Date: 2025-09-30Category: Not ApplicableState: MaharashtraCountry: India
जलसंपदा विभाग, असा. क्र. ३५९, जलसंपदा विभाग, अधिसूचना क्रमांक १,
महाराष्ट्र सिचन पद्धतीचे शेतकऱ्यांकडून व्यवस्थापन अधिनियम, २००५,
क्रमांक सीडीए-२०२५ (प्र.क्र.१०८/२५)/लाक्षेवि(कामे), दिनांक ३० सप्टेंबर २०२५.
**कार्यकारी सारांश (Executive Summary)**
महाराष्ट्र शासनाच्या जलसंपदा विभागाने २५ सप्टेंबर, २०२५ रोजी अधिसूचना क्रमांक १ आणि २ जारी केली आहे. या अधिसूचनेद्वारे, महाराष्ट्र सिंचन पद्धतीचे शेतकऱ्यांकडून व्यवस्थापन अधिनियम, २००५ (MMISF Act, 2005) अंतर्गत जिगांव मोठ्या प्रकल्पासाठी कायद्यातील काही कलमे लागू करण्याची तारीख निश्चित करण्यात आली आहे. तसेच, कालवा अधिकारी (Canal Officers) नियुक्त केले आहेत आणि त्यांना कायद्यातील अधिकार वापरण्यासाठी सक्षम केले आहे.
**मुख्य मुद्दे / मुख्य मजकूर (Key Points / Main Content)**
* **अधिसूचना क्रमांक १:**
* जिगांव मोठा प्रकल्प, तालुका नांदुरा, जिल्हा बुलढाणा येथे महाराष्ट्र सिंचन पद्धतीचे शेतकऱ्यांकडून व्यवस्थापन अधिनियम, २००५ मधील सर्व कलमे २५ सप्टेंबर, २०२५ पासून लागू.
* लागू होणारे क्षेत्र: जिगांव उपसा सिंचन योजना क्र. १, ९, १०, ११, १२ (लागवडीलायक लाभक्षेत्र ३२३४३.०९८ हेक्टर).
* **अधिसूचना क्रमांक २:**
* महाराष्ट्र पाटबंधारे अधिनियम, १९७६ च्या कलम २(४) अन्वये जिगांव मोठ्या प्रकल्पासाठी कालवा अधिकारी (Canal Officers) नियुक्त.
* नियुक्त केलेल्या कालवा अधिकाऱ्यांना मसिंपशेव्य (MMISF) अधिनियम, २००५ च्या अंतर्गत अधिकार वापरण्यासाठी सक्षम केले.
* **नियुक्त कालवा अधिकारी आणि त्यांना प्रदान केलेले अधिकार:**
* कार्यकारी अभियंता, जिगांव उपसा सिंचन विभाग, खामगाव: अधिनियम, २००५ च्या अंतर्गत कलम ६(१), ९(२), ९(४), ९(६), ९(९), १०(१), १२(२), १२(६), १२(९), १३(१), १३(३), १५(४), १५(६), १५(९), १६(४), १८(२), १८(४), १८(६), १८(९), १९(१), १९(२), २१(१), २२, २३(१) आणि २६(१) नुसार अधिकार.
* अधीक्षक अभियंता, जिगांव प्रकल्प सिंचन मंडळ, शेगांव: अधिनियम, २००५ च्या अंतर्गत कलम ६(५), १६(१), १६(४), १८(९), १९(१) आणि १९(२) नुसार अधिकार.
* मुख्य अभियंता, जलसंपदा विभाग अमरावती: अधिनियम, २००५ च्या अंतर्गत कलम १६(३), १९(१) आणि १९(२) नुसार अधिकार.
**परिणाम विश्लेषण (Impact Analysis)**
* **शेतकरी / सिंचन वापरकर्ते:**
* परिणाम: सिंचन व्यवस्थापनात अधिक सहभाग आणि उत्तरदायित्व. कायद्याचे पालन करणे आणि नियमांनुसार सिंचन करणे आवश्यक.
* आवश्यक कृती: कायद्याची माहिती घेणे, नियमांनुसार सिंचन व्यवस्थापनात सहभागी होणे.
* **जलसंपदा विभाग:**
* परिणाम: सिंचन व्यवस्थापनाचे विकेंद्रीकरण आणि शेतकऱ्यांच्या सहभागाला प्रोत्साहन.
* आवश्यक कृती: कायद्याची अंमलबजावणी करणे, शेतकऱ्यांना मार्गदर्शन करणे आणि सहकार्य करणे.
* **कालवा अधिकारी:**
* परिणाम: सिंचन व्यवस्थापनावर नियंत्रण आणि कायद्याचे पालन सुनिश्चित करण्याची जबाबदारी.
* आवश्यक कृती: कायद्यातील तरतुदींनुसार काम करणे, नियमांचे पालन करणे आणि शेतकऱ्यांना मार्गदर्शन करणे.
Key Entities Referenced
महाराष्ट्र सिंचन पद्धतीचे शेतकऱ्यांकडून व्यवस्थापन अधिनियम, २००५: शेतकऱ्यांकडून सिंचन व्यवस्थापनाशी संबंधित नियम आणि तरतुदी
कलम १(३): अधिनियमातील तरतुदी लागू करण्याची अधिसूचना जारी करण्याचा अधिकार
जिगांव मोठा प्रकल्प, ता. नांदुरा, जि. बुलढाणा: बुलढाणा जिल्ह्यातील नांदुरा तालुक्यातील जिगांव मोठा सिंचन प्रकल्प
जलसंपदा विभाग: महाराष्ट्र शासनाचा जलसंपदा विभाग
कालवा अधिकारी: सिंचन व्यवस्थापनासाठी नियुक्त केलेले अधिकारी
RNI No. MAHBIL /2009/37831
महाराष्टट्रõ शासन राजपत्र
असाधारण भाग चार-ब
वर्षष ११, अंक १४१(४)] मंगळवार, सप्टेंंबर ३०, २०२५/आश्वि�वन ८, शके १९४७ [पृष्टठे े४, किंकमं त : रुपये े९.००
असाधारण क्रमांक ३५९
प्ाकिंधकृत प्काशन
महाराष्टट्र शासनाने महाराष्टट्र अकिंधकिंनयेमांन्वयेे तयेार केलेले
(भाग एक, एक-अ आकिंण एक-ल येांमध्येे प्किंसद्ध केलेले किंनयेम व आदेश येांव्येकिंतररक्त) किंनयेम व आदेश.
जलसंपदा किंवभाग
मंंत्राालय, मंंंबई ४०० ०३२, दि�नांांक २५ सप्टेंंबर, २०२५.
अकिंधसूचना क्रमांंक १
[संदभष-कलमं १(३)]
महाराष्टट्र किंसंचन पद्धतीचे शेतकऱ्येांकडूून व्येवस्थाापन अकिंधकिंनयेम, २००५.
क्रमंांक सीडीीए-२०२५/(प्र.क्र.१०८/२५)/ लाक्षेेदि� (कामं)े .—मंहााराष्ट्र दिसंचानां पद्धतीीचा ेशेेतीकऱ्यांकडीूनां व्य�स्थाापनां अदि�दिनांयमं,
२००५ मं�ील कलमं १ च्या खंंडी ३ अन्�ये प्राप्ती अदि�काराचाा �ापर करूनां मंहााराष्ट्राचाे राज्यपाल खंालील तीक्त्याती स्तींभा (२)
मंध्ये दि�दिनांदि�िष्टें केलेल्या दिसंचानां प्रकल्पांच्या स्तींभा (३) मंध्ये दि�दिनांदि�िष्टें केलेल्या लाभाक्षेेत्राातीील स्तींभा (४) मंध्ये दि�दिनांदि�िष्टें केलेली
अदि�दिनांयमंाचाी कलमंे स्तींभा (५) मंध्ये दि�दिनांदि�िष्टें केलेल्या दिनांयती दि�नांांकापासूनां लागू केल्याचाे अदि�सूदिचाती करीती आहाेती.
अ.क्र. प्रकल्पाचाे नांा� काय�ा लागू हाोणाारे क्षेेत्रा लागू करा�याचाी कलमं े दिनांयती दि�नांांक शेेरा
(१) (२) (३) (४) (५) (६)
१ दि�गां� मंोठाा प्रकल्प, दि�गां� उपसा दिसंचानां यो�नांा स�ि कलमंे २५ सप्टेंंबर
तीा. नांां�ंरा, दि�. बंलढााणाा. क्र. १, ९, १०, ११, १२ २०२५
चाे लाग�डीीलायक लाभाक्षेेत्रा
३२३४३.०९८ हाे.
मंहााराष्ट्राचाे राज्यपाल यांच्या आ�ेशेानांंसार � नांा�ानांे,
किंनलेश भोईर,
शेासनांाचाे उप सदिचा�.
(१)
भााग चाार-ब-३५९–१2 महाराष्टट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग चार-ब, सप्टेंंबर ३०, २०२५/आश्वि�वन ८, शके १९४७
WATER RESOURCES DEPARTMENT
Mantralaya, Mumbai 400 032, dated the 25th September, 2025.
NOTIFICATION No. 1
[ Ref. Section-I (3) ]
Maharashtra ManageMent of IrrIgatIon systeM by farMers (MMIsf) act, 2005.
No. CDA-2025/(C.R.108/25)/ CAD(works).—In exèrcise of the power conferred by Section 1
Clause (3) of Maharashtra Management of Irrigation System by Farmers (MMISF) Act, 2005, the
Government of Maharashtra hereby bring into force the Sections of MMISF Act, 2005 specified in
column (4) from the appointed date specified in column (5) for the command areas specified in column
(3) for the irrigation project specified in the column (2) of the table below.
Sr. Name of Irrigation Command Area Section brought Appointed Remark
No. Project into force Date
(1) (2) (3) (4) (5) (6)
1 Jigaon Major Project, Lift Irrrigation Scheme-1, All Sections 25th
Taluka Nandura, 9, 10, 11, 12. September
Dist. Buldhana. 2025.
Culturable Command
Area-32343.098 Ha.
By order and in the name of the Governor of Maharashtra,
NILESH BHOIR,
Deputy Secretary to Government.महाराष्टट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग चार-ब, सप्टेंंबर ३०, २०२५/आश्वि�वन ८, शके १९४७ 3
जलसंपदा किंवभाग
मंंत्राालय, मंंंबई ४०० ०३२, दि�नांांक २५ सप्टेंंबर, २०२५.
अकिंधसूचना क्रमांंक २
[सं�भाि-कलमं १(३)]
महाराष्टट्र किंसंचन पद्धतीचे शेतकऱ्येांकडूून व्येवस्थाापन अकिंधकिंनयेम, २००५.
क्रमंांक सीडीीए-२०२५/(प्र.क्र.१०८/२५) लाक्षेेदि� (कामंे).—मंहााराष्ट्र पाटेंबं�ारे अदि�दिनांयमं, १९७६ च्या कलमं २ खंंडी
(४) अन्�ये प्राप्ती अदि�कारांचाा �ापर करूनां मंहााराष्ट्र राज्याचाे राज्यपाल खंालील तीक्त्यातीील स्तींभा (२) मंध्ये दि�दिनांदि�िष्टें केलेल्या
प्रकल्पासाठाी स्तींभा (३) मंध्य ेदि�दिनांदि�ष्ि टें केलेल ेकाल�ा अदि�कारी दिनांयंक्ती करीती आहाेती. तीसेचा मंहााराष्ट्र दिसंचानां पद्धतीीचा ेशेेतीकऱ्यांकडीूनां
व्य�स्थाापनां (मंदिसंपशेेव्य) अदि�दिनांयमं, २००५ च्या कलमं २ खंंडी (चा) अन्�ये प्राप्ती अदि�कारांचाा �ापर करूनां मंहााराष्ट्र राज्याचाे
राज्यपाल यांनांी दिनांयंक्ती केलेल्या काल�ा अदि�काऱ्यांनांा खंालील तीक्त्याच्या स्तींभा (४) मंध्ये दि�दिनांदि�िष्टें केलेल्या (मंदिसंपशेेव्य)
अदि�दिनांयमंाच्या कलमंांन्�ये असलेले अदि�कार �ापरण्यासाठाी आदिणा कतीिव्य ब�ा�ण्यासाठाी प्रादि�कृती करीती आहाेती.
अ. क्र. प्रकल्प � क्षेेत्रा काल�ा अदि�कारी मं.दिसं.प.शेे.व्य. अदि�दिनांयमं, २००५ अंतीगिती
अदि�कार �ेण्याती आलेल्या कायद्याातीील कलमं े
(१) (२) (३) (४)
१ दि�गां� मंोठाा प्रकल्प, कायकि ारी अदिभायंतीा दि�गा�ं उपसा दिसंचानां कलमंे- ६(१), ९(२), ९(४), ९(६),
तीालंका नांां�ंरा, दि�ल्हाा दि�भााग, खंामंगा�. ९(९), १०(१), १२(२), १२(६), १२(९),
बंलढााणाा. १३(१), १३(३), १५(४), १५(६), १५(९),
१६(४), १८(२) १८(४), १८(६), १८(९),
लाग�डीीलायक लाभाक्षेेत्रा
१९(१),१९(२), २१(१), २२, २३(१) आदिणा
३२३४३.०९८ हाे.(सी.सी.ए)
२६(१).
अ�ीक्षेक अदिभायंतीा, दि�गां� प्रकल्प कलमंे - ६(५), १६(१), १६(४), १८(९),
दिसंचानां मंंडीळ, शेेगां�. १९(१) आदिणा १९(२).
मंंख्य अदिभायंतीा, �लसंप�ा दि�भााग कलमंे - १६(३), १९(१) आदिणा १९(२).
अमंरा�तीी.
मंहााराष्ट्राचाे राज्यपाल यांच्या आ�ेशेानांंसार � नांा�ानांे,
किंनलेश भोईर,
शेासनांाचाे उप सदिचा�.4 महाराष्टट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग चार-ब, सप्टेंंबर ३०, २०२५/आश्वि�वन ८, शके १९४७
WATER RESOURCES DEPARTMENT
Mantralaya, Mumbai 400 032, dated the 25th September, 2025.
NOTIFICATION No. 2
[ See Section-1 (3) ]
Maharashtra ManageMent of IrrIgatIon systeM by farMers (MMIsf) act, 2005.
No. CDA-2025/(C.R.108/25)/ CAD(works).—In exercise of the powers conferred under Section 2 (4)
of Maharashtra Irrigation Act, 1976 the Governor of the State of Maharashtra hereby appoints Canal
Officers specified in column (3) for the Irrigation Project specified in Column (2) of the table below.
Further in exercise of the powers conferred under clause (f) of section 2 of Maharashtra Management
of Irrigation System by Farmers (MMISF) Act, 2005 the Governor of the State of Maharashtra hereby
empower the appointed Canal Officer to exercise powers and discharge duties under the Section of
MMISF Act specified in column (4) of the table below.
Sr. Project and Command Canal Officers Section of MMSIF Act, 2005 of which
No. Area powers are given to canal officers
(1) (2) (3) (4)
1 Jigaon Major Project, Executive Engineer, Sections–6(1), 9(2), 9(4), 9(6), 9(9), 10(1),
Taluka Nandura, Jigaon Lift Irrigation 12(2), 12(6), 12(9), 13(1), 13(3), 15(4),
Dist. Buldhana Division, Khamgaon. 15(6), 15(9), 16(4),18(2), 18(4), 18(6),
Culturable Command 18(9), 19(1), 19(2), 21(1), 22, 23(1) and
Area 32343.098 Ha. 26(1).
Superintending Engineer, Sections–6(5), 16(1), 16(4), 18(9), 19(1)
Jigaon Project Irrigation and 19(2).
circle, Shegaon.
Chief Engineer, Water Sections–16(3), 19(1) and 19(2).
Resources Department,
Amaravati.
By order and in the name of the Governor of Maharashtra,
NILESH BHOIR,
Deputy Secretary to Government.
ON BEHALF OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATION, PRINTED AND PUBLISHED BY DIRECTOR,
RUPENDRA DINESH MORE, PRINTED AT GOVERNMENT CENTRAL PRESS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD,
MUMBAI 400 004 AND PUBLISHED AT DIRECTORATE OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATIONS,
21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004. EDITOR : DIRECTOR, RUPENDRA DINESH MORE.