**कार्यकारी सारांश (Executive Summary)**
महाराष्ट्र शासनाच्या ग्रामविकास विभागाने ४ नोव्हेंबर, २०२५ रोजी एक अधिसूचना जारी केली आहे. या अधिसूचनेनुसार, सातारा जिल्ह्यातील खंडाळा तालुक्यातील शिंदेवाडी आणि शिरवळ (गावडेवाडीसह) हे स्वतंत्र महसुली गावे म्हणून घोषित करण्यात आले आहेत. महाराष्ट्र ग्रामपंचायत अधिनियम (१९५९) च्या कलम ४ अन्वये हे अधिकार प्रदान करण्यात आले आहेत.
**मुख्य मुद्दे / मुख्य मजकूर (Key Points / Main Content)**
* **अधिसूचना क्रमांक:** व्हीपीएम २०२४/प्र.क्र.१३१/पंरा.४ (२२) (ई-९४०५२४)
* **दिनांक:** ४ नोव्हेंबर, २०२५
* **विषय:** सातारा जिल्ह्यातील खंडाळा तालुक्यातील शिंदेवाडी आणि शिरवळ (गावडेवाडीसह) हे स्वतंत्र महसुली गावे म्हणून घोषणा.
* **कायद्याचे आधार:**
* भारताचे संविधान, अनुच्छेद २४३ (छ)
* महाराष्ट्र ग्रामपंचायत अधिनियम (१९५९), कलम ४
* **ग्रामसभा आणि विचारविनिमय:** सातारा जिल्हा परिषदेची स्थायी समिती, शिंदेवाडी आणि शिरवळ ग्रामपंचायत व ग्रामसभा यांच्याशी विचार विनिमय करण्यात आला.
* **नवीन गावांची नावे:**
* शिंदेवाडी
* शिरवळ (गावडेवाडी सह)
**परिणाम विश्लेषण (Impact Analysis)**
**भागधारक (Stakeholder):** स्थानिक नागरिक (शिंदेवाडी आणि शिरवळ)
* **परिणाम (Impact):** शिंदेवाडी आणि शिरवळ (गावडेवाडीसह) हे स्वतंत्र गावे म्हणून ओळखले जातील, ज्यामुळे स्थानिक स्वराज्य संस्थेच्या कारभारात अधिक स्वायत्तता येईल.
* **आवश्यक कृती (Action Required):** नवीन ग्रामपंचायती आणि प्रशासकीय संरचना स्थापित करणे अपेक्षित आहे.
**भागधारक (Stakeholder):** ग्रामपंचायत प्रशासन
* **परिणाम (Impact):** दोन नवीन ग्रामपंचायती स्थापन करण्याची प्रक्रिया सुरू होईल, ज्यामुळे प्रशासकीय जबाबदाऱ्या वाढतील.
* **आवश्यक कृती (Action Required):** नवीन प्रशासकीय संरचना तयार करणे, कर्मचाऱ्यांची नेमणूक करणे आणि विकास योजनांची अंमलबजावणी करणे.
**भागधारक (Stakeholder):** जिल्हा परिषद, सातारा
* **परिणाम (Impact):** जिल्हा परिषदेच्या प्रशासकीय क्षेत्रात बदल होईल, कारण दोन नवीन ग्रामपंचायती जोडल्या जातील.
* **आवश्यक कृती (Action Required):** नवीन ग्रामपंचायतींना आवश्यक मार्गदर्शन आणि समर्थन देणे.
Key Entities Referenced
महाराष्ट्र ग्रामपंचायत अधिनियम (१९५९ चा तीन): महाराष्ट्र ग्रामपंचायत अधिनियम, ज्या अंतर्गत ग्रामपंचायतींचे अधिकार व कार्ये परिभाषित केले आहेत.
अनुच्छेद २४३ (छ): भारतीय संविधानाचा अनुच्छेद, जो ग्रामपंचायतींच्या निर्मिती आणि कार्यांशी संबंधित आहे.
ग्रामविकास विभाग: महाराष्ट्र सरकारचा विभाग, जो ग्रामपंचायत धोरणे आणि प्रशासनासाठी जबाबदार आहे.
सातारा जिल्हा: महाराष्ट्रातील जिल्हा, ज्यामध्ये शिंदेवाडी आणि शिरवळ या गावांचा समावेश आहे.
शिंदेवाडी, शिरवळ: सातारा जिल्ह्यातील खंडाळा तालुक्यातील गावे, ज्यांना स्वतंत्र ग्रामपंचायती म्हणून घोषित केले आहे.
RNI No. MAHBIL /2009/31733
महाराष्ट्र शासन राजपत्र
असाधारण भाग चार-अ
वर्ष ११, अंक १३८(२)] मंगळवार, नोव्हेंबर ४, २०२५/कार्तिक १३, शके १९४७ [पृष्ठे २, किंमत: रुपये ९५.००
असाधारण क्रमांक ४८३
प्राधिकृत प्रकाशन
महाराष्ट्र शासनाने केंद्रीय अधिनियमांन्वये तयार केलेले
(भाग एक, एक-अ आणि एक-ल यांमध्ये प्रसिद्ध केलेले नियम व आदेश यांव्यतिरिक्त) नियम व आदेश.
ग्रामविकास विभाग
बांधकाम भवन, २५, मर्झबान पथ, फोर्ट, मुंबई ४०० ००१, दिनांक ४ नोव्हेंबर, २०२५.
अधिसूचना
भारताचे संविधान.
क्रमांक व्हीपीएम २०२४/प्र.क्र.१३१/पंरा.४ (२२) (ई-९४०५२४ ).--भारताच्या संविधानाच्या अनुच्छेद २४३ च्या खंड (छ)
व महाराष्ट्र ग्रामपंचायत अधिनियम (१९५९ चा तीन) चे कलम ४ याद्वारे प्रदान करण्यात आलेल्या अधिकारांचा आणि यासंदर्भात समर्थ
करणाऱ्या इतर सर्व अधिकारांचा वापर करून आणि यासंदर्भात काढण्यात आलेल्या पुर्वीच्या सर्व अधिसूचनांचे किंवा संलेखांचे अधिक्रमण
करून तसेच सातारा जिल्हा परिषदेची स्थायी समितीच्या कार्याचे निर्बहन करणाऱ्या प्रशासकाशी आणि सातारा जिल्ह्यातील खंडाळा
तालुक्यातील शिंदेवाडी आणि शिरवळ ग्रामपंचायत व ग्रामसभा यांच्याशी विचारविनिमय करून, महाराष्ट्राचे राज्यपाल, याद्वारे सातारा
जिल्ह्यातील खंडाळा तालुक्यातील सोबतच्या अनुसूचीतील स्तंभ (३) मध्ये विनिर्दिष्ट केल्याप्रमाणे शिंदेवाडी वब शिरवळ ( गावडेवाडी
सह) महसुली गावाचे गट असलेले स्थानिक क्षेत्र हे विनिर्दिष्ट दिनांक ४ नोव्हेंबर, २०२५ पासून स्वतंत्र गाव असेल आणि संविधानाच्या
भाग ९ च्या प्रयोजनासाठी अनुसूचीतील स्तंभ (२) मध्ये विनिर्दिष्ट केल्याप्रमाणे शिंदेवाडी ब शिरवळ या नावाने ओळखले जातील.
अनुसूची
अ. क्र. गावाचे नाव महसुली गाव किंवा महसुली गावांचा गट
(१९) (२) (३)
2 शिंदेवाडी शिंदेवाडी
२ शिरवळ शिरवळ ( गावडेवाडी सह)
महाराष्ट्राचे राज्यपाल यांच्या आदेशानुसार व नावाने,
क. श्री. पोतदार,
शासनाचे उप सचिव.
(१)
भाग चार-अ-४८३-१२ महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग चार-अ, नोव्हेंबर ४, २०२५/कार्तिक ९३, शके १९४७
RURAL DEVELOPMENT DEPARTMENT
Bandhakam Bhavan, 25, Marzban Path, Fort,
Mumbai 400 001, dated 4th November, 2025.
NOTIFICATION
CONSTITUTION OF INDIA.
No. VPM-2024/CR-131/PR-4(22) (E-940524).—In exercise of the powers conferred by clause
(g) of article 243 of the Constitution of India read with section 4 of the Maharashtra Village
Panchayats Act (III of 1959), and of all other powers enabling it in this behalf, and in supersession
of all the previous notifications or instruments issued in that behalf, and after consultation with the
Administrator, discharging the functions of the Standing Committee of the Zilla Parishad, Satara
and Village Panchayat and Gram Sabha Shindewadi and Shirwal, in Khandala Tahasil of Satara
District, the Governor of Maharashtra hereby specifies the 4th November, 2025, to be the date
from which each of the local areas comprising group of revenue villages of Shindewadi and Shirwal
Ganclusive of Gawadewadi), in Tahasil Khandala, in Satara District, specified in column (3) of the
Schedule appended here to, shall be the distinct villages and shall be known by the name of the
villages Shindewadi and Shirwal respectively, as specified in column (2) thereof, for the purposes
of Part IX of the Constitution.
Schedule
Sr. No. Name of the villages Group of revenue villages or revenue village
(1) (2) (3)
1. Shindewadi Shindewadi
2. Shirwal Shirwal (inclusive of Gawadewadi)
By order and in the name of the Governor of Maharashtra,
K. S. POTDAR,
Deputy Secretary to Government.
ON BEHALF OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATION, PRINTED AND PUBLISHED BY DIRECTOR,
RUPENDRA DINESH MORE, PRINTED AT GOVERNMENT CENTRAL PRESS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD,
MUMBAI 400 004 AND PUBLISHED AT DIRECTORATE OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATIONS,
21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004. EDITOR : DIRECTOR, RUPENDRA DINESH MORE.