Date: 2025-10-08Category: Not ApplicableState: MaharashtraCountry: India
भाग चार-अ, असा. क्रमांक ४५२, पर्यटन व सांस्कृतिक कार्य विभाग, अधिसूचना, भारताचे संविधान, क्रमांक एसपीबी-२०२१/प्र.क्र. ०९(भाग-३)/सां.का.१.
बुधवार, ८ ऑक्टोबर २०२५.
**कार्यकारी सारांश (Executive Summary)**
महाराष्ट्र शासनाच्या पर्यटन व सांस्कृतिक कार्य विभागाने रंगभूमी परिनिरीक्षण मंडळाच्या कार्यालयातील सचिव, गट-ब (राजपत्रित) या पदाच्या सेवाप्रवेशाचे नियम अधिसूचित केले आहेत. हे नियम महाराष्ट्र राजपत्रामध्ये प्रसिद्ध झाल्याच्या दिनांकापासून लागू होतील. अधिसूचनेमध्ये नियुक्तीची पद्धत, आवश्यक भाषा परीक्षा आणि संगणक हाताळणी प्रमाणपत्राबाबत माहिती दिली आहे.
**मुख्य मुद्दे / मुख्य मजकूर (Key Points / Main Content)**
* **नियमांचे स्वरूप आणि प्रारंभ:**
* नियमांचे नाव: पर्यटन व सांस्कृतिक कार्य विभागाच्या प्रशासकीय नियंत्रणाखालील रंगभूमी परिनिरीक्षण मंडळाच्या कार्यालयातील सचिव, गट-ब (राजपत्रित) या पदाचे (सेवाप्रवेश) नियम, २०२५.
* हे नियम राजपत्रामध्ये प्रसिद्ध झाल्याच्या दिनांकापासून अंमलात येतील.
* **व्याख्या:**
* "नियुक्ती प्राधिकारी": मंडळाच्या कार्यालयातील सचिव, गट-ब (राजपत्रित) या पदावर उमेदवाराची नियुक्ती करण्यासाठी सक्षम असणारे विभागाचे मंत्री.
* "मंडळ": पर्यटन व सांस्कृतिक कार्य विभागाच्या प्रशासकीय नियंत्रणाखालील रंगभूमी परिनिरीक्षण मंडळ.
* "शासन": महाराष्ट्र शासन.
* "पदोन्नतीची पात्रता": सामान्य प्रशासन विभागाने वेळोवेळी केलेले नियम, शासन निर्णय किंवा आदेश यांमध्ये पदोन्नतीसाठी विनिर्दिष्ट केलेल्या अटी व शर्तीनुसार असलेली पदोन्नतीची पात्रता.
* **नियुक्तीची पद्धत:**
* पदोन्नतीद्वारे: मंडळाच्या कार्यालयातील अधीक्षक, गट-क (राजपत्रित) पदावरील व्यक्तींमधून ज्येष्ठतेनुसार निवड. आवश्यक पात्रता: ३ वर्षांपेक्षा कमी नाही इतकी नियमित व अखंडित सेवा.
* प्रतिनियुक्तीद्वारे: अधीक्षक, गट-क मधून योग्य उमेदवार न मिळाल्यास इतर विभागातून समतुल्य पदावरील व्यक्तीची निवड. सामान्य प्रशासन विभागाच्या प्रतिनियुक्ती धोरणानुसार नियुक्ती केली जाईल.
* **भाषा परीक्षा:**
* पदोन्नतीने नियुक्त होणाऱ्या व्यक्तीने मराठी व हिंदी भाषा परीक्षा उत्तीर्ण होणे आवश्यक आहे, अन्यथा शासनाने यातून सूट दिलेली असावी.
* **संगणक हाताळणी प्रमाणपत्र:**
* पदोन्नतीने नियुक्त होणाऱ्या व्यक्तीकडे संगणक हाताळणी प्रमाणपत्र असणे आवश्यक आहे, अन्यथा शासनाने यातून सूट दिलेली असावी.
* **इतर नियम/आदेश:**
* शासनाने वेळोवेळी केलेले नियम, आदेश शासकीय कर्मचाऱ्यास लागू असतील.
**परिणाम विश्लेषण (Impact Analysis)**
* **पर्यटन व सांस्कृतिक कार्य विभाग:**
* **परिणाम (Impact):** विभागाच्या प्रशासकीय नियंत्रणाखालील रंगभूमी परिनिरीक्षण मंडळाच्या कार्यालयातील सचिव, गट-ब (राजपत्रित) पदाच्या भरती प्रक्रियेला मार्गदर्शन मिळेल.
* **आवश्यक कृती (Action Required):** नियमांनुसार भरती प्रक्रिया पार पाडावी.
* **रंगभूमी परिनिरीक्षण मंडळ:**
* **परिणाम (Impact):** मंडळातील सचिव, गट-ब (राजपत्रित) पदासाठी योग्य व्यक्तीची निवड करणे शक्य होईल.
* **आवश्यक कृती (Action Required):** मंडळाने या नियमांनुसार कार्यवाही करावी.
* **अधीक्षक, गट-क (राजपत्रित) (जे पदोन्नतीसाठी पात्र आहेत):**
* **परिणाम (Impact):** पदोन्नतीसाठी पात्रता निकष स्पष्ट झाल्यामुळे तयारी करणे सोपे जाईल.
* **आवश्यक कृती (Action Required):** आवश्यक परीक्षा आणि प्रमाणपत्रे वेळेत प्राप्त करावीत.
* **इतर शासकीय विभाग (जे प्रतिनियुक्तीसाठी पात्र आहेत):**
* **परिणाम (Impact):** त्यांच्या विभागातील योग्य उमेदवार प्रतिनियुक्तीवर पाठवण्याची संधी मिळेल.
* **आवश्यक कृती (Action Required):** योग्य उमेदवार उपलब्ध करून द्यावेत.
Key Entities Referenced
पर्यटन व सांस्कृतिक कार्य विभागाच्या प्रशासकीय नियंत्रणाखालील रंगभूमी परिनिरीक्षण मंडळाच्या कार्यालयातील सचिव, गट-ब (राजपत्रित) पदाचे (सेवाप्रवेश) नियम, २०२५: पर्यटन व सांस्कृतिक कार्य विभागाच्या प्रशासकीय नियंत्रणाखालील रंगभूमी परिनिरीक्षण मंडळाच्या कार्यालयातील सचिव, गट-ब (राजपत्रित) पदाच्या भरतीचे नियम
पर्यटन व सांस्कृतिक कार्य विभाग: महाराष्ट्र शासनाचा विभाग, ज्या अंतर्गत रंगभूमी परिनिरीक्षण मंडळाचे कामकाज चालते.
रंगभूमी परिनिरीक्षण मंडळ: पर्यटन व सांस्कृतिक कार्य विभागाच्या प्रशासकीय नियंत्रणाखालील रंगभूमी परिनिरीक्षण मंडळ.
भारताचे संविधान, अनुच्छेद ३०९: अनुच्छेद ३०९ अन्वये शासकीय कर्मचाऱ्यांच्या भरती व सेवाशर्ती नियम बनवण्याचा अधिकार.
RNI No. MAHBIL /2009/31733
महाारााष्ट्र� शाासन रााजपत्र
असाधााराण भााग चाारा-अ
वर्षष ११, अंक १२५(३)] बुुधावारा, ऑक् टाेा�बुरा ८, २०२५/आश्वि� व न १६, शाके १९४७ [पष्ृठे े४, किंकमं त : रुपये� १५.००
असाधााराण क्रमांक ४५२
प्रााकिंधाकृत प्राकाशान
महाारााष्ट्र शाासनान� कंद्रीीये अकिंधाकिंनयेमांन्वये� तयेारा केले�ले�
(भााग एक, एक-अ आकिंण एक-ले येांमध्ये� प्राकिंसद्ध केले�ले� किंनयेम व आदे�शा येांव्येकिंतरिराक्त) किंनयेम व आदे�शा.
पयेषटाेन व सांस्कृकिंतक कायेष किंवभााग
माादाामा काामाा माागग, हुुताात्माा राजगुरू चाौका, मांत्राालय, माुंबई : ४०० ०३२, दिदानांांका ७ ऑक् टोोबर, २०२५.
अकिंधासूचाना
भााराताचा� संकिंवधाान.
क्रमाांका एसपीीबी-२०२१/प्र.क्र.०९(भााग-३)/सां.काा.१.— भाारतााच्या संदि�धाानांाच्या अनांुच्छेेदा-३०९ च्या पीरंताुकाान्�ये प्रदाानां
कारण्याता आलेल्या अदिधाकाारांचाा �ापीर कारूनां, आदि� याबाबताीता यापीू�ी कााढलेले स�ग दिनांयमा, आदाेश � संलेख यांचाे अदिधाक्रमा� कारूनां,
माहुाराष्ट्रााचा ेराज्यपीाल, याद्वाार,े माहुाराष्ट्रा शासनांाच्या पीयटोग नां � सांस्काृदिताका काायग दि�भाागाच्या प्रशासकाीय दिनांयंत्रा�ाखालील रगं भाूमाी पीरिरदिनांरीक्ष�
मांडळााच्या काायागलयाताील सदिचा�, गटो-ब (राजपीदित्राता) या पीदााच्या से�ाप्र�ेशाचाे दि�दिनांयमानां कारण्यासाठीी पीुढील दिनांयमा कारीता आहुेता :-
१. संदिक्षप्ता नांा� � प्रारंभा :-
(१) या दिनांयमाांस, पीयगटोनां � सांस्काृदिताका काायग दि�भाागाच्या प्रशासकाीय दिनांयंत्रा�ाखालील रंगभाूमाी पीरिरदिनांरीक्ष� मांडळााच्या
काायागलयाताील सदिचा�, गटो-ब (राजपीदित्राता) या पीदााचाे (से�ाप्र�ेश) दिनांयमा, २०२५ असे म्हु�ा�े.
(२) हुे दिनांयमा महाारााष्ट्र शाासनाच्येा रााजपत्रात प्रदिसद्ध झााल्याच्या दिदानांांकाापीासूनां अंमालाता येताील.
२. व्याख्या :- या दिनांयमााता संदाभाागनांुसार दाुसरा अर्थग आ�श्यका नांसेल तार,-
(का) “दिनांयुक्ताी प्रादिधाकाारी” याचाा अर्थग, मांडळााच्या काायागलयाताील सदिचा�, गटो-ब (राजपीदित्राता) या पीदाा�र उमाेदा�ाराचाी
दिनांयुक्ताी कारण्यासाठीी सक्षमा प्रादिधाकाारी अस�ारे दि�भाागाचाे मांत्राी, असा आहुे;
(ख) “मांडळा” याचाा अर्थग, पीयगटोनां � सांस्काृदिताका काायग दि�भाागाच्या प्रशासकाीय दिनांयंत्रा�ाखालील रंगभाूमाी पीरिरदिनांरीक्ष� मांडळा,
असा आहुे;
(१)
भााग चाार-अ-४५२–१2 महाारााष्ट्र शाासन रााजपत्र असाधााराण भााग चाारा-अ, ऑक् टाेा�बुरा ८, २०२५/आश्वि� व न १६, शाके १९४७
(ग) "शासनां" याचाा अर्थग, माहुाराष्ट्रा शासनां, असा आहुे;
(घ) “पीदाोन्नांताीचाी पीात्राताा” याचाा अर्थग, सामाान्य प्रशासनां दि�भाागानांे �ेळाो�ेळाी काेलेले दिनांयमा, कााढलेले शासनां दिनां�गय दिकां�ा
आदाेश यांमाध्ये पीदाोन्नांताीसाठीी दि�दिनांदिदागष्टो काेलेल्या अटोी � शतांनांुसार असलेली पीदाोन्नांताीचाी पीात्राताा, असा आहुे;
३. दिनांयुक्ताीचाी पीद्धता पीुढीलप्रमाा�े असेल :-
(का) पीदाोन्नांताीद्वाारे.-
मांडळााच्या काायागलयाताील सदिचा�, गटो-ब (राजपीदित्राता) पीदाा�रील दिनांयुक्ताी, उक्ता काायागलयाताील अधाीक्षका, गटो का पीदा धाार�
कार�ाऱ्या व्यक्तांमाधाूनां ज्यष्े ठीताच्े या आधाार,े पीदाोन्नांताीसाठीी पीात्रा अस�ाऱ्या आदि� या पीदाा�र ताीनां �र्षांा�पीेक्षा कामाी नांसले इताकाी दिनांयदिमाता
� अखंदिडता से�ा अस�ाऱ्या योग्य व्यक्ताीचाी पीदाोन्नांताी कारण्याता येईल; दिकां�ा
(ख) प्रदितादिनांयुक्ताीद्वाारे.-
जर अधाीक्षका, गटो का पीदा धाार� कार�ाऱ्या व्यक्तांमाधाूनां पीदाोन्नांताीसाठीी पीात्रा आदि� योग्य उमाेदा�ार उपीलब्धा झााला नांाहुी तार
अशा�ेळाी प्रदितादिनांयुक्ताीद्वाारे इतार दि�भाागाकाडूनां समाताुल्य पीदा धाार� कार�ाऱ्या व्यक्तांमाधाूनां योग्य व्यक्ताीचाी प्रदितादिनांयुक्ताी�र बदाली
कारण्याता येईल.
पीरंताु, सामाान्य प्रशासनां दि�भाागाद्वाारे योजलेल्या प्रदितादिनांयुक्ताी धाोर�ामाधाील दि�दिहुता अटोी � शतांचाे पीालनां कारूनां प्रदितादिनांयुक्ताीद्वाारे
दिनांयुक्ताी काेली जाईल.
४. दिहुंदाी आदि� माराठीी भाार्षांा पीरीक्षा :- दिनांयमा ३ माध्ये नांमाूदा काेलेल्या पीदाा�र पीदाोन्नांताीद्वाारे दिनांयुक्ता कारा�याचाी व्यक्ताी, उक्ता पीदाा�र
पीदाोन्नांताी दिमाळाण्यापीू�ी अगोदारचा माराठीी भाार्षांा � दिहुंदाी भाार्षांा पीरीक्षा उत्तीी�ग नांसेल दिकां�ा त्या पीरीक्षा उत्तीी�ग हुोण्यापीासूनां दिताला सूटो दाेण्याता
आलेली नांसेल तार, ताी, शासनांानांे, त्याबाबताीता �ेळाो�ेळाी काेलेल्या दिनांयमाांनांुसार, दिनांयुक्ताीनांंतार माराठीी � दिहुंदाी भाार्षांा पीरीक्षा उत्तीी�ग कारील.
५. संग�का हुातााळा�ी प्रमाा�पीत्रा :-
दिनांयमा ३ माध्ये नांमाूदा काेलेल्या पीदाा�र पीदाोन्नांताीद्वाारे दिनांयुक्ता कारा�याच्या व्यक्ताीनांे, उक्ता पीदाा�र पीदाोन्नांताी दिमाळाण्यापीू�ी संग�का
हुातााळा�ी प्रमाा�पीत्रा धाार� काेलेले नांसेल दिकां�ा असे प्रमाा�पीत्रा धाार� कारण्यापीासूनां दिताला सूटो दाेण्याता आली नांसेल तार, ताी, शासनांानांे,
त्याबाबताीता �ेळाो�ेळाी काेलेल्या दिनांयमाांनांुसार दिकां�ा कााढलेल्या आदाेशानांुसार दि�दिहुता काेलेले संग�का हुातााळा�ी प्रमाा�पीत्रा, धाार� कारील.
६. इतार आदाेश/दिनांयमा लागू हुो�े:-
काो�त्याहुी शासकाीय कामागचााऱ्याच्या दिनांयुक्ताीपीू�ी दिकां�ा त्यानांंतार, शासनांानांे याबाबताीता �ेळाो�ेळाी काेलेले काो�ताेहुी दिनांयमा, आदाेश
दिकां�ा दिनां�गय यांमाध्ये शासनांानांे दि�दिनांदिदागष्टो काेलेल्या अटोी � शताी दाेखील अशा शासकाीय कामागचााऱ्यास लागू असताील.
माहुाराष्ट्रााचाे राज्यपीाल यांच्या आदाेशानांुसार � नांा�ानांे,
महा�शा वाव्हाळ,
शासनांाचाे उपी सदिचा�.महाारााष्ट्र शाासन रााजपत्र असाधााराण भााग चाारा-अ, ऑक् टाेा�बुरा ८, २०२५/आश्वि� व न १६, शाके १९४७ 3
TOURISM AND CULTURAL AFFAIRS DEPARTMENT
Madam Cama Marg, Hutatma Rajguru Chowk, Mantralaya,
Mumbai 400 032, dated the 7th October, 2025.
NOTIFICATION
Constitution of india.
No.SPB-2021/CR-09(Part-3)/Sanka-1.—In exercise of the powers conferred by the proviso to
article 309 of the Constitution of India and in supersession of all existing rules, orders or instruments
made in this behalf, the Governor of Maharashtra is hereby pleased to make the following rules
regulating recruitment to the post of Secretary, Group B (Gazetted), in the office of Stage Performance
Scrutiny Board under the administrative control of the Tourism and Cultural Affairs Department of
Government of Maharashtra, namely:-
1. Short title and commencement.-
(1) These rules may be called the Secretary, Group B (Gazetted) in the office of Stage
Performance Scrutiny Board, under the administrative control of the Tourism and Cultural
Affairs Department (Recruitment) Rules, 2025.
(2) These rules shall come into force on the date of publication of these rules in the
Maharashtra Official Gazette.
2. Definitions.- In these rules unless the context requires otherwise,-
(a) “Appointing Authority” means the Minister of the Department who shall be the
competent to appoint a candidate on the post of Secretary, Group B (Gazetted) in the office of
Board;
(b) “Board” means Stage Performance Scrutiny Board under the administrative control of
the Tourism and Cultural Affairs Department of the Government of Maharashtra;
(c) “Government” means the Government of Maharashtra;
(d) “Eligibility for promotion” means the eligibility for promotion in accordance with
the terms and conditions specified in the rules, resolutions or orders, issued by the General
Administration Department of the Government, from time to time.
3. Mode of appointment.-
(a) by Promotion.-
Appointment to the post of the Secretary, Group B (Gazetted) in the office of the Board
shall be made by promotion of a suitable person having eligibility for promotion, on the basis
of seniority, from amongst the persons holding the post of Superintendent, Group C in the said
office and having not less than three years regular and continuous service on the said post; or
(b) by Deputation.-
If eligible and suitable candidate for promotion from amongst the post of Superintendent,
Group C is not available then, by transfer on deputation of a suitable person from amongst the
persons holding the equivalent post from other Department by deputation.
Provided that, the appointment by deputation shall be made by adhering to the terms
and conditions as prescribed in the deputation policy framed by the General Administration
Department.
4. Hindi and Marathi Languages Examinations.-
A person to be appointed to the post mentioned in rule 3 by promotion shall pass the Marathi
and Hindi languages examinations as per the rules made in that behalf by the Government, from
time to time, unless he has already passed or has been exempted from passing those examinations,
before getting promoted to the said post.4 महाारााष्ट्र शाासन रााजपत्र असाधााराण भााग चाारा-अ, ऑक् टाेा�बुरा ८, २०२५/आश्वि� व न १६, शाके १९४७
5. Certificate in Computer Operations.-
A person to be appointed to the post mentioned in rule 3 by promotion shall possess a Certificate
of Computer Operations prescribed by rules or orders issued in that behalf by the Government, from
time to time, unless he already possesses such Certificate or has been exempted therefrom, before
getting promoted to the said post.
6. Applicability of other Orders/ Rules.-
The terms and conditions specified by the Government, in any rules, order or resolutions issued
in this behalf by the Government, from time to time before or subsequent to appointment of any
Government Servant, shall also be applicable to Government Servant.
By order and in the name of the Governor of Maharashtra,
MAHESH WAVHAL,
Deputy Secretary to Government.
ON BEHALF OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATION, PRINTED AND PUBLISHED BY DIRECTOR,
RUPENDRA DINESH MORE, PRINTED AT GOVERNMENT CENTRAL PRESS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD,
MUMBAI 400 004 AND PUBLISHED AT DIRECTORATE OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATIONS,
21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004. EDITOR : DIRECTOR, RUPENDRA DINESH MORE.