंचन प्रकल्पांचे व्यवस्थापन अधिक प्रभावीपणे करण्यासाठी कायद्याची अंमलबजावणी आणि अधिकाऱ्यांची नियुक्ती.
* आवश्यक कृती: कायद्याचे योग्य पालन करणे आणि शेतकऱ्यांमध्ये जागरूकता निर्माण करणे.
* **कालवा अधिकारी ( कार्यकारी अभियंता, वाशिम पाटबंधारे विभाग आणि अधीक्षक अभियंता, बुलढाणा पाटबंधारे प्रकल्प मंडळ):**
* परिणाम: कायद्यानुसार सिंचन व्यवस्थापनाचे अधिकार आणि जबाबदाऱ्या.
* आवश्यक कृती: कायद्यातील तरतुदीनुसार अधिकार वापरणे आणि जबाबदाऱ्या पार पाडणे.
Key Entities Referenced
महाराष्ट्र सिंचन पद्धतीचे शेतकऱ्यांकडून व्यवस्थापन अधिनियम, २००५: सिंचन व्यवस्थापनात शेतकऱ्यांचा सहभाग वाढवण्यासाठी महाराष्ट्र शासनाने अधिनियमित केलेला कायदा.
कलम १(३): अधिसूचना क्रमांक १ आणि २ चा संदर्भ, ज्यामुळे कायद्याच्या अंमलबजावणीची सुरुवात होते.
जयपूर बृ.ल.पा. प्रकल्प, ता., जि. वाशिम: सिंचन प्रकल्पाचे नाव, तालुका आणि जिल्हा जेथे हा अधिनियम लागू आहे.
लागवडी लायक लाभक्षेत्र C.C.A. १९०५ हे.: प्रकल्पाच्या अंतर्गत लागवडीखालील जमिनीचे क्षेत्र, ज्यावर हा अधिनियम लागू आहे.
महाराष्ट्र पाटबंधारे अधिनियम, १९७६: या कायद्यातील कलम २ खंड (४) नुसार कालवा अधिकारी नियुक्त केले जातात.
RNI No. MAHBIL /2009/37831
महाारााष्ट्र� शाासन रााजपत्र
असाधााराण भााग चाारा-ब
वर््ष १२, अंक १५] शाुक्रवारा, जानेवाराी ३०, २०२६/माघ १०, शाके १९४७ [पष्ृ्ठ ठे४, ककंमत : रुपय े९.००
असाधााराण क्रमांक ३७
प्रााकधाकृत प्राकाशान
महाारााष्ट्र शाासनाने महाारााष्ट्र अकधाकनयमांन्वये तयारा केलेेलेे
(भााग एक, एक-अ आकण एक-ले यांमध्ये प्राकसद्ध केलेेलेे कनयम व आदेेशा यांव्यकतरिराक्त) कनयम व आदेेशा.
जलेसंपदेा कवभााग
मंत्ालय, मुंबई ४०० ०३२, दिनांक ३० जानेवारी २०२६.
अकधासूचाना क्रमांक- १
[संदेभा-्ष कलम १(३)]
महाारााष्ट्र कसंचान पद्धतीचाे शाेतकऱ्यांकडून व्यवस््थापन अकधाकनयम, २००५.
क्रमांक सीडीए-२०२५/(प्र.क्र.१२५/२५)/लाक्ेदव(कामे).— महाराष्टट्र दसंचन पद्धतीचे शेतकऱ्यांकडून व्यवस््थापन
अदिदनयम, २००५ मिील कलम १ च्या खंड ३ अन्वये प्राप्त अदिकारांचा वापर करून महाराष्टट्राचे राज्यपाल खालील तक््तयात स्तंभ
(२) मध्ये दवदनदिदिष्ट्ट केलेल्या दसंचन प्रकल्पांच्या स्तंभ (३) मध्ये दवदनदिदिष्ट्ट केलेल्या लाभक्ेत्ातील स्तंभ (४) मध्ये दवदनदिदिष्ट्ट केलेली
अदिदनयमाची कलमे स्तंभ (५) मध्ये दवदनदिदिष्ट्ट केलेल्या दनयत दिनांकापासून लागू केल्याचे अदिसूदचत करीत आहेत.—
अ.क्र. प्रकल्पाचे नाव कायिा लागू होणारे क्ेत् लागू करावयाची कलमे दनयत दिनांक शेरा
(१) (२) (३) (४) (५) (६)
१ जयपूर बृ.ल.पा. प्रकल्प, लागवडी लायक लाभक्ेत् सवदि कलमे ३०/०१/२०२६
ता., दज. वादशम C.C.A.१९०५ हे.
महाराष्टट्राचे राज्यपाल यांच्या आिेशानुसार व नावाने,
म. गु. वानखेडठे,
शासनाचे उप सदचव.
(१)
भाग चार-ब-३७–१2 महाारााष्ट्र शाासन रााजपत्र असाधााराण भााग चाारा-ब, जानेवाराी ३०, २०२६/माघ १०, शाके १९४७
WATER RESOURCES DEPARTMENT
Mantralaya, Mumbai 400 032, dated the 30th January 2026.
NOTIFICATION NO.1
[ Ref. Section-1 (3) ]
Maharashtra ManageMent of IrrIgatIon systeM by farMers (MMIsf) act, 2005.
No.CDA-2025/(C.R.125/25)/CAD(works).— In exercise of the powers conferred by Section 1
Clause (3) of Maharashtra Management of Irrigation System by Farmers (MMISF) Act, 2005, the
Government of Maharashtra hereby bring into force the Sections of MMISF Act, 2005 specified in
column (4) from the appointed date specified in column (5) for the command areas specified in column
(3) for the irrigation project specified in the column (2) of the table below. —
Sr. No Name of Irrigation Command Area Section brought Appointed Remark
Project into force Date
(1) (2) (3) (4) (5) (6)
1 Jayapur Storage Culturable All Sections 30/01/2026
Tank, Tal. & Dist. Command Area
Washim C.C.A. 1905 Ha.
By order and in the name of the Governor of Maharashtra,
M. G. WANKHEDE,
Deputy Secretary to Government.महाारााष्ट्र शाासन रााजपत्र असाधााराण भााग चाारा-ब, जानेवाराी ३०, २०२६/माघ १०, शाके १९४७ 3
जलेसंपदेा कवभााग
मंत्ालय, मुंबई ४०० ०३२, दिनांक ३० जानेवारी २०२६.
अकधासूचाना क्रमांक- २
[संदेभा-्ष कलम १ (३)]
महाारााष्ट्र कसंचान पद्धतीचाे शाेतकऱ्यांकडून व्यवस््थापन अकधाकनयम, २००५.
क्रमांक सीडीए-२०२५/(प्र.क्र.१२५/२५)/लाक्ेवी (कामे).— महाराष्टट्र पा्टबंिारे अदिदनयम, १९७६ च्या कलम २ खंड (४)
अन्वये प्राप्त अदिकारांचा वापर करून महाराष्टट्र राज्याचे राज्यपाल खालील तक््तयातील स्तंभ (२) मध्ये दवदनदिदिष्ट्ट केलेल्या प्रकल्पासाठी
स्तंभ (३) मध्ये दवदनदिदिष्ट्ट केलेले कालवा अदिकारी दनयुक्त करीत आहेत. तसेच, महाराष्टट्र दसंचन पद्धतीचे शेतकऱ्यांकडून व्यवस््थापन
(मदसंपशेव्य) अदिदनयम,२००५ च्या कलम २ खंड (च) अन्वये प्राप्त अदिकारांचा वापर करून महाराष्टट्र राज्याचे राज्यपाल यांनी
दनयक्ु त केलल्े या कालवा अदिकाऱ्यानं ा खालील तक््तयाच्या स्तभं (४) मध्य ेदवदनदिष्टदि्ट केलल्े या (मदसपं शव्े य) अदिदनयमाच्या कलमान्ं वये
असलेले अदिकार वापरण्यासाठी आदण कतदिव्य बजावण्यासाठी प्रादिकृत करीत आहेत.—
अ. क्र. प्रकल्प व क्ेत् कालवा अदिकारी म.दसं.प.शे.व्य. अदिदनयम,२००५ अंतगदित अदिकार िेण्यात
आलेल्या कायद्ातील कलमे
(१) (२) (३) (४)
१ जयपूर बृ.ल.पा. प्रकल्प, कायदिकारी अदभयंता, कलमे- ६(१), ९(२), ९(४), ९(६), ९(९),
ता., दज. वादशम वा दशम पा्टबंिारे दवभाग, १०(१), १२(२), १२(६), १२(९), १३(१),
वादशम १३(३), १५(४), १५(६), १५(९), १६(४),
१८(२), १८(४), १८(६), १८(९), १९(१),
लागवडीलायक
१९(२), २१(१), २२, २३(१), २६(१), आदण
लाभक्ेत्
६८(१).
C.C.A. १९०५ हे.
अिीक्क अदभयंता, कलमे- ६(५), १६(४), आदण १८(९)
बुलढाणा पा्टबंिारे प्रकल्प
मंडळ, बुलढाणा
महाराष्टट्राचे राज्यपाल यांच्या आिेशानुसार व नावाने,
म. गु. वानखेडठे,
शासनाचे उप सदचव.4 महाारााष्ट्र शाासन रााजपत्र असाधााराण भााग चाारा-ब, जानेवाराी ३०, २०२६/माघ १०, शाके १९४७
WATER RESOURCES DEPARTMENT
Mantralaya, Mumbai 400 032, dated the 30th January 2026.
NOTIFICATION-2
[See Section- 1 (3)]
Maharashtra ManageMent of IrrIgatIon systeM by farMers (MMIsf) act, 2005.
No.CDA-2025/(C.R.125/25)/ CAD(works).— In exercise of the powers conferred under Section 2 (4)
of Maharashtra Irrigation Act, 1976 the Governor of the state of Maharashtra hereby appoints Canal
Officers specified in column (3) for the Irrigation Project specified in Column (2) of the table below.
Further in exercise of the powers conferred under clause (f) of section 2 of Maharashtra Management
of Irrigation System by Farmers (MMISF) Act, 2005 the Governor of the State of Maharashtra hereby
empower the appointed Canal Officer to exercise powers and discharge duties under the Section of
MMISF Act specified in column (4) of the table below.—
Sr. No. Project & Canal Officers Section of MMISF Act, 2005 of which
Command Area powers are given to Canal Officers
(1) (2) (3) (4)
1 Jayapur Storage Executive Engineer, Sections- 6(1), 9(2), 9(4), 9(6), 9(9), 10(1),
Tank, Tal. & Washim Irrigation 12(2), 12(6), 12(9), 13(1), 13(3), 15(4), 15(6),
Dist. Washim Division, Washim. 15(9), 16(4), 18(2), 18(4), 18(6), 18(9), 19(1),
Culturable 19(2), 21(1), 22, 23(1), 26(1) and 68(1)
Command Area Superintending Sections- 6(5), 16(4) and 18(9)
C.C.A. 1905 Ha. Engineer, Buldhana
Irrigation Project
Circle, Buldhana.
By order and in the name of the Governor of Maharashtra,
M. G. WANKHEDE,
Deputy Secretary to Government.
ON BEHALF OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATION, PRINTED AND PUBLISHED BY DIRECTOR,
RUPENDRA DINESH MORE, PRINTED AT GOVERNMENT CENTRAL PRESS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD,
MUMBAI 400 004 AND PUBLISHED AT DIRECTORATE OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATIONS,
21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004. EDITOR : DIRECTOR, RUPENDRA DINESH MORE.