Home India Part IV-Section 2-T-Sup Act No. 1 of 2021 to 7 of 2021...
Date: 2021-07-21 Category: Not Applicable State: Tamil Nadu Country: India

Act No. 1 of 2021 to 7 of 2021

Issued by Part IV-Section 2-T-Sup · Not Applicable

Research with AI Agent Chat with Document Generate Summary Translate Helpful Share Add to Project Create Task

Executive Summary & Key Takeaways

**Executive Summary** This document presents several legislative acts passed by the Tamil Nadu Legislative Assembly in 2021, focusing on amendments to existing laws related to gambling, police regulations, cooperative societies, municipal corporations, panchayats, and universities. It contains key information about legislative changes and their effective dates. It also includes details on institutions' management. **Key Points / Main Content** * **Tamil Nadu Gambling and Police Acts (Amendment) Act, 2021 (Act No. 1/2021)** * Amends the 1930 Tamil Nadu Gaming Act, 1888 Chennai City Police Act, and 1859 Tamil Nadu District Police Act. * Most provisions effective from November 21, 2020, except for sections 2 and 8, which are effective immediately. * Introduces the concept of "online gambling" and related penalties. * Revises penalties for various offenses under the Gaming Act, increasing fines and imprisonment terms. * Exempts games of mere skill when played without betting from certain provisions. * **Tamil Nadu Cooperative Societies (Amendment) Act, 2021 (Act No. 2/2021)** * Amends the 1983 Tamil Nadu Cooperative Societies Act. * Reduces the maximum period for certain suspensions from six months to three months. * **Tamil Nadu Municipal Laws (Amendment) Act, 2021 (Act No. 3/2021)** * Amends laws related to municipal corporations, extending deadlines in various sections from December 31, 2020, to June 30, 2021. * Affects Acts pertaining to Chennai, District Municipalities, Madurai, Coimbatore, Tiruchirappalli, Tirunelveli, Salem, Tiruppur, Erode, Vellore, Thoothukudi, Thanjavur, Dindigul, Hosur, Nagarkoil and Avadi corporations. * **Tamil Nadu Panchayats (Amendment) Act, 2021 (Act No. 4/2021)** * Amends the 1994 Tamil Nadu Panchayats Act. * Extends a deadline in section 261-A from December 31, 2020, to June 30, 2021. * **Dr. J. Jayalalithaa University Act, 2021 (Act No. 5/2021)** * Establishes a new university in Viluppuram. * Defines the university's scope, objectives, powers, and authorities. * Includes details on affiliated colleges, faculty, governance structure, and financial provisions. * Outlines transitional arrangements for transferring certain functions and personnel from the existing Thiruvalluvar University. * **Tamil Nadu Goods and Services Tax (Amendment) Act, 2021 (Act No. 6/2021)** * Amends the 2017 Tamil Nadu Goods and Services Tax Act. * Repeals section 14 of the Tamil Nadu Sugar Factories Control Act of 1949. **Impact Analysis** **Stakeholder: Gamblers and General Public** * **Impact:** Stricter regulations and higher penalties on gambling, including online gambling. Clarifies rules related to games of skill. * **Action Required:** Be aware of the updated regulations and penalties related to gambling activities. **Stakeholder: Cooperative Societies and their Members** * **Impact:** Modified timelines for certain suspensions, potentially affecting the management and operation of cooperative societies. * **Action Required:** Understand the new suspension timelines and their implications for society operations. **Stakeholder: Municipal Corporations and Local Bodies** * **Impact:** Extended deadlines for various projects and activities, providing additional time for completion. * **Action Required:** Adjust project timelines to align with the extended deadlines. **Stakeholder: Tamil Nadu Government and Related Departments** * **Impact:** Responsible for implementing and enforcing the amended laws. * **Action Required:** Update regulations, guidelines, and enforcement procedures to reflect the legislative changes. **Stakeholder: Dr. J. Jayalalithaa University and affiliated colleges** * **Impact:** New governance structure and operational framework. * **Action Required:** University and affiliated colleges need to create bodies, adapt governance procedures, and align with the new operational framework.

Key Entities Referenced

Tamil Nadu: The policy document originates from the state of Tamil Nadu, making it the primary location of applicability. Tamil Nadu General Sales Tax Act, 1939: The policy document refers to a 1939 Act regarding sales tax in the Tamil Nadu State. Act is made a reference for the current policy context. Tamil Nadu Sugarcane (Control) Act, 1949: The policy document refers to a 1949 Act to the control of sugarcane in the Tamil Nadu State. Tamil Nadu Gaming Act, 1930: This Act is being amended in this policy, indicating its central importance. Dr. J. Jayalalithaa University Act, 2021: Policy document establishes and provides for the creation of University
Official Source Record View Original Source →
See Full Document Text
© [Regd. No. TN/CCN/467/2012-14. îI›ï£´ Üó² [R. Dis. No. 197/2009. 2021 [MM¬¬ôô :: ÏÏ.. 2244..8800 è裣²² îI›ï£´ ÜóCî› Ý¬íJ¡ð® ªõOJìŠð†ì¶. ⇠29] ªê¡¬ù, ¹î¡Aö¬ñ, ü¨¬ô 21, 2021 Ý® 5, Hôõ, F¼õœÀõ˜ ݇´-2052 IV— ð°F HK¾ 2 Þ¡ ެ특 jäœehL r£lk‹w¥ nguitæš Ã‹tU« r£lkhdJ 2021 M« M©L Ã¥utç §fŸ 25 M« ehs‹W MSeç‹ V‰Ãirit¥ bg‰wJ k‰W« mJ bghJ¤ jftY¡fhf Ïj‹ _y« btëæl¥gL»wJ. ê†ì ⇠1/2021. 1930 M« M©L jäœehL Njh£l¢ r£l«, 1888 M« M©L br‹id khefu fhtš r£l« k‰W« 1859 M« M©L jäœehL kht£l fhtš r£l« M»at‰iw nkY« ÂU¤j« brŒtj‰fhd ªî£¼ r£l«. ϪÂa¡ FoauÁ‹ vGg¤Â Ïu©lh« M©oš jäœehL khãy r£lk‹w¥ nguitædhš ËtUkhW r£läa‰w¥gLtjhFf:- gF–I. . K‹Diu 1. (1) Ϫj r£l«, 2021 M« M©L jäœehL Njh£l« k‰W« FWªjiy¥ò fhtš r£l§fŸ (ÂU¤j¢) r£l« vd tH§f¥bgW«. k‰W« bjhl¡f«. (2) (i) 2 k‰W« 8M« ÃçÎfis j鮤J Ãw ÃçÎfŸ mid¤J« 2020 M« M©L et«g® §fŸ 21 M« ehŸ m‹W eilKiw¡F tªJé£ljhf bfhŸs¥gLjš nt©L«. (ii) 2 k‰W« 8M« ÃçÎfŸ cldoahf eilKiw¡F tUjš nt©L«. [1] IV-2(29)(T-Sup)-12 gF–II. 1930 M« M©L jäœehL Njh£l¢ r£l¤Â‰fhd ÂU¤j§fŸ. 2 k‰W« 3 M« 2. 1930 M« M©L jäœehL Njh£l¢ r£l¤Âš, (Ïj‹ Ëò jäœehL r£l« ÃçÎfS¡fhd Ϫj¥ Ãçéš 1930 M« M©L r£l« vd¡ F¿¥Ãl¥gLtjhd), III/1930. kh‰ÖL. 2 k‰W« 3 M« ÃçÎfS¡fhf, ËtU« ÃçÎfŸ kh‰whf mik¡f¥gLjš nt©L«, mjhtJ : - “2. mmsshhÎÎiiff.. - Ϫj¢ r£l«, jäœehL khãy« KGtijÍ« mshé ã‰F«. 3. bghUŸ tiuaiwfŸ. -- Ϫj¢ r£l¤Âš, bghUS¡F mšyJ Nœãiy¡F Kuzhf vJΫ ÏUªjhy‹¿,- (a) “bghJ Njh£l – éL” v‹gJ, Njh£l¡ fUéfis mšyJ Å£il, miwia, Tlhu¤ij, mil¥Ãid, thfd¤ij, fy¤ij, Ïiza¡ Tl¤ij mšyJ Ïl¤ij¥ ga‹gL¤Jtj‰fhf, f£lzä‹¿nah mšyJ f£lz thæyhfnth m¤jifa Å£il, miwia, Tlhu¤ij, mil¥Ãid, thfd¤ij, fy¤ij, Ïiza¡ Tl¤ij mšyJ Ïl¤ij¢ brhªjkhf¡ bfh©oU¡»wtç‹, neuo mDnghf¤Âš bfh©oU¥gtç‹, ga‹gL¤J»wtç‹ mšyJ it¤ÂU¥gtç‹ Ïyhg¤Â‰fhfnth mšyJ Mjha¤Â‰fhfnth, Njh£l¡ fUéfŸ it¤J tu¥gL»w mšyJ ga‹gL¤j¥gL»w VnjD« ÅL, miw, Tlhu«, mil¥ò, thfd«, fy«, Ïiza¡Tl« mšyJ ntW Ïl« vJthæD« v‹W bghUŸgL«; k‰W« NjhL« neh¡f¤Â‰fhf¤ ÂwªJ it¡f¥g£l, it¡f¥g£l mšyJ ga‹gL¤j¥g£l, mšyJ ÂwªJ it¡f¥gLtj‰fhfnth, it¡f¥gLtj‰fhfnth mšyJ ga‹gL¤j¥gLtj‰fhfnth mDk¡f¥g£l ÅL, miw, Tlhu«, mil¥ò, thfd«, fy«, Ïiza¡Tl« mšyJ Ïl« vjidÍ« cŸsl¡F«; (b) “Njh£l«” v‹gJ, gçR¢ Ó£il cŸsl¡fhJ. Mdhš neçnyh mšyJ Ïizabtëænyh gza« it¤jš mšyJ gªja« f£Ljiy cŸsl¡F«. és¡f«.- (b) M« TW k‰W« 3-A M« Ãçé‹ neh¡f¤Â‰fhf, gza« it¤jš mšyJ gªja« f£LjyhdJ gªja¥ bghUis tNè¥gijnah, nf£L¥bgWtijnah, gza« mšyJ gªja« vjidÍ« bghU¤J ä‹dQ tê¥ gz¥ gçkh‰w« cŸsl§fyhd gzkhfnt k‰wgonah bt‰¿¥bghU†fis mšyJ gçRfis¥ bg‰W¡ bfhŸtij mšyJ éãnahf« brŒjiy mšyJ gza« it¥gj‰F mšyJ gªja« f£Ltj‰F mšyJ m›thW tNè¥gj‰F, nf£L¥bgWtj‰F, bg‰W¡ bfhŸtj‰F mšyJ éãnahf« brŒtj‰F cjΫ, ö©L«, nt©L»‹w mšyJ mt‰¿‰F tr brŒ»‹w fU¤njhL brŒa¥g£l braš vjidÍnkh cŸsl¡Ftjhf¡ bfhŸSjš nt©L«; (c) “muR” v‹gJ, khãy muR v‹W bghUŸgL«;3 (d) “Njh£l¡ fUéfŸ” v‹gJ, Njh£l¥ bghUshf mšyJ NjhLtj‰fhd cghakhf¥ ga‹gL¤j¥g£l mšyJ ga‹gL¤j¡ fUj¥g£l M£l¢ Ó£LfŸ, gfil¡ fhŒfŸ, Njh£l nkir mšyJ Jâ, gyif, fâåfŸ, fâå mik¥ò, fâå tiyaik¥ò, fâå ts«, bjhl®ò rhjd« vijÍ« mšyJ Ãw bghUŸ vijÍ«,Njh£l« vj‰Fkhd gÂntlhf, gÂÎW mšyJ rh‹whf ga‹gL¤j¥g£l mšyJ ga‹gL¤j¡ fUj¥g£l gÂntL mšyJ ä‹dQ gÂÎW vijÍ«, Njh£l« vÂèUªJ« »il¡F« gz¤ bjhifiaÍ«, Njh£l« vjidÍ« bghW¤J éãnahf« brŒa¥g£l mšyJ éãnahf« brŒa¡ fUj¥g£l gzkhfnth, mšyJ ä‹dQ tê¥gz¥gçkh‰w« cŸsl§fyhd k‰w goahfnth cŸs bt‹w bghU£fŸ mšyJ gçRfŸ vt‰iwÍ« cŸsl¡F«; (e) Ï¢r£l¤Âš ga‹gL¤j¥g£l ‘fâå’, ‘bjhl®ò rhjd«’, ‘fâå tiyaik¥ò’, ‘fâå ts«’, ‘fâå mik¥ò’, ‘Ïiza¡ Tl«’ k‰W« ‘ä‹dQ gÂÎW’ M»a brh‰fŸ, 2000 ika¢ r£l« 21/2000. M« M©L jftš bjhêš E£g¢ r£l¤Âš mitfS¡F Kiwna tH§f¥g£oU¡F« bghUis bfh©oU¡F«. 3-A Ïiza btëæš gza« it¤jš mšyJ gªja« f£Ljš- (1) fâåfŸ, fâå mik¥ò, fâå tiyaik¥ò, fâå ts«, bjhl®ò rhjd« vJΫ mšyJ NjhLjY¡fhd Ãw fUé vijÍ« ga‹gL¤Â, u«ä, ngh¡f® mšyJ Ãw Njh£l« vijÍ« Ïizabtëæš éisahLtj‹ _y« egbutU« gza« it¤jnyh mšyJ gªja« f£Ljnyh TlhJ mšyJ Ïiza btëæš m¤jifa gza« it¤jš mšyJ gªja« f£Ljš vijÍ« egbutU« vëjh¡Fjš mšyJ V‰ghL brŒjš TlhJ. (2) fâåfŸ, fâå mik¥ò, fâå tiyaik¥ò, fâå ts«, bjhl®ò rhjd« vJΫ mšyJ NjhLjY¡fhd Ãw fUé vijÍ« ga‹gL¤Â, u«ä, ngh¡f® mšyJ Ãw Njh£l« vijÍ« Ïizabtëæš éisahLtj‹ _y« gza« it¡F« mšyJ gªja« f£L« egbutU« mšyJ Ïiza btëæš m¤jifa gza« it¤jš mšyJ gªja« f£Ljš vijÍ« vëjh¡F« mšyJ V‰ghL brŒÍ« egbutU« Ïu©L M©LfŸ tiu Ú£o¡f¥glyhF« Áiw¤j©lidÍl‹ mšyJ g¤jhæu« %ghŒ¡F äfhj j©l¤bjhifÍl‹ mšyJ Ï›éu©LlD« j©o¡f¥gLjš nt©L«.”. 3. 1930 M« M©L¢ r£l¤Â‹ 4 M« Ãçéš, (1) M« 4M« Ãçé‰fhd c£Ãçéš, (b), (c) k‰W« (d) TWfëš, “mil¥ò, thfd«, ÂU¤j«. fy«” v‹w brh‰bwhlU¡F Ëò “Ïiza¡ Tl«” v‹w brh‰bwhluhdJ c£òF¤j¥gLjš nt©L«. 4. 1930 M« M©L¢ r£l¤Â‹ 5 M« Ãçéš, (1) 5 M« Ãçé‰fhd M« c£Ãçéš, “Ïu©lh« tF¥ò Ú¤Jiw eLtU¡F ÂU¤j«. Ñœãiyæšyhj, “mšyJ fhtš Jiz¡ f©fhâ¥ghs® goãiy¡F¡ Fiwahj fhtš mYty® vtU«” v‹w brh‰bwhlU¡fhf, “mšyJ ne®Î¡nf‰g fhtš Jiz f©fhâ¥ghs® mšyJ fhtš cjé Miza® goãiy¡F¡ Fiwahj fhtš mYty® vtU«” v‹w brh‰bwhluhdJ kh‰whf Üik¡f¥gLjš nt©L«.4 6 M« Ãçé‰fhd 5. 1930 M« M©L¢ r£l¤Â‹ 6 M« Ãçéš, ÂU¤j«. “M£l¢Ó£LfŸ, gfil¡ fhŒfŸ, Njh£l nkir mšyJ Jâ, gyif vJΫ” v‹w brh‰bwhlU¡F Ëò, “ä‹dQ gÂÎW, fâåfŸ, fâå mik¥ò, fâå tiyaik¥ò, fâå ts« mšyJ bjhl®ò rhjd« vJΫ” v‹w brh‰bwhluhdJ c£òF¤j¥gLjš nt©L«. 8 M« Ãçé‰fhd 6. 1930 M« M©L¢ r£l¤Â‹ 8 M« Ãçéš, “IüW ÂU¤j«. %ghŒ” k‰W« “_‹W khj§fŸ” v‹w brh‰bwhl®fS¡fhf, Kiwna “g¤jhæu« %ghŒ” k‰W« “Ïu©L M©LfŸ” v‹w brh‰bwhl®fshf kh‰whf Üik¡f¥gLjš nt©L«. 9 M« Ãçé‰fhd 7. 1930 M« M©L¢ r£l¤Â‹ 9 M« Ãçéš, “ÏUüW ÂU¤j«. %ghŒ” k‰W« “xU khj«” v‹w brh‰bwhl®fS¡fhf, Kiwna “Iªjhæu« %ghŒ” k‰W« “MW khj§fŸ” v‹w brh‰bwhl®fshdJ kh‰whf Üik¡f¥gLjš nt©L«. 11 M« Ãçé‰fhd 8. 1930 M« M©L¢ r£l¤Â‹ 11 M« Ãçé‰fhf ËtU« ÂU¤j«. ÃçthdJ kh‰whf mik¡f¥gLjš nt©L«, mjhtJ;- “1111.. bbttWW«« ÂÂwwiikk rrhh®®ªªjj ééiissaahh££LLffŸŸ..-- Ï¢r£l¤Âš v‹d ml§»æUªj nghÂY«, gªja« f£Ljš, gza« it¤jš, gz« mšyJ Ïju¥ gza« M»at‰¿¡fhf éisahìŠð´‹ «ð£¶, btW« Âwik rh®ªj éisah£L¡fë‹ ÛJ Ï¢r£l¤Â‹ ÃçÎ 3-A k‰W« 5 Kjš 10 tiuæYŸs ÃçÎfŸ bghUªJî™ «õ‡´‹”. 12 M« Ãçé‰fhd 9. 1930 M« M©L¢ r£l¤Â‹ 12 M« Ãçéš, “xU üW ÂU¤j«. %ghŒ” k‰W« “_‹W khj§fŸ” v‹w brh‰bwhl®fS¡fhf, Kiwna “Iªjhæu« %ghŒ” k‰W« “MW khj§fŸ” v‹w brh‰bwhl®fshdJ kh‰whfik¡f¥gLjš nt©L«. 13 –B vD« 10. 1930 M« M©L¢ r£l¤Â‹ 13–A M« Ãçé‰F Ëò, òÂa Ãçéid ËtU« ÃçthdJ c£òF¤j¥gLjš nt©L«, mjhtJ c£òF¤Jjš. ““1133–B ããWWkk§§ffsshhšš bbrrŒŒaa¥¥ggLL«« FF‰‰ww§§ffŸŸ..– (1) Ϫj¢ r£l¤Â‹goahd F‰w« xU ãWk¤Âdhš brŒa¥g£oU¡»wél¤J, mªj F‰w« brŒa¥g£l neu¤Âš, mªj ãWk¤Â‹ mYtiy el¤Â tUtj‰F mªj ãWk¤Â‹ bghW¥ig¡ bfh©oUªjtU« mj‰F¥ bghW¥ghæUªjtUkhd eg® x›bthUtU«, mnjhL mªj ãWkK«, mªj¡ F‰w¤Âid¢ brŒjjhf¡ fUj¥gLjY« mj‰»z§f elto¡if vL¡f¥gLjY«, j©o¡f¥gLjY« nt©L«: ttuu««òòiiuuaahhff-- Mdhš, Ϫj c£Ãçéš ml§»ÍŸs vJΫ, mªj¡ F‰w« jk¡F¤ bjçahkš brŒa¥g£ljhf mšyJ m¤jifa F‰w« brŒa¥glhkš jL¡f¤ jh« cça Ka‰Á mid¤ijÍ« nk‰bfh©ljhf egbutU« bkŒ¥Ã¥ghuhdhš, mtiu j©lid vj‰F« cŸsh¡Fjš MfhJ. (2) (1)M« c£Ãçéš v‹d ml§»æUªj nghÂY«, F‰w« vJΫ xU ãWk¤Âdhš brŒa¥g£oUªJ, mªãWk¤Â‹ Ïa¡Fï˜, nkyhs˜, brayhs˜ mšyJ Ãw mYty˜ âõ¼¬ìò ÏirÎlndh mšyJ kiwKf MjuÎlndh mªj¡ F‰w« brŒa¥g£oU¡»wJ mšyJ mt®ghYŸs ftd¡FiwÎ vj‰F« rh£l¤j¡fjhf ÏU¡»wJ v‹W bkŒ¥Ã¡f¥gL»wél¤J, mªj Ïa¡Fe®, nkyhs®, brayhs® mšyJ Ãw mYty® mªj¡ F‰w¤ij¢ brŒÂU¥gjhf¡ fUj¥gLjY«, mj‰»z§f elto¡if vL¡f¥g£L¤ j©o¡f¥gLtj‰F cŸshjY« nt©L«.5 és¡f«- Ϫj¥ Ãçé‹ neh¡f§fS¡fhf- (a) “ãWk«” v‹gJ, T£lik¥ò vJΫ, v‹W bghUŸgL« k‰W« xU ãWtf¤ij mšyJ Ãw jåeg®fë‹ fHf¤ij cŸsl¡F«; k‰W« (b) “Ïa¡Fe®” v‹gJ, xU ãWtf¤ij¥ bghW¤jtiuæš, mªj ãWtf¤ÂYŸs xU T£lhë v‹W bghUŸgL«.”. ggFF – III. 11888888 MM«« MM©©LL bbrr‹‹iidd kkhheeffuu ffhhttšš rr££ll¤¤Â‰‰ffhhdd ÂÂUU¤¤jj§§ffŸŸ.. jäœehL r£l« 11. (Ïj‹ Ëò Ï¥gFÂæš 1888M« M©L¢ r£lbkd¡ 3M« Ãçé‰fhd III/1888. F¿¥Ãl¥gLtjhd) 1888 M« M©L br‹id khefu fhtš ÂU¤j«. r£l¤Â‹ 3 M« ÃçéYŸs, ‘F‰w¤ Ô®¥ò’, ‘Áiw¥gL¤jš’, ‘bghJ Njh£l éLÂ’, NjhLjš, ‘Njh£l¡ fUéfŸ’ M»at‰¿‹ bghUŸ tiuaiufŸ é£Lél¥gLjš nt©L«. 12. 1888 M« M©L¢ r£l¤Â‹, 40–A, 42, 43, 44, 45, 46, 47, F¿ŠH†ì Áy 48, 49, 49–A, 49–B, 50, 51 k‰W« 52 M« ÃçÎfŸ é£Lél¥gLjš ÃçÎfis nt©L«. é£LéLjš. 13. 1888 M« M©L¢ r£l¤Â‹ 79 M« Ãçéš, 79 M« Ãçé‰fhd “M§»y«, jäœ, bjY§F k‰W« ϪJ°jhå” v‹w ÂU¤j«. brh‰bwhlU¡fhf, “M§»y« k‰W« j䜔 v‹w brh‰bwhluhdJ kh‰whf Üik¡f¥gLjš nt©L«. 14. 1888 M« M©L¢ r£l¤Â‹ 80 M« Ãçé‰F Ëò, 80 –A vD« ËtU« ÃçthdJ c£òF¤j¥gLjš nt©L«, mjhtJ ;- òÂa Ãçéid c£òF¤Jjš. “8800 A. ããWWkk§§ffsshhšš bbrrŒŒaa¥¥ggLL«« FF‰‰ww§§ffŸŸ— .”(1) Ϫj¢ r£l¤Â‹goahd F‰w« xU ãWk¤Âdhš brŒa¥g£oU¡»wél¤J, mªj F‰w« brŒa¥g£l neu¤Âš, mªj ãWk¤Â‹ mYtiy el¤Â tUtj‰F mªj ãWk¤Â‹ bghW¥ig¡ bfh©oUªjtU« mj‰F¥ bghW¥ghæUªjtUkhd eg® x›bthUtU«, mnjhL mªj ãWkK«, mªj¡ F‰w¤Âid¢ brŒjjhf¡ fUj¥gLjY« mj‰»z§f elto¡if vL¡f¥gLjY«, j©o¡f¥gLjY« nt©L«. tu«òiuahf- Mdhš, Ϫj c£Ãçéš ml§»ÍŸs vJΫ, mªj¡ F‰w« jk¡F¤ bjçahkš brŒa¥g£ljhf mšyJ m¤jifa F‰w« brŒa¥glhkš jL¡f¤ jh« cça Ka‰Á mid¤ijÍ« nk‰bfh©ljhf egbutU« bkŒ¥Ã¥ghuhdhš, mtiu j©lid vj‰F« cŸsh¡Fjš MfhJ. (2) (1)M« c£Ãçéš v‹d ml§»æUªj nghÂY«, F‰w« vJΫ xU ãWk¤Âdhš brŒa¥g£oUªJ, mªãWk¤Â‹ vtnuD« Ïa¡Feç‹, nkyhsç‹, brayhsç‹ mšyJ Ãw mYtyç‹ ÏirÎlndh, kiwKf MjuÎlndh mªj¡ F‰w« brŒa¥g£oU¡»wJ mšyJ mt®ghYŸs ftd¡FiwÎ vj‰F« rh£l¤j¡fjhf ÏU¡»wJ v‹W bkŒ¥Ã¡f¥gL»wél¤J, mªj Ïa¡Fe®, nkyhs®, brayhs® mšyJ Ãw mYty® mªj¡ F‰w¤ij¢ brŒÂU¥gjhf¡ fUj¥gLjY«, mj‰»z§f elto¡if vL¡f¥g£L¤ j©o¡f¥gLtj‰F cŸshjY« nt©L«.6 és¡f«- Ϫj¥ Ãçé‹ neh¡f§fS¡fhf- (a) “ãWk«” v‹gJ, T£lik¥ò vJΫ, v‹W bghUŸgL« k‰W« xU ãWtf¤ij mšyJ Ãw jåeg®fë‹ fHf¤ij cŸsl¡F«; k‰W« (b) “Ïa¡Fe®” v‹gJ, xU ãWtf¤ij¥ bghW¤jtiuæš, mªj ãWtf¤ÂYŸs xU T£lhë v‹W bghUŸgL«.”. ggFF – IV. 1859 MM«« MM©©LL jjä䜜eehhLL kkhhtt££ll ffhhttšš rr££ll¤¤Â‰‰ffhhdd ÂÂUU¤¤jj««.. F¿ŠH†ì Áy 15. 1859 M« M©L jäœehL kht£l fhtš r£l¤Â‹ ika¢ r£l« brh‰bwhl®fis Ïiz¥ò¥g£oaèš, “3 M« Ãçéš cŸs ªê£Ÿªø£ì˜è÷£ù XXIV/1859. é£LéLjš. ‘Áiw¥gL¤Jjš’, ‘NjhLjš’, ‘Njh£l¡ fUéfŸ’, ‘bghJ Njh£l éLÂ’ k‰W« ‘F‰w¤Ô®¥ò’ M»at‰¿‰fhd bghUŸ tiuaiwfŸ” k‰W« “48, 50” M»ait é£Lél¥gLjš nt©L«. Ú¡fwÎ k‰W« 16. (1) 2020-M« M©L jäœehL Njh£l« k‰W« jäœehL mtru¢ fh¥òiu. fhtš r£l§fŸ (ÂU¤j) mtru¢ r£l« <§»jdhš Ú¡fwÎ r£l« 11/2020 brŒa¥gL»wJ. (2) m¤jifa Ú¡fwÎ ÏUªj nghÂY«, nk‰brh‹d jäœehL r£l« mtru r£l¤Âdhš ÂU¤j« brŒa¥g£lthwhd, 1930 M« M©L III/1930 jäœehL Njh£l¢ r£l«, 1888 M« M©L br‹id khefu fhtš jäœehL r£l« r£l« k‰W« 1859 M« M©L jäœehL kht£l fhtš r£l« III/1888 M»a r£l§fë‹go brŒa¥g£l vJΫ mšyJ vL¡f¥g£l ika¢ r£l« elto¡if vJΫ, Ϫj¢ r£l¤Âdhš ÂU¤j« brŒa¥g£lthwhd XXIV/1859 nk‰brh‹d mtru¢ r£l¤Â‹go brŒa¥g£oU¥gjhf mšyJ vL¡f¥g£oU¥gjhf bfhŸs¥gl nt©L«. (ÝÀïK¡ ݬíŠð®) ê. «è£H óM‚°ñ£˜, Üó²„ ªêòô£÷˜, ê†ìˆ ¶¬ø. (îIö£‚è‹) è. ïóC‹ñ¡, àîM Þò‚°ï˜, ê†ì (îI›ŠHK¾)ˆ ¶¬ø.7 jäœehL r£lk‹w¥ nguitæš Ã‹tU« r£lkhdJ 2021 M« M©L Ã¥utç §fŸ 25 M« ehs‹W MSeç‹ V‰Ãirit¥ bg‰wJ k‰W« mJ bghJ¤ jftY¡fhf Ïj‹ _y« btëæl¥gL»wJ. ê†ì ⇠2/2021. 1983 M« M©L jäœehL T£Lw΢ r§f§fŸ r£l¤ij nkY« ÂU¤j« brŒtj‰fhdbjhU r£l«. ϪÂa¡ FoauÁ‹ vGg¤Â Ïu©lh« M©oš jäœehL khãy r£lk‹w¥ nguitædhš ËtUkhW r£läa‰w¥gLtjhFf:- 1. (1) Ϫj¢ r£l«, 2021 M« M©L jäœehL T£Lw΢ FWªjiy¥ò k‰W« r§f§fŸ (ÂU¤j¢) r£l« vd tH§f¥bgW«. bjhl¡f«. (2) ÏJ, cldoahf eilKiw¡F tUjš nt©L«. jäœehL r£l« 2. (Ïj‹Ã‹ò Ïš Kj‹ik¢ r£l« vd¡ F¿¥Ãl¥gLtjhd) 81-M« Ãçé‰fhd 30/1983. 1983 M« M©L jäœehL T£Lw΢ r§f§fŸ r£l¤Â‹ 81 M« ÂU¤j«. Ãçéš (4) M« c£Ãçéš, — (i) “_‹W khj§fS¡F äfhkš” v‹w brh‰bwhlU¡fhf, “xU khj¤Â‰F äfhkš” v‹w brh‰bwhluhdJ kh‰whf mik¡f¥gLjš nt©L«; (ii) “MW khj§fS¡F äfhkš ÏU¤jš nt©L«” v‹w brh‰bwhlU¡fhf “_‹W khj§fS¡F äfhkš ÏU¤jš nt©L«” v‹w brh‰bwhluhdJ kh‰whf mik¡f¥gLjš nt©L«. 3. Kj‹ik¢ r£l¤Â‹ 82 M« Ãçéš, (4) M« c£Ãçéš, — 82-M« Ãçé‰fhd ÂU¤j«. (i) “_‹W khj§fS¡F äfhkš” v‹w brh‰bwhlU¡fhf, “xU khj¤Â‰F äfhkš” v‹w brh‰bwhluhdJ kh‰whf mik¡f¥gLjš nt©L«; (ii) “MW khj§fS¡F äfhkš ÏU¤jš nt©L«” v‹w brh‰bwhlU¡fhf “_‹W khj§fS¡F äfhkš ÏU¤jš nt©L«” v‹w brh‰bwhluhdJ kh‰whf mik¡f¥gLjš nt©L«. 4. Kj‹ik¢ r£l¤Â‹ 87 M« Ãçé‹ (1) M« c£Ãçéš 87-M« Ãçé‰fhd Ïu©lh« tu«òiu¡fhf ËtU« tu«òiuahdJ kh‰whf ÂU¤j«. mik¡f¥gLjš nt©L«, mjhtJ :- “nkY«, õ󋹬óò£è Ϫj c£Ãçé‹ Ñœ vL¡f¥g£l elto¡if, bjhl§f¥g£l njÂæèUªJ _‹W khj fhy msΡFŸ mšyJ mL¤j ãiy ca® mYty® nk‰bfh©L« mDk¡f¡Toa xnu rka¤Âš xU khj¤Â‰F äfhj fhy msÎ mšyJ fhy msÎfS¡FŸ Ko¡f¥glnt©L«. Mdhš, m¤jifa Ú£o¡f¥g£l fhy msÎfŸ bkh¤j¤Âš _‹W khj§fS¡F äfhkš ÏU¤jš nt©L«”. 5. Kj‹ik¢ r£l¤Â‹ 90 M« Ãçéš, — 90-M« Ãçé‰fhd ÂU¤j«. (1) (1) M« c£Ãçéš, (d) M« T¿š, “VnjD« Ãw gÂÎbrŒa¥g£l r§f«” v‹w brh‰bwhlU¡F¥ Ëò, “mšyJ r§f« k‰W« Ãw gÂÎ brŒa¥g£l r§f¤Â‹ fiy¥ò mÂfhç¡»ilna mšyJ gÂÎ brŒa¥g£l r§f¤Â‹ fiy¥ò mÂfhç k‰W« k‰bwhU gÂÎ brŒa¥g£l r§f¤Â‹ fiy¥ò mÂfhç¡»ilna” v‹w brh‰bwhluhdJ òF¤j¥gLjš nt©L«;8 (2) (9) M« c£Ãçéš, (a) M« T¿š, (i) M« c£T¿š, “xU jå mYty®” v‹w brh‰bwhlU¡fhf, “xU brayh£Áa®” v‹w brh‰bwhluhdJ kh‰whf mik¡f¥gLjš nt©L«. (ÝÀïK¡ ݬíŠð®) ê. «è£H óM‚°ñ£˜, Üó²„ ªêòô£÷˜, ê†ìˆ ¶¬ø. (îIö£‚è‹) è. ïóC‹ñ¡, àîM Þò‚°ï˜, ê†ì (îI›ŠHK¾)ˆ ¶¬ø.9 jäœehL r£lk‹w¥ nguitæš Ã‹tU« r£lkhdJ 2021 M« M©L Ã¥utç §fŸ 25 M« ehs‹W MSeç‹ V‰Ãirit¥ bg‰wJ k‰W« mJ bghJ¤ jftY¡fhf Ïj‹ _y« btëæl¥gL»wJ. ê†ì ⇠3/2021. jäœehL khãy¤ÂYŸs khefuh£ÁfŸ k‰W« efuh£ÁfŸ bjhl®ghd r£l§fis «ñ½‹ ÂU¤j« brŒtj‰fhdbjhU r£l«. ϪÂa¡ FoauÁ‹ vGg¤Â Ïu©lh« M©oš jäœehL khãy r£lk‹w¥ nguitædhš ËtUkhW r£läa‰w¥gLtjhFf:- gFÂ-I. K‹Diu. 1. (1) Ϫj¢ r£l«, 2021 M« M©L jäœehL efuh£Áa¢ FWªjiy¥ò k‰W« r£l§fŸ (ÂU¤j¢) r£l« vd tH§f¥bgW«. bjhl¡f«. (2) ÏJ, 2020 M« M©L ®ê‹ð˜ 30 M« ehs‹W eilKiw¡F tªJé£ljhf¡ bfhŸs¥gLjš nt©L«. gFÂ-II. 1919 M« M©L br‹id khefuh£Á¢ r£l¤Â‰fhd ÂU¤j«. jäœehL r£l« 2. 1919 M« M©L br‹id khefuh£Á¢ r£l¤Â‹ 414- 414-B M« IV/1919. B M« Ãçéš, ``2020 M« M©L or«g® 31 M« ehŸ tiu” v‹w Ãçé‰fhd brh‰bwhlU¡F¥ gÂyhf, “2021 M« M©L #]‹ 30 M« ehŸ ÂU¤j« tiu” v‹w brh‰bwhluhdJ kh‰whf mik¡f¥gLjš nt©L«. gFÂ-III. 1920 M« M©L jäœehL kht£l efuh£ÁfŸ r£l¤Â‰fhd ÂU¤j«. jäœehL r£l« 3. 1920 M« M©L jäœehL kht£l efuh£ÁfŸ r£l¤Â‹ 375-B M« V/1920. 375-B M« Ãçéš, ``2020 M« M©L or«g® 31 M« ehŸ tiu” Ãçé‰fhd v‹w brh‰bwhlU¡F¥ gÂyhf, “2021 M« M©L #]‹ 30 M« ehŸ ÂU¤j«. tiu” v‹w brh‰bwhluhdJ kh‰whfmik¡f¥gLjš nt©L«. gFÂ-IV. 1971 M« M©L kJiu khefuh£Á¢ r£l¤Â‰fhd ÂU¤j«. jäœehL r£l« 4. 1971 M« M©L kJiu khefuh£Á¢ r£l¤Â‹ 510-AAA 510-AAA M« 15/1971. . M« Ãçéš, ``2020 M« M©L or«g® 31 M« ehŸ tiu” v‹w Ãçé‰fhd brh‰bwhlU¡F¥ gÂyhf, “2021 M« M©L #]‹ 30 M« ehŸ ÂU¤j« tiu” v‹w brh‰bwhluhdJ kh‰whf mik¡f¥gLjš nt©L«. gFÂ-V. 1981 M« M©L nfha«ò¤ö® khefuh£Á¢ r£l¤Â‰fhd ÂU¤j«. jäœehL r£l« 5. 1981 M« M©L nfha«ò¤ö® khefuh£Á¢ r£l¤Â‹ 511- 511-AAA M« 25/1981. AAA M« Ãçéš, ``2020 M« M©L or«g® 31 M« ehŸ tiu” v‹w Ãçé‰fhd brh‰bwhlU¡F¥ gÂyhf, “2021 M« M©L #]‹ 30 M« ehŸ ÂU¤j«. tiu” v‹w brh‰bwhluhdJ kh‰whf mik¡f¥gLjš nt©L«.10 gFÂ-VI. 1994 M« M©L ÂU¢Áuh¥gŸë khefuh£Á¢ r£l¤Â‰fhd ÂU¤j«. 10-A M« Ãçé‰fhd 6. 1994 M« M©L ÂU¢Áuh¥gŸë khefuh£Á¢ r£l¤Â‹ jäœehL r£l« ÂU¤j«. 10-A M« Ãçéš, ``2020 M« M©L or«g® 31 M« ehŸ tiu” v‹w 27/1994. brh‰bwhlU¡F¥ gÂyhf, “2021 M« M©L #]‹ 30 M« ehŸ tiu” v‹w brh‰bwhluhdJ kh‰whf mik¡f¥gLjš nt©L«. gFÂ-VII. 1994 M« M©L ÂUbešntè khefuh£Á¢ r£l¤Â‰fhd ÂU¤j«. 10-A M« Ãçé‰fhd 7. 1994 M« M©L ÂUbešntè khefuh£Á¢ r£l¤Â‹ 10-A jäœehL r£l« ÂU¤j«. M« Ãçéš, ``2020 M« M©L or«g® 31 M« ehŸ tiu” v‹w 28/1994. brh‰bwhlU¡F¥ gÂyhf, “2021 M« M©L #]‹ 30 M« ehŸ tiu” v‹w brh‰bwhluhdJ kh‰whf mik¡f¥gLjš nt©L«. gFÂ-VIII. 1994 M« M©L nry« khefuh£Á¢ r£l¤Â‰fhd ÂU¤j«. 10-A M« Ãçé‰fhd 8. 1994 M« M©L nry« khefuh£Á¢ r£l¤Â‹ 10-A jäœehL r£l« ÂU¤j«. M« Ãçéš, ``2020 M« M©L or«g® 31 M« ehŸ tiu” v‹w 29/1994. brh‰bwhlU¡F¥ gÂyhf, “2021 M« M©L #]‹ 30 M« ehŸ tiu” v‹w brh‰bwhluhdJ kh‰whf mik¡f¥gLjš nt©L«. gFÂ-IX. 2008 M« M©L ÂU¥ó® khefuh£Á¢ r£l¤Â‰fhd ÂU¤j«. 9-A M« Ãçé‰fhd 9. 2008 M« M©L ÂU¥ó® khefuh£Á¢ r£l¤Â‹ 9-A jäœehL r£l« ÂU¤j«. M« Ãçéš, ``2020 M« M©L or«g® 31 M« ehŸ tiu” v‹w 7/2008. brh‰bwhlU¡F¥ gÂyhf, “2021 M« M©L #]‹ 30 M« ehŸ tiu” v‹w brh‰bwhluhdJ kh‰whf mik¡f¥gLjš nt©L«. gFÂ-X. 2008 M« M©L <nuhL khefuh£Á¢ r£l¤Â‰fhd ÂU¤j«. 9-A M« Ãçé‰fhd 10. 2008 M« M©L <nuhL khefuh£Á¢ r£l¤Â‹ 9-A jäœehL r£l« ÂU¤j«. M« Ãçéš, ``2020 M« M©L or«g® 31 M« ehŸ tiu” v‹w 8/2008. brh‰bwhlU¡F¥ gÂyhf, “2021 M« M©L #]‹ 30 M« ehŸ tiu” v‹w brh‰bwhluhdJ kh‰whf mik¡f¥gLjš nt©L«. gFÂ-XI. 2008 M« M©L ntÿ® khefuh£Á¢ r£l¤Â‰fhd ÂU¤j«. 9-A M« Ãçé‰fhd 11. 2008 M« M©L ntÿ® khefuh£Á¢ r£l¤Â‹ 9-A jäœehL r£l« ÂU¤j«. M« Ãçéš, ``2020 M« M©L or«g® 31 M« ehŸ tiu” v‹w 26/2008. brh‰bwhlU¡F¥ gÂyhf, “2021 M« M©L #]‹ 30 M« ehŸ tiu” v‹w brh‰bwhluhdJ kh‰whf mik¡f¥gLjš nt©L«. gFÂ-XII. 2008 M« M©L ö¤J¡Fo khefuh£Á¢ r£l¤Â‰fhd ÂU¤j«. 9-A M« Ãçé‰fhd 12. 2008 M« M©L ö¤J¡Fo khefuh£Á¢ r£l¤Â‹ 9-A jäœehL r£l« ÂU¤j«. M« Ãçéš, ``2020 M« M©L or«g® 31 M« ehŸ tiu” v‹w 27/2008. brh‰bwhlU¡F¥ gÂyhf, “2021 M« M©L #]‹ 30 M« ehŸ tiu” v‹w brh‰bwhluhdJ kh‰whf mik¡f¥gLjš nt©L«.11 gFÂ-XIII. 2013 M« M©L jŠrhñ® khefuh£Á¢ r£l¤Â‰fhd ÂU¤j«. jäœehL r£l« 13. 2013 M« M©L jŠrhñ® khefuh£Á¢ r£l¤Â‹ 9-A 9-A M« Ãçé‰fhd 24/2013. M« Ãçéš, ``2020 M« M©L or«g® 31 M« ehŸ tiu” v‹w ÂU¤j«. brh‰bwhlU¡F¥ gÂyhf, “2021 M« M©L #]‹ 30 M« ehŸ tiu” v‹w brh‰bwhluhdJ kh‰whf mik¡f¥gLjš nt©L«. gFÂ-XIV. 2013 M« M©L ©L¡fš khefuh£Á¢ r£l¤Â‰fhd ÂU¤j«. jäœehL r£l« 14. 2013 M« M©L ©L¡fš khefuh£Á¢ r£l¤Â‹ 9-A 9-A M« Ãçé‰fhd 25/2013. M« Ãçéš, ``2020 M« M©L or«g® 31 M« ehŸ tiu” v‹w ÂU¤j«. brh‰bwhlU¡F¥ gÂyhf, “2021 M« M©L #]‹ 30 M« ehŸ tiu” v‹w brh‰bwhluhdJ kh‰whf mik¡f¥gLjš nt©L«. gFÂ-XV. 2019 M« M©L XN® khefuh£Á¢ r£l¤Â‰fhd ÂU¤j«. jäœehL r£l« 15. 2019 M« M©L XN® khefuh£Á¢ r£l¤Â‹ 10 M« 10 M« Ãçé‰fhd 10/2019. Ãçé‹,(4) M« c£Ãçéš ``2020 M« M©L or«g® 31 M« ehŸ ÂU¤j«. tiu” v‹w brh‰bwhlU¡F¥ gÂyhf, “2021 M« M©L #]‹ 30 M« ehŸ tiu” v‹w brh‰bwhluhdJ kh‰whf mik¡f¥gLjš nt©L«. gFÂ-XVI. 2019 M« M©L ehf®nfhæš khefuh£Á¢ r£l¤Â‰fhd ÂU¤j«. jäœehL r£l« 16. 2019 M« M©L ehf®nfhæš khefuh£Á¢ r£l¤Â‹ 10 10 M« Ãçé‰fhd 11/2019. M« Ãçé‹,(4) M« c£Ãçéš ``2020 M« M©L or«g® 31 M« ÂU¤j«. ehŸ tiu” v‹w brh‰bwhlU¡F¥ gÂyhf, “2021 M« M©L #]‹ 30 M« ehŸ tiu” v‹w brh‰bwhluhdJ kh‰whf mik¡f¥gLjš nt©L«. gFÂ-XVII. 2019 M« M©L Mto khefuh£Á¢ r£l¤Â‰fhd ÂU¤j«. jäœehL r£l« 17. 2019 M« M©L Mto khefuh£Á¢ r£l¤Â‹ 10 M« 10 M« Ãçé‰fhd 24/2019. Ãçé‹,(4) M« c£Ãçéš ``2020 M« M©L or«g® 31 M« ehŸ ÂU¤j« tiu” v‹w brh‰bwhlU¡F¥ gÂyhf, “2021 M« M©L #]‹ 30 M« ehŸ tiu” v‹w brh‰bwhluhdJ kh‰whf mik¡f¥gLjš nt©L«. jäœehL mtru¢ 18.(1) 2020 M« M©L jäœehL efuh£Áa¢ r£l§fŸ (eh‹fh« Ú¡fwÎ k‰W« r£l« 13/2020. ÂU¤j«) mtru¢ r£l« <§»jdhš Ú¡fwÎ brŒa¥gL»wJ. fh¥òiu.12 (2) m¤jifa Ú¡fwÎ ÏUªj nghÂY«, nk‰brh‹d jäœehL r£l« mtru¢ r£l¤jhš ÂU¤j« brŒa¥g£lthwhd 1919 M« M©L IV/1919. br‹id khefuh£Á¢ r£l«, 1920 M« M©L jäœehL kht£l jäœehL r£l« efuh£ÁfŸ r£l«, 1971 M« M©L kJiu khefuh£Á¢ r£l«, 1981 V/1920. M« M©L nfha«ò¤ö® khefuh£Á¢ r£l«, 1994 M« M©L jäœehL r£l« ÂU¢Áuh¥gŸë khefuh£Á¢ r£l«, 1994 M« M©L ÂUbešntè 15/1971. khefuh£Á¢ r£l«, 1994 M« M©L nry« khefuh£Á¢ r£l«, jäœehL r£l« 2008 M« M©L ÂU¥ó® khefuh£Á¢ r£l«, 2008 M« M©L <nuhL 25/1981. khefuh£Á¢ r£l«, 2008 M« M©L ntÿ® khefuh£Á¢ r£l«, 2008 jäœehL r£l« M« M©L ö¤J¡Fo khefuh£Á¢ r£l«, 2013 M« M©L jŠrhñ® 27/1994. khefuh£Á¢ r£l«, 2013 M« M©L ©L¡fš khefuh£Á¢ r£l«, jäœehL r£l« 2019 M« M©L XN® khefuh£Á¢ r£l«, 2019 M« M©L 28/1994. ehf®nfhæš khefuh£Á¢ r£l« k‰W« 2019 M« M©L Mto jäœehL r£l« khefuh£Á¢ r£l« M»at‰¿‹go brŒa¥g£l vJΫ mšyJ 29/1994. vL¡f¥g£l elto¡if vJΫ, Ϫj¢ r£l¤jhš ÂU¤j« jäœehL r£l« brŒa¥g£ljhf mšyJ vL¡f¥g£oU¥gjhf¡ bfhŸs¥gLjš 7/2008. nt©L«. jäœehL r£l« 8/2008. jäœehL r£l« 26/2008. jäœehL r£l« 27/2008. jäœehL r£l« 24/2013. jäœehL r£l« 25/2013. jäœehL r£l« 10/2019. jäœehL r£l« 11/2019. jäœehL r£l« 24/2019. (ÝÀïK¡ ݬíŠð®) ê. «è£H óM‚°ñ£˜, Üó²„ ªêòô£÷˜, ê†ìˆ ¶¬ø. (îIö£‚è‹) è. ïóC‹ñ¡, àîM Þò‚°ï˜, ê†ì (îI›ŠHK¾)ˆ ¶¬ø.13 jäœehL r£lk‹w¥ nguitæš Ã‹tU« r£lkhdJ 2021 M« M©L Ã¥utç §fŸ 25 M« ehs‹W MSeç‹ V‰Ãirit¥ bg‰wJ k‰W« mJ bghJ¤ jftY¡fhf Ïj‹ _y« btëæl¥gL»wJ. ê†ì ⇠4/2021. 1994 M« M©L jäœehL Cuh£ÁfŸ r£l¤Âid nkY« ÂU¤j« brŒtj‰fhdbjhU r£l«. ϪÂa¡ FoauÁ‹ vGg¤Â Ïu©lh« M©oš jäœehL khãy r£lk‹w¥ nguitædhš ËtUkhW r£läa‰w¥gLtjhFf:- 1. (1) Ϫj¢ r£l«, 2021 M« M©L jäœehL Cuh£ÁfŸ FWªjiy¥ò k‰W« (ÂU¤j¢) r£l« vd tH§f¥bgW«. bjhl¡f«. (2) ÏJ 2020 M« M©L or«g® 30 M« ehs‹W eilKiw¡F tªJé£oU¥gjhf¡ bfhŸs¥gLjš nt©L«. jäœehL r£l« 2. 1994 M« M©L jäœehL Cuh£ÁfŸ r£l¤Â‹ 261-A M« 21 / 1994. 261-A M« Ãçéš, “2020 M« M©L or«g® 31 M« ehŸ tiu” vD« Ãçé‰fhd brh‰bwhlU¡fhf, “2021M« M©L #&‹ 30 M« ehŸ tiu” vD« ÂU¤j«. brh‰bwhluhdJ kh‰whf mik¡f¥gLjš nt©L«. jäœehL mtru¢ 3. (1) 2020 M« M©L jäœehL Cuh£ÁfŸ (eh‹fh« ÂU¤j) Ú¡fwÎ k‰W« r£l« 12/2020. mtru¢ r£l« <§»jdhš Ú¡fwÎ brŒa¥gL»‹wJ. fh¥òiu. (2) m¤jifa Ú¡fwÎ brŒa¥g£oUªj nghÂY«, jäœehL r£l« nk‰brh‹d mtru¢ r£l¤Âdhš ÂU¤j« brŒa¥g£lthwhd 21/1994. 1994 M« M©L jäœehL Cuh£ÁfŸ r£l¤Â‹go brŒa¥g£l vJΫ mšyJ vL¡f¥g£l elto¡if vJΫ, Ϫj¢ r£l¤jhš ÂU¤j« brŒa¥g£lthwhd nk‰brh‹d mtru¢ r£l¤Â‹go brŒa¥g£oU¥gjhf mšyJ vL¡f¥g£oU¥gjhf¡ bfhŸs¥gLjš nt©L«. (ÝÀïK¡ ݬíŠð®) ê. «è£H óM‚°ñ£˜, Üó²„ ªêòô£÷˜, ê†ìˆ ¶¬ø. (îIö£‚è‹) è. ïóC‹ñ¡, àîM Þò‚°ï˜, ê†ì (îI›ŠHK¾)ˆ ¶¬ø.14 2021 - M« M©L lh¡l®. b#.b#ayèjh gšfiy¡fHf¢ r£l« HHKK¾¾èè÷÷¤¤¡¡ õõKK¬¬êê Üܬ¬ññŠŠ¹¹ m¤Âaha« I. K‹Diu. 1. FWªjiy¥ò, mshÎif, bghUªJif k‰W« bjhl¡f«. 2. tiuaiwfŸ. m¤Âaha« II. gšfiy¡fHf«. 3. gšfiy¡fHf«. 4. gšfiy¡fHf¤Â‹ neh¡f§fS«, mÂfhu§fS«. 5. fšÿçfŸ Ãw gšfiy¡fHf« vjDlD« Ïiz¡f¥ðì£F¼ˆî™ ñŸÁ‹ fšé ãiya§fŸ gšfiy¡fHf¤jhš V‰Ãirtë¡f¥ bgWj™. 6. gšfiy¡fHf¤Âš khzt®fis¢ nr®¤J¡bfhŸSjš. 7. nk‰gh®it mÂfhu«. m¤Âaha« III. gšfiy¡fHf¤Â‹ mYty®fŸ. 8. gšfiy¡fHf¤Â‹ mYty®fŸ. 9. ntªj®. 10. Ïiz ntªj®. 11. Jiz ntªj®. 12. Jizntªjç‹ mÂfhu§fS«, flikfS«. 13. gÂths®. 14. òy¤ jiyt®. 15. ã mYty®. 16. nj®Î¡ f£L¥gh£L mYty®. 17. üyf®. m¤Âaha« IV. gšfiy¡fHf¤Â‹ mÂfhu mik¥òfŸ. 18. gšfiy¡fHf¤Â‹ mÂfhu mik¥òfŸ. 19. cW¥Ãd˜ ðîM‚è£ù jF¡nfL. 20. å¼ Áy ne®Îfëš fšé ñ¡øˆFŸ°‹, ݆C‚°¿MŸ°‹ «î˜‰ªî´‚èŠð´õîŸè£ù mšyJ bga® F¿¤J ãaä¡f¥gLtj‰fhd jF¡nfLèœ. 21. M£Á¡FG. 22. M£Á¡FGé‹ mÂfhu§fŸ. 23. M£Á¡ FGé‹ T£l§fŸ. 24. fšé k‹w«. 25. fšék‹w¤Â‹ mÂfhu§fS« mYtšfS«. 26. fšék‹w¤Â‹ T£l§fŸ. 27. ã¡FG. 28. £läL« FG. 29. ghl¡FG¡fŸ. 30. òy§fis mik¤JUth¡FjY«, bra‰gâfS«. 31. Ãw mÂfhu mik¥òfis mik¤JUth¡Fjš. m¤Âaha« V. ãiyéÂfŸ, JizKiw éÂfŸ k‰W« xG§FKiw éÂfŸ. 32. ãiyéÂfŸ. 33. ãiyéÂfŸ v›thW brŒa¥gL»‹wd. 34. JizKiw éÂfŸ. 35. JizKiw éÂfŸ v›thW brŒa¥gL»‹wd. 36. xG§FKiw éÂfŸ v›thW brŒa¥gL»‹wd.15 m¤Âaha« VI. . khzt®èO¡ «ê˜‚¬è ñŸÁ‹ Iì‹ 37. gšfiy¡fHf ð£ìŠ ÃçÎfS¡fhd nr®¡if. 38. gšfiy¡fHf¤ nj®ÎfS¡F mDk¤jš. 39. gšfiy¡fHf¤ nj®ÎfS¡fhd tUif¥ gÂÎ F¿¤j jFÂ. 40. j§FälK«, khzt® éL»‹. m¤Âaha« VII. gšfiy¡fHf ãÂa§fŸ 41. bghJ ãÂaƒèœ. 42. Ãw ãÂa§fŸ. 43. ãÂa§f¬÷ «ñô£‡¬ñ ªêŒî™. 44. M©l¿¡if. 45. M©L¡ fz¡FfŸ. m¤Âaha« VIII. gâGð‰î¬ùèœ 46. XŒñÂa«, gâ¡bfhil Kjyhdit. 47. gâ Gð‰î¬ùèœ. 48. bjçΡFG¡fŸ. 49. Jiw¤ jiyt®fë‹ gâJ¡ õ¬óò¬øèÀ‹, tiu¡f£LfS«. 50. FG¡fis mik¤JUth¡Fjš. m¤Âaha« IX. fšÿçfis kh‰Wjš. 51. xUÁy fšÿçfis gšfiy¡fHf¤Â‰F kh‰Wjš. 52. ÂUtŸSt® gšfiy‚èöè« °Pˆî Cô ðEò£÷˜èO¡ ðE¬ò Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‰F kh‰Wjš. m¤Âaha« X. khWjšfhy tifKiwfŸ 53. Kjš Jizntªjç‹ ãakd«. 54. Kjš gÂthsç‹ ãakd«. 55. Kjš Jizntªjç‹ khWjšfhy mÂfhu§fŸ. m¤Âaha« XI. gštif¥g£lit 56. j‰bra™ fhèæl§fis ãu¥òjš. 57. gšfiy¡fHf« mÂfhu mik¥òfœ k‰W« Ãw mik¥òfë‹ elto¡iffŸ fhèæl§fŸ fhuzkhf¢ bršyhjitahf MfhF¼ˆî™. 58. gšfiy¡fHf cW¥Ãd® gjé Ú¡è™. 59. gšfiy¡fHf mÂfhu mik¥òfisÍ«, Ãw mik¥òfisÍ« mik¤JUth¡Fjš g‰¿a îèó£Áèœ. 60. jftš bgWtj‰fhd mÂfhu«. 61. tU§fhy it¥ò ãÂa« k‰W« mJ ngh‹w ãÂa§fëš nr®ªJŸs bjhiffis kh‰Wjš 62. ÂUtŸSt® gšfiy¡fHf¤Âdhš Áy F¿¥Ã£l bjhif tH§f¥gLjš. 63. jäœehL r£l« 32/2002 bghUªjhF¼ˆî™. 64. g£ljhçfis gÂÎ brŒjš. 65. Áw¥ò ãakd Kiw. 66. Ïiz¡f¥g£l fšÿç Ûjhd m¿¡if. 67. Ïl®ghLfis Ú¡Ftj‰fhd mÂfhu«. 68. gâ¥òiufŸ tH§f muR¡F cŸs mÂfhu«. 69. Ia§fis mf‰Wjš. 70. 2002M« M©L r£lˆÂ‰fhd ÂU¤j«. Ïiz¥ò¥ g£oaš16 jäœehL r£lk‹w¥ nguitæš Ã‹tU« r£lkhdJ 2021 M« M©L Ã¥utç §fŸ 25 M« ehs‹W MSeç‹ V‰Ãirit¥ bg‰wJ k‰W« mJ bghJ¤ jftY¡fhf Ïj‹ _y« btëæl¥gL»wJ. ê†ì ⇠5/2021. éG¥òu¤Âš gšfiy¡fHf« x‹iw ãWé mik¥gj‰F tif brŒtj‰fhdbjhU r£l«. ϪÂa¡ FoauÁ‹ vGg¤Â Ïu©lh« M©oš jäœehL khãy¢ r£lk‹w¥ nguitædhš ËtUkhW r£läa‰w¥gLtjhFf:- m¤Âaha«-I. K‹Diu. 1. (1) Ϫj¢ r£l«, 2021 M« M©L lh¡l®. b#. b#ayèjh FWªjiy¥ò, gšfiy¡fHf¢ r£l« vd tH§f¥bgW«. mshÎif, bghUªJif k‰W« bjhl¡f«. (2) ÏJ, jäœehL khãy¤Âš 2013 M« M©L m©zhkiy¥ gšfiy¡fHf¢r£l¤Â‹ (jäœehL¢ r£l« 20/2013) 1M« Ãçé‹ (2) c£Ãçé‹go F¿¥Ãl¥g£LŸs gu¥Ãl§fŸ Ú§fyhf cŸs éG¥òu«, flÿ® k‰W« fŸs¡F¿¢Á M»a kht£l§fis cŸsl¡»æU¡»‹w gu¥Ãl¤ij mshé ã‰F«. (3) ÏJ, Ï¥gšfiy¡fHf¥ gu¥Ãl¤Â‰FŸ mikªJŸsitÍ«, ngz¥g£litÍ«, Ϫj¢ r£l¤Â‹ tifKiwfS¡F mšyJ mj‹Ñœ brŒa¥g£l ãiy éÂfŸ, JizKiw éÂfŸ, xG§FKiw éÂfŸ M»at‰¿‰»z§f, Ï¥gšfiy¡fHf¤Jl‹ Ïiz¡f¥bgW« mšyJ mjdhš x¥gjyë¡f¥ bgWgitÍkhd mid¤J¡ fšÿçfS¡F«, fšé ãiya§fS¡F« bghUªJtnjhL, Ϫj¢ r£l¤Â‹go, Ï¥gšfiy¡fHf¤Jl‹ Ïiz¡f¥g£oU¥gdthf mšyJ mjdhš x¥òjš më¡f¥g£oU¥gdthf¡ bfhŸs¥gL« mid¤J¡ fšÿçfS¡F« fšé ãiya§fS¡F« Tl¥ bghUªJ«. (4) ÏJ, muR m¿é¡ifæ‹ thæyhf¡ F¿¡f¡Toa m¤jifa njÂa‹W eilKiw¡F tUjš nt©L«. tiuaiwfŸ. 2. Ϫj¢ r£l¤Âš, jWthŒ ntWbghUŸ F¿¤jhy‹¿,- (a) “Ïiz¡f¥g£l fšÿç” v‹gJ, Ï¥gšfiy¡fHf gu¥Ãl¤Â‰FŸ mikªJŸsJ« Ï¥gšfiy¡fHf¤Jl‹ Ïiz¡f¥g£lJ« k‰W« gšfiy¡fHf¤Â‹ g£l§fS¡fhd nj®ÎfS¡F mDkÂ¥gj‰fhd ghl¥ÃçÎ tiffS¡F tif brŒ»‹wJkhd fšÿç mšyJ fšé ãiya« vJΫ vd¥ bghUŸgL« k‰W« Ϫj¢ r£l¤Â‹go Ï¥gšfiy¡ fHf¤Jl‹ Ïiz¡f¥g£oU¥gjhf¡ bfhŸs¥g£l fšÿç x‹iwÍ« mšyJ fšé ãiya¤ijÍ« k‰W« j‹dh£Á fšÿç x‹iwÍ« cŸsl¡F«; (b) “F¿¡f¥g£l ehŸ” v‹gJ 1 M« Ãçé‹ (4) M« c£Ãçé‹go, m¿é¡ifæ‹ thæyhf¡ F¿¥Ãl¥g£l nj vd¥ bghUŸgL«.17 (c) “x¥òjë¡f¥bg‰w fšÿç” v‹gJ, Ï¥gšfiy¡fHf¥ gu¥Ãl¤Â‰FŸ mikªJŸsJ«, Ï¥gšfiy¡fHf¤jhš x¥òjš më¡f¥g£LŸsJ« k‰W« Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ éUJfŸ k‰W« g£la§fS¡fhd nj®ÎfS¡F mDk¡f¥gLtj‰fhd ghl¥ÃçÎfS¡F tif brŒ»‹wJkhd fšÿç mšyJ fšé ãiya« vJΫ vd¥ bghUŸgLtnjhL, Ϫj¢ r£l¤Â‹go Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ x¥òjš më¡f¥g£oU¥gjhf¡ bfhŸs¥bg‰w fšé ãiya« x‹iwÍ« cŸsl¡F«; (d) “j‹dh£Á fšÿç” v‹gJ, ãiyéÂfëdhš xU j‹dh£Á fšÿç vd¥bga® F¿¡f¥bg‰w Ïiz¡f¥g£l fšÿç vJΫ vd¥ bghUŸgL«; (e) “fšÿç” v‹gJ, Ï¥gšfiy¡fHf¤jhš ngâtu¥gL« mšyJ mjdhš x¥òjš më¡f¥bg‰WŸs mšyJ m¤Jl‹ Ïiz¡f¥g£LŸs k‰W« Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ g£l§fŸ, g£la§fŸ mšyJ Ãw fšé Áw¥òfS¡fhd nj®ÎfS¡F mDk¡f¥gLtj‰fhd ghl¥ÃçÎfS¡F tif brŒ»‹wJkhd fšÿç mšyJ fšé ãiya« vJΫ vd¥ bghUŸgL«; (f) “muR¡ fšÿç” v‹gJ, Ïiz¥ò¥ g£oaèš F¿¥Ãl¥g£LŸs fšÿç k‰W« fšé ãiya« x›bth‹W« vd¥ bghUŸgL«; (g) “muR” v‹gJ, khãy muR vd¥ bghUŸgL«. (h) “khzt® éL” v‹gJ, Ϫj¢ r£l¤Â‹ tifKiwfS¡»z§f, Ï¥gšfiy¡fHf¤jhš ngâ tu¥bgW« mšyJ V‰ÃirÎ më¡f¥bg‰WŸs, Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ khzt®fŸ j§»æU¥gj‰fhd Xçl« vd¥ bghUŸ bgWtnjhL, Ϫj¢ r£l¤Â‹go Ï¥gšfiy¡fHf¤jhš V‰ÃirÎ më¡f¥bg‰¿U¥gjhf¡ bfhŸs¥bgW« khzt® éLÂbah‹iwÍ« cŸsl¡F«; (i) “g£l-nk‰go¥ò fšÿç” v‹gJ, Ï¥gšfiy¡fHf gu¥Ãl¤Â‰FŸ mikªJŸsJ«, Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ g£lnk‰go¥ò ÃçÎfS¡F tif brŒ»‹w g£lnk‰go¥ò¥ ÃçÎfis tH§F»‹wJkhd xU gšfiy¡fHf fšÿç mšyJ X® Ïiz¡f¥g£l fšÿç vd¥ bghUŸgL«; (j) “tF¤Jiu¡f¥g£l” v‹gJ, ãiy éÂfŸ, JizKiw éÂfŸ, xG§FKiw éÂfëdhš tF¤Jiu¡f¥g£lJ vd¥bghUŸgL«; (k) “Kjšt®” v‹whš, fšÿç x‹¿‹ jiyt® vd¥bghUŸgL«; (l) “Ïiz¥ò¥ g£oaš” v‹gJ, Ϫj¢ r£l¤Â‰fhf Ïiz¡f¥g£LŸs Ïiz¥ò¥ g£oaš vd¥bghUŸgL«; (m) “ãiy éÂfŸ”, “Jiz Kiw éÂfŸ” k‰W« “xG§F Kiw éÂfŸ” v‹gJ, Ϫj¢ r£l¤Â‹go brŒa¥g£L mšyJ bjhl®ªJ brayh‰wš bg‰¿U¡FkhW brŒa¥g£LŸs, Kiwna Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ ãiy éÂfŸ, JizKiw éÂfŸ k‰W« xG§FKiw éÂfŸ vd¥ bghUŸgL«; (n) “MÁça®fŸ” v‹whš, MÁça®fbsd vd ãiy éÂfshš és«g¥gl¡Toa, gšfiy¡fHf fšÿçfëš mšyJ MŒÎ¡Tl§fëš, Ïiz¡f¥bg‰w mšyJ x¥òjš më¡f¥bg‰w fšÿçfëš mšyJ khzt éLÂfëš fšé f‰Ã¡»‹w cjé¥ nguhÁça®fŸ, Ïiz¥ nguhÁça®fŸ, nguhÁça®fŸ k‰W« Ãw eg®fŸ vdΫ k‰W« üyf®fŸ vdΫ bghUŸgL«; (o) “gšfiy¡fHf MÁça®fŸ” v‹whš, Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ rh®ghf fšé f‰Ã¥gj‰fhf, gšfiy¡fHf¤jhš ãaä¡f¥bg‰WŸst®fŸ vd¥ bghUŸgL«; (p) “gšfiy¡fHf«” v‹gJ, lh¡l®. b#. b#ayèjh gšfiy¡fHf« vd¥ bghUŸgL«;18 (q) “gšfiy¡fHf¥gu¥Ãl«” v‹gJ, jäœehL khãy¤ÂYŸs éG¥òu«, flÿ® k‰W« fŸs¡F¿¢Á M»a kht£l§fis cŸsl¡»a gu¥Ãl« vd¥ bghUŸgL«; (r) “gšfiy¡fHf ika«” v‹gJ, ca®fšé f‰Ã¥gÂY«, MuhŒ¢Á¥ gâæY« <LgL¤Â¡ bfhŸtj‰F¤ jF thŒªj x‹W mšyJ mj‰F nk‰g£l¤ Jiwfis mšyJ fšÿçfis¡ bfh©oU¡»w gšfiy¡fHf¥ gu¥Ãl¤Â‰FŸ mikªj gu¥Ãl« vJΫ vd¥ bghUŸgL«; (s) “gšfiy¡fHf¡ fšÿç” v‹gJ, Ï¥gšfiy¡fHf¤jhš ãWt¥bg‰w mšyJ ngâtu¥bg‰w k‰W« xG§FKiw éÂfS¡»z§»athW nj®ÎfS¡F mDk¡f¥gLtj‰fhf ghl¥ÃçÎfS¡F tif brŒtj‰fhf, gšfiy¡fHf tshf¤Â‰F cŸns mšyJ btëna mikªJŸs xU fšÿç vd¥ bghUŸgL«; (t) “gšfiy¡fHf khåa¡FG” v‹gJ, 1956 M« M©L gšfiy¡fHf ika¢ r£l« khåa¡FG¢ r£l¤Â‹ 4 M« Ãçé‹ Ñœ ãWé mik¡f¥g£LŸs FG vd¥ 30/1956. bghUŸgL«; (u) “gšfiy¡fHf MŒÎ¡Tl«” v‹gJ, Ï¥gšfiy¡fHf¤jhš ãWt¥ bg‰wjhæD« ÏšyhéoD« mjdhš ngâtu¥gLtJ«, MuhŒ¢Á¥ gâia brŒJtUtj‰fhfΫ mjid nk«gL¤Jtj‰fhfÎbk‹W fUj¥ bg‰WŸsJkhd X® MŒÎ¡Tl« vd¥ bghUŸgL«; (v) “gšfiy¡fHf cjé¥ nguhÁça®”, “gšfiy¡fHf Ïiz¥ nguhÁça®” mšyJ “gšfiy¡fHf nguhÁça®” v‹whš, gšfiy¡fHf¤ Jiwfëš, gšfiy¡fHf fšÿçfëš k‰W« gšfiy¡fHf ika§fëš Ï¥gšfiy¡fHf¤jhš m¤jifatuhf ãaä¡f¥bg‰WŸs mšyJ ãaä¡f¥g£oU¥gjhf¡ bfhŸs¥g£l Kiwna cjé¥ nguhÁça® mšyJ Ïiz¥ nguhÁça® mšyJ nguhÁça® xUt® vd¥ bghUŸgL«; (w) “gšfiy¡fHf üyf«” v‹gJ, Ï¥gšfiy¡fHf¤jhš ãWt¥ bg‰wjhæD« ÏšyhéoD«, mjdhš ngâ tu¥bgW« xU üyf« vd¥ bghUŸgL«; m¤Âaha« - II. gšfiy¡fHf«. gšfiy¡fHf«. 3. (1) lh¡l®. b#. b#ayèjh gšfiy¡fHf« v‹w bgaçš gšfiy¡fHfbkh‹W ãWt¥gLjš nt©L«. (2) Ï¥gšfiy¡fHf«, xU T£lik¥ghf ÏU¤jš nt©L« v‹gnjhL, ãiyahd bjhl® cçikiaÍ« jå¤j X® Ïy¢ÁidÍ« bg‰¿U¤jY« nt©L«, nkY« nk‰brh‹d bgaçš, jh‹ tH¡»LjY«, tH¡»l¥gLjY« nt©L«. (3) Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ jiyikaf«, éG¥òu« efuh£Áæ‹ všiyfS¡FŸnsh m¤jifa všiyfis¢ R‰¿ ÏU¥g¤ijªJ »nyh Û£l® R‰wsé‰FŸ cŸs Ïl« vÂYnkh mikªÂU¡F«. gšfiyfHf¤Â‹ 4. Ï¥gšfiy¡fHf« ËtU« neh¡f§fisÍ« mÂfhu§fisÍ« neh¡f§fS« bg‰¿U¡F«, mitahtd:- mÂfhu§fS«. (1) mJ Ô®khå¡f¡fyhF« m¤jifa f‰F« ÃçÎfëš f‰Ã¥gj‰F« gæ‰Áaë¥gj‰F« tif brŒtJ; (2) MuhŒ¢Á k‰W« m¿é‹ nk«gh£o‰fhfΫ, gu¥òj‰fhfΫ tif brŒtJ;19 (3) g£l§fŸ, Áw¥ò g£l§fŸ, g£la§fŸ k‰W« Ãw fšé¢ Áw¥òfŸ M»at‰iw bjhl§FtJ, (4) nj®ÎfŸ it¤J, g£l§fŸ, Áw¥ò¥g£l§fŸ, g£la§fŸ k‰W« Ãw fšé¢ Áw¥òfŸ M»at‰iw,- (a) gšfiy¡fHf fšÿç x‹¿nyh mšyJ MŒÎ¡ Tl« x‹¿nyh mšyJ Ïiz¡f¥bg‰w mšyJ x¥òjyë¡f¥bg‰w fšÿç x‹¿nyh, x¥òjyë¡f¥bg‰w go¥ò¥ Ãçit¤ bjhlu nt©oašiy vd ãiyéÂfshš tF¤Jiu¡f¥g£l Kiwæš éy¡fë¡f¥g£oUªjhbyhêa, m¤jifa go¥ò Ãçit bjhl®ªJŸsnjhL, Ï¥gšfiy¡ fHf¤Â‹ tF¤Jiu¡f¥g£l nj®Îfëš nj¿ÍŸs eg®fS¡F; mšyJ (b) tF¤Jiu¡f¥g£LŸs tiuaiufë‹go MuhŒ¢Áia¤ bjhl®ªJ el¤ÂÍŸs eg®fS¡F tH§FtJ ; (5) j‹dh£Á¡ fšÿçbah‹¿š x¥òjš më¡f¥bg‰w go¥ò¥ Ãçit bjhl®ªJŸst®fS¡F¥ g£l§fŸ, Áw¥ò¥g£l§fŸ, g£la§fŸ k‰W« Ãw fšé¢ Áw¥òfŸ M»at‰iw tH§FtJ; (6) Ï¥gšfiy¡fHf gu¥Ãl¤Â‰FŸ j§»æU¥ghuhdhY« m›th¿šiy ahæD«, mŠrš tê¡ fšéæ‹ _y« x¥òjš më¡f¥g£l go¥ò¥ ÃçÎ x‹iw bjhl®ªJŸst®fS¡F nj®ÎfŸ it¤J¥ g£l§fŸ, Áw¥ò¥ g£l§fŸ, g£la§fŸ, Ãw fšé¢ Áw¥òfŸ M»at‰iw tH§FtJ« tF¤Jiu¡f¥g£l tiu¡f£Lfë‹go Ï¥gšfiy¡fHf gu¥Ãl¤Â‰FŸ j§»æU¥gt®fŸ mšyhjt®fS¡F m¤jifa éçÎiufS¡F« fšéaë¥Ã‰F« tif brŒtJ; (7) tF¤Jiu¡f¥g£l tiu¡f£Lfë‹go, kÂ¥òW g£l§fisnah mšyJ Ãw fšé¢ Áw¥òfisnah tH§FtJ; (8) Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ neh¡f§fis ãiwnt‰Wtj‰F¤ njitahd MuhŒ¢Á ãiya§fŸ, gšfiy¡fHf fšÿçfŸ k‰W« MŒÎ¡Tl§fŸ, üyf§fŸ, mU§fh£Áaf§fŸ k‰W« Ãw fšé ãiya§fŸ M»at‰iw ãWÎtJ, ngQjš k‰W« nkyh©ik brŒtJ; (9) tF¤Jiu¡f¥g£l tiu¡f£Lfë‹go, fšÿçfis, gšfiy¡fHf¤Âš Ïiz¤jš k‰W« fšÿçfëèUªJ Ïiz¥ig éy¡»¡ bfhŸtJ: tu«òiuahf, fšÿçbah‹iw ãWÎtj‰F, muÁ‹ mDk bgw¥g£L m›thW mDkÂ¥gj‰fhf ãgªjidfS« tiu¡f£L¡fS« vitnaDäUªJ mit Ïz§» el¡f¥g£lhy‹¿ m¤jifa fšÿç vJΫ Ï¥gšfiy¡fHf¤Jl‹ Ïiz¡f¥gLjš MfhJ; (10) tF¤Jiu¡f¥g£l tiu¡f£Lfë‹go Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ Áw¥ò¥g£l§fŸ k‰W« g£la§fS¡fhd nj®ÎfS¡F V‰W¡bfhŸs¥gLtj‰fhd go¥ò¥ ÃçÎfS¡F tif brŒ»‹w fšÿçfS¡F x¥òjš më¥gJ« m›thW më¡f¥bg‰w x¥òjiy éy¡»¡bfhŸtJ; tu«òiuahf, fšé ãiyabkh‹iw ãWÎtj‰F, muÁ‹ mDk bgw¥g£L m›thW mDkÂ¥gj‰fhf ãgªjidfS« tiu¡f£LfS« vitnaDäUªJ mit Ïz§» el¡f¥g£lhy‹¿ m¤jifa fšé ãiya« vJΫ Ï¥gšfiy¡fHf¤Âdhš mDkÂaë¡f¥gLjš MfhJ; (11) tF¤Jiu¡f¥g£l KiwæY«, tiu¡f£Lfë‹goÍ«, fšÿç vjidÍ« muÁ‹ ÏirÎl‹ j‹dh£Á¡ fšÿçbad bgaç£L¡ F¿¥ÃLtJ m›thW F¿¥Ãl¥g£lij Ú¡»¡ bfhŸtJ;20 (12) cjé¥nguhÁça® gjéfŸ, Ïiz¥ nguhÁça® gjéfŸ, nguhÁça® gjéfŸ k‰W« Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‰F njit¥gL« Ãw MÁça® gjéfŸ M»at‰iw V‰gL¤JtJ k‰W« m¤jifa cjé¥ nguhÁça® gjéfŸ, Ïiz¥nguhÁça® gjéfŸ, nguhÁça® gjéfŸ k‰W« Ãw MÁça® gjéfŸ M»at‰W¡F eg®fis ãaä¥gJ; (13) ãiy éÂfS¡»z§f, cjé¥ bjhiffŸ, gaz cjé¤ bjhiffŸ, go¥òjé¤ bjhiffŸ, khzt cjé¤ bjhiffŸ, cjé¢ r«gs§fŸ, MjuÎ¥ go¤bjhiffŸ, gj¡f§fŸ k‰W« gçRfŸ M»at‰iw V‰gL¤JtJ k‰W« tH§FtJ; (14) khzt® éLÂfis ãWé¥ ngâ k‰W« ã®t»¤J tUjš Ï¥gšfiy¡fHf¤jhš ngâtu¥glhj khzt® éLÂfS¡F V‰Ãirtë¤jš k‰W« m›thW më¡f¥g£l V‰Ãiréid éy¡»¡bfhŸtJ; (15) khzt®fë‹ clšey‹, bghJey‹, xG§FKiw el¤ij M»at‰iw vŒJ« tifæš, fšÿçfë‹ _y« gšfiy¡fHf khzt®fë‹ ÛJ m¤jifa f£Lgh£oid brY¤JtJ; (16) Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ ãiy¡bfhilfisÍ« Ãw brh¤J¡fisÍ« k‰W« ãÂa§fisÍ« it¤ÂU¤jš k‰W« ã®t»¤J tUtJ; (17) Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ neh¡f§fS¡fhf Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ brh¤J¥ Ãiza¤Â‹ ÛJ, muÁ‹ x¥òjš më¥òl‹ gz¤ij¡ fl‹ th§FtJ; (18) f£lz§fis ã®zæ¥gJ tF¤Jiu¡f¥gl¡Toa m¤jifa f£lz§fis¡ nfhç¥ bgWtJ; (19) njÁa khzt®gilæ‹ ngQif¡fhf Ï¥gšfiy¡fHf ãÂa§fëèUªJ, khåa§fis më¥gJ; (20) gšfiy¡fHf éçth¡f¡FG x‹iw mik¤J¥ ngâ tUtJ; (21) (a) btëp£L¥ Ãçbth‹iw; (b) ntiy thŒ¥ò¥ Ãçbth‹iw; (c) khzt® r§f§fis; (d) gšfiy¡fHf cl‰gæ‰Á FG¡fŸ; k‰W« (e) mit ngh‹w Ãw r§f§fis mik¤J mt‰¿‹ ngQif¡fhf ãÂa§fS¡F tif brŒtJ; (22) Ï¥gšfiy¡fHf gu¥Ãl¤Â‰FŸ cŸs fšÿçfŸ, fšé ãiya§fŸ k‰w« MŒÎ¡ Tl§fŸ M»at‰¿‰»ilna x¤JiH¥ig ts®¥gJ k‰W« Ï¥gšfiy¡fHf« Ô®khå¡f¡Toa KiwæY« neh¡f§fS¡fhfΫ Ãw gšfiy¡fHf§fSlD« Ãw mÂfhu mik¥òfSlD« x¤JiH¥gJ; (23) njit¥gL« fhy Ïilbtëfëš kÂ¥ÕLfisnah mšyJ MŒÎfisnah brŒjY« k‰W« fšÿçfë‹ fšé¢ Áw¥Ãid nk«gL¤j tF¤Jiu¡f¥g£lthwhd j¡f elto¡ifia vL¥gJ; (24) ca®thd fšé¢ Áw¥Ãid vŒJtj‰fhf f£L¥gh£L mik¥ò Kiwia tF¤Jiu¥gj‹ bghU£L Ïiz¡f¥g£l fšÿçfis fšé Kiwæš f©fhâ¤jš; k‰W« (25) bghJthf, Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ neh¡f§fis nk«gL¤Jtj‰F njitahæU¡f¡Toa mšyJ éU«g¤j¡fjhf ÏU¡f¡Toa Ãw brašfŸ mid¤ijÍ« brŒtJ mšyJ elto¡iffŸ mid¤ijÍ« vL¥gJ;21 fšÿçfŸ Ãw 5. (1) lh¡l®. b#. b#ayèjh gšfiy¡fHf« jéu Ãw gšfiy¡fHf« gšfiy¡fHf« vjDlD«, Ï¥gšfiy¡fHf¥ gu¥Ãl¤Â‰FŸshf cŸs fšÿç vJΫ vjDlD« Ïiz¡f¥gLjš TlhJ. Ïiz¡f¥ ðì£F¼ˆî™ k‰W« fšé ãiya§fS¡F gšfiy¡ fHf¤jhš V‰Ãir të¡f¥ bgWjš. (2) jäœehL khãy¤Âš cŸs Ãw gšfiy¡fHf« vjDlD« Ïiz¡f¥g£LŸs mšyJ mjndhL bjhl®òila mšyJ mjdhš ngâ tu¥gL« fšÿç mšyJ fšé ãiya« vJΫ muÁ‹ k‰W« bjhl®òila gšfiy¡fHf¤Â‹ KªÂa x¥òjyë¥òldšyhkš, vªj neh¡f¤Â‰fhfΫ Ï¥gšfiy¡fHf¤jhš V‰ÃirÎ më¡f¥gLjyhfhJ. gšfiy¡ 6. (1) Ϫj¢ r£l¤Â‹ k‰W« ãiy éÂfë‹ tifKiwfS¡F£g£L fHf¤Âš Ï¥gšfiy¡fHfkhdJ mid¤J eg®fS¡F« bghJthdjhf ÏU¤jš khzt®fis¢ nt©L«. nr®¤J bfhŸSjš (2) (1) M« c£Ãçéš ml§»ÍŸs vJΫ,- (a) tF¤Jiu¡f¥g£l fšé¤ jFÂia mšyJ ju¤ij¥ bg‰¿U¡fhj eg® vtiuÍ« go¥ò¥ ÃçÎ vÂY« nr®¡FkhW; (b) g£l«, g£la« mšyJ Ãw fšé¢ Áw¥òfŸ tH§f¤ njitahd Fiwªj msÎ ju¤Â‰F¡ ÑnH fšé¥ gÂit¥ bg‰WŸs v«khztiuÍ« gšfiy¡fHf g£oaèš it¤ÂU¡FkhW; mšyJ (c) gšfiy¡fHf¤Â‹ eyD¡F mšyJ Ãw khzt®fŸ k‰W« MÁça®fë‹ cçikfS¡F« Áw¥òçikfS¡F« CW éisé¡F« éj¤Âš elªJ bfhŸS« eg® vtiuÍ« nr®¡FkhW mšyJ khzt® vtiuÍ« it¤ÂU¡FkhW; gšfiy¡fHf¤ij¡ nfhUjš TlhJ. 7. (1) murhdJ, mJ gâ¡f¡ Toatuhš mšyJ gâ¡f¡ nk‰gh®it mÂfhu«. Toat®fshš, Ï¥gšfiy¡fHf¤ij mj‹ f£ll§fis, MŒÎ¡ Tl§fis, üyf§fis, mU§fh£Áa§fis, g£liwfis k‰W« jsthl§fisÍ«; k‰W« Ï¥gšfiy¡fHf¤jhš ngâ tu¥gL»‹w, V‰ÃirÎ më¡f¥g£LŸs fšé ãiya« Vbjh‹iwÍ«, nkY« Ï¥gšfiy¡fHf¤jhš el¤j¥gL« mšyJ brŒa¥gL« Ãw gâiaÍ«, MŒÎ mšyJ érhuiz brŒa¥gLkhW Mtd brŒtj‰F«, Ï¥gšfiy¡fHf« bjhl®òila bghU£ghL vjidÍ« bghW¤J érhuiz x‹W brŒa¥gLkhW Mtd brŒtj‰F« mÂfhu« bg‰¿U¤jš nt©L«. (2) muR, m›thW MŒÎ brŒa¥gLkhW mšyJ érhuiz brŒa Mtd brŒtj‰fhd mj‹ v©z« F¿¤J x›bthU ne®éY«, Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‰F m¿é¥ò bfhL¤jš nt©L«; k‰W« Ï¥gšfiy¡fHf« mš j‹ju¥ig vL¤Jiu¥gj‰F cçik¤ jFÂilajhf ÏU¡F«.22 (3) muR, m¤jifa MŒÎ mšyJ érhuizæ‹ KoÎfŸ F¿¤J mj‹ fU¤J¡fis gšfiy¡fHf¤Â‰F bjçé¤jš nt©L« v‹gJl‹, mj‹ ngçyhd gšfiy¡fHf¤Â‹ fU¤ij f©l¿ªj Ëò, vL¡f¥gl nt©oa elto¡if v‹dbt‹gJ F¿¤J Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‰F Mnyhrid Twyh«; nkY« m¤jifa elto¡if vL¡f¥gLtj‰fhf fhytu«bgh‹iwÍ« ã®zæ¡fyh«. (4) gšfiy¡fHf« m¤jifa MŒÎ mšyJ érhuizæ‹ KoÎfë‹ ÛJ mšyJ muÁdhš tH§f¥g£l Mnyhridæ‹ ngçš vL¡f¡ fUÂÍŸs mšyJ vL¡f¥g£LŸs elto¡if VnjDäU¥Ã‹, mJ F¿¤J m›thW ã®zæ¡f¥g£l fhy msΡFŸshf muR¡F m¿¡if bfhL¤jš nt©L«. m¤jifa m¿¡ifahdJ muR gâ¡f¡ Toa m¤jifa fhy¤Â‰FŸ mD¥g¥gLjš nt©L«. (5) ãahakhd fhy¤Â‰FŸshf gšfiy¡fHfkhdJ, muR ãiwntW«go elto¡if vjidÍ« vL¡fhjél¤J, murhdJ, gšfiy¡fHf¤jhš bfhL¡f¥g£l és¡f« vjidÍnkh mšyJ brŒa¥g£l KiwpL vjidÍnkh gçÓyid brŒjj‰F¥ Ëd®, j¡fbjd fUj¡Toa gâ¥ghizfis¥ Ãw¥Ã¡fyh«; k‰W« gšfiy¡fHfkhdJ m¤jifa gâ¥ghizfS¡F Ïz§» el¤jš nt©L«. gšfiy¡fHfkhdJ, ÏJ F¿¤J muÁdhš ã®zæ¡f¥gl¡Toa m¤jifa fhy¤Â‰FŸshf m¤jifa gâ¥ghizfS¡F Ïz§» el¡fhj neu¤Âš, murhdJ m¤jifa gâ¥ghizfS¡F Ïz§» el¥gj‰F eg® vtiuÍnkh mšyJ mik¥ò vijÍnkh ãaä¡fΫ mj‰fhd bryÎfS¡fhf njit¥gl¡ Toa m¤jifa Mizfis¢ brŒaΫ mÂfhu« bg‰¿U¤jš nt©L«. m¤Âaha«-III. gšfiy¡fHf¤Â‹ mYty®fŸ. gšfiy¡fHf¤Â‹ 8. Ï¥gšfiy¡fHf« ËtU« mYty®fis bfh©oU¡F« mYty®fŸ mt®fshdt®:- (1) ntªj®; (2) Ïizntªj®; (3) Jizntªj®; (4) gÂths®; (5) òy¤ jiyt®; (6) ã mYty®; (7) nj®Î¡ f£L¥gh£L mYty®; (8) üyf®; k‰W« (9)Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ mYty®fbsd ãiy éÂfshš és«g¥gl¡Toa Ãw eg®fŸ. ntªj®. 9. (1) jäœehL MSe®, Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ ntªjuhf ÏU¥gh®. mt® jkJ gjéæ‹ fhuz¤jhš Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ jiytuhf ÏU¥gh® v‹gJl‹, Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ g£lkë¥ò éHh vj‰F« tªÂU¡F« nghJ mj‰F jiyik t»¤jY«, g£l§fŸ, éUJfŸ, g£la§fŸ mšyJ Ãw fšé¢ Áw¥ò¡fis mt‰iw¥ bgWtj‰F cçikÍilat®fS¡F tH§Fth®.23 (2) mÂfhu mik¥òfS¡F eg®fis bga®F¿¤J ãaä¥gj‰fhd mÂfhu« ntªjU¡F tH§f¥g£oU¡»wél¤J, ntªj®, JizntªjUl‹ fyªjhŒÎ brŒJ«, njitahd msΡF« k‰wgo nghÂa msÎ rh®gh©ik bg‰¿uhj ÃçÎfis nr®ªjt®fë‹ ey‹fS¡F rh®ghs®fshf mikÍ« bghU£L m¥ÃçÎfis¢ nr®ªjt®fis¥ bga® F¿¤J ãaä¥gh®. (3) ntªj®, jhnd K‰g£nlh mšyJ é©z¥g¤Â‹ Ûnjh elto¡iffŸ vt‰iwÍ« bghW¤J, m¤jifa elto¡iffë‹ Kiwik F¿¤njh mt‰¿š vL¡f¥g£l KoÎ mšyJ Ãw¥Ã¡f¥g£l Miz Vbjh‹¿‹ Ó®ik, r£l Kiwik mšyJ bghU¤jKilik F¿¤njh, bjëÎw cWÂ¥gL¤Â¡bfhŸS« bghU£L, Ï¥gšfiy¡fH¤Â‹ mYty® vtç‹ mšyJ mÂfhu mik¥ò Vbjh‹¿‹ gÂΡ f£oidÍ« jUé¤J MŒÎ brŒayh« k‰W« vªj ne®éY« m¤jifa KoÎ mšyJ Miz vJΫ ÂU¤Âaik¡f¥glnth mwÎ brŒa¥glnth, v® khwh¡f¥glnth mšyJ kWgçÓyid¡fhf¤ ÂU¥ÃaD¥Ãit¡f¥glnth nt©L« v‹W mtU¡F¤ njh‹Wkhdhš mt® mj‹gona Mizfis¥ Ãw¥Ã¡fyh«. tu«òiuahf, Ϫj¥ Ãçé‹goahd mÂfhu§fŸ brY¤j¥gLtj‰fhf, ntªjçl« brŒJ bfhŸs¥gL« x›bthU é©z¥gK« mªj é©z¥g« bjhl®òilajhféU¡»w elto¡if KoÎ mšyJ Miz vªj¤ njÂæš m›é©z¥gjhuU¡F bjçé¡f¥g£lnjh, mªj¤ njÂæèUªJ _‹W khj§fS¡FŸ brŒJ bfhŸs¥gLjš nt©L«. nkY« tu«òiuahf, vtbuhUtU¡F«, CW éisé¡f¤j¡fjhd Miz vJΫ m¤jifa eg® j‹ Kiwp£oid¢ brŒJ bfhŸtj‰fhd thŒ¥bgh‹W mtU¡F bfhL¡f¥g£oUªjhy‹¿, Ãw¥Ã¡f¥gLjyhfhJ. (4) eg® vtU¡F«, ntªjç‹ Kªija x¥òjyë¥Ã‹¿ Ï¥gšfiy¡fHf¤jhš kÂ¥òW g£l« mšyJ Ãw Áw¥ò vJΫ tH§f¥gLjyhfhJ. (5) ntªj®, Ϫj¢ r£l¤Â‹ tifKiwfshnyh mšyJ mjid mobah‰¿nah, jk¡F tH§f¥gl¡Toa mÂfhu§fis brY¤Â tUth®; k‰W« Ãw flikfis òçªJ tUth®. 10. (1) ca®fšé¤ Jiwia¥ bghW¥Ãš bfh©LŸs mik¢r®, Ïiz ntªj®. Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ Ïizntªjuhf ÏUªJ tUth®. (2) Ïizntªj®, Ϫj¢ r£l¤Â‹ _ykhf mšyJ mj‹go jk¡F tH§f¥gl¡Toa Ãw mÂfhu§fis¢ brY¤Â tUth® k‰W« Ãw flikfis¥ òçªJ tUth®. (3) ntªj® ÏšyhÂU¡F« nghJ mšyJ ntªj® bra‰gl ÏayhÂU¡F« nghJ, Ïizntªj®, ntªjç‹ mid¤J mÂfhu§fisÍ« brY¤Â mid¤J flikfisÍ« M‰Wjš nt©L«. 11.(1) Jiz ntªjç‹ x›bthU ãakdK«, (2) M« c£Ãçéš Jiz ntªj®. F¿¥Ãl¥gL« FGédhš gçªJiu¡f¥g£l _‹W bga®fis¡ bfh©l bga®¥ g£oaš x‹¿èUªJ ntªjuhš brŒa¥gL«; k‰W« m¤jifa bga®¥ g£oaèš nk‰brh‹d FGé‹ cW¥Ãd® vtUila bgaU« ml§»æU¤jš MfhJ;24 tu«òiuahf, m¡FGédhš m›thW gçªJiu brŒa¥g£l bga®¥g£oaèš cŸs eg®fëš vtbuhUtU¡F« ntªjuhdt® x¥òjš më¡féšiyahæ‹, (2) M« c£Ãç鉻z§»a tifæš _‹W bga®fis¡ bfh©l òÂa bga®¥g£oaiy¡ bfhL¥gj‰F mt® k‰bwhU FGéid mik¤JUth¡Ftj‰F elto¡if vL¡fyh« k‰W« mt® òÂa bga®¥g£oaèš bga®¡F¿¥Ã£LŸs eg®fëš vtbuhUtiuÍ« Jizntªjuhf ãaä¥gh®. (2) (1) M« c£Ãçé‹ neh¡f¤Â‰fhf, mªj¡ FGthdJ,- (i) ntªjuhš ãaä¡f¥gLgtU« c¢r ÚÂk‹w¤Â‹ mšyJ ca®ÚÂk‹w¤Â‹ vjå‹ XŒÎbg‰w ÚÂgÂÍkhd xUtiu mšyJ Áwªj fšéahsuhf ÏU¡F« xUtiu; (ii) muÁdhš ãaä¡f¥gLgtU«, muR Kj‹ik¢ brayhs® goãiy¡F Fiwahj khãy muÁ‹ XŒÎ bg‰w mšyJ gâòçÍ« mYtyuhf ÏU¥gtUkhd xUtiu mšyJ Áwªj fšéahsuhf ÏU¡F« xUtiu; k‰W« (iii) M£Á¡ FGédhš ãaä¡f¥gLtU«, Áwªj fšéahsuhf ÏU¥gtUkhd xUtiu¡ bfh©ljhf ÏU¤jš nt©L«. és¡f« . – Ϫj c£Ãçé‹ neh¡f¤Â‰fhf, “Áwªj fšéahs®” v‹gJ.- (i) khãy murhš mšyJ ika murhš ãWt¥g£l gšfiy¡fHf« vjå‹ Jizntªjuhf ÏU¡»w mšyJ ÏUªJŸs; mšyJ (ii) khãy mšyJ ika gšfiy¡fHf¤Âš mšyJ Ïu©oidÍ« nr®¤J, FiwªjJ g¤jh©LfŸ nguhÁçauhf mDgt« bg‰WŸs òfœ bg‰w fšéahsuhf ÏU¡»w; mšyJ (iii) njÁa K¡»a¤Jt« thŒªj ãWtd« vjå‹ Ïa¡Feuhf mšyJ jiytuhf ÏU¡»w mšyJ ÏUªJŸs eg® v‹W bghUŸgL«. tu«òiuahf, m›thW ãaä¡f¥g£l eg®, gšfiy¡fHf¤Â‹ mÂfhu mik¥òfëš vjå‹ cW¥Ãduhf ÏU¤jš MfhJ mšyJ gšfiy¡fHf¤Jl‹ mšyJ gšfiy¡fHf¤Â‹ fšÿç vjDlD« bjhl®òilatuhf ÏU¤jš MfhJ. (3) Jizntªjuhf ãaä¡f¥gLtj‰fhf FGthš gçªJiu¡f¥g£l eg®.- (i) ca®ªjsÎ jFÂ, ne®ik, xG¡f«, mik¥ò _ykhd bghW¥òila òfœbg‰w fšéahsuhf ÏU¤jš nt©L«. (ii) jäœehL muÁjêš btëæl¥g£l Mizæ‹ _y«, ntªjUl‹ fyªjhŒÎ brŒJ khãy murhš F¿¤Jiu¡f¥glyhF« fšé¤ jFÂfŸ k‰W« mDgt« bfh©oU¤jš nt©L«. (4) ntªjuhš, muR k‰W« M£Á¡ FGédhš FGé‰F cW¥Ãd®fis ãaä¡F« eilKiwahdJ, Jizntªjç‹ gjéæš fhèæl« ãahakhf V‰gl¡Toa ehS¡F K‹ò MW khj§fëš bjhl§Fjš nt©L« k‰W« Jizntªj® gjéæš fhèæl« ãahakhf V‰gl¡Toa nj¡F K‹ò eh‹F khj§fëš Kotiljš nt©L«. (5) Jizntªjuhf ãakd« brŒtj‰F jFÂÍŸs eg®fë‹ nj®ªj bga®¥g£oaiy¤ jahç¥gj‰fhd eilKiwahdJ, Jizntªj® gjéæš fhèæl« ãahakhf V‰gl¡ Toa ehS¡F K‹ò FiwªjJ eh‹F khj§fëš bjhl§Fjš nt©L«.25 (6) mªj¡FG, mJ mik¡f¥g£l ehëèUªJ eh‹F khj§fS¡FŸ ntªjU¡F¤ j‹Dila gçªJiuia mD¥òjš nt©L«. nk‰brh‹d fhy msé‰FŸ ntªjU¡F mªj¡FG j‹Dila gçªJiuia mD¥ghÂU¡Fkhdhš, ntªj® mªj¡FG j‹Dila gçªJiuia mD¥òtj‰F, nkY« fhy mtfhr« më¡fyh« mšyJ (2) M« c£Ãç鉻z§f, k‰bwhU FGit mik¥gj‰F elto¡if vL¡fyh«. (7) Jizntªj®, _‹wh©L fhy msé‰F¥ gjé t»¥gh®. nk‰bfh©L« k‰bwhU _‹wh©L¡ fhy msΡF kW ãakd« bgw cçik¤ jFÂÍiltuhth®. tu«òiuahf, Jizntªj®, ntªjU¡F Kftçæ£L jh« ifbah¥gä£L vG¤J thæyhfΫ Ïu©L khj§fŸ fhy m¿é¥ò bfhL¤jj‰F¥ Ëò« gjéia é£L éyfyh«. nkY« tu«òiuahf, Jizntªjuhf ãaä¡f¥bg‰w xUt® j«Kila gjé¡fhy¤Â‹ nghnjh mj‹ Ú£o¥ò vjå‹nghnjh, vGgJ taÂid mt® ãiwbtŒJthuhdhš, gjéæèUªJ XŒÎ bgWjš nt©L«. (8) Jizntªjç‹ gjéæš j‰fhèf fhèæl« VnjD« V‰gL« nghJ mšyJ m¤Jizntªj®, nehŒ, gâ¡F tuhik v‹w fhuz¤jhnyh mšyJ VnjD« Ãw fhuz¤jhnyh, j«Kila gjéæ‹ mÂfhu§fis¥ òçªJ tuΫ, ÏayhÂU¥ghuhdhš, M£Á¡ FGthdJ, Jizntªjç‹ mÂfhu§fis¢ brY¤Â tUtj‰F«, flikfis òçªJ tUtj‰F« njitahd V‰ghLfis brŒ»wtiuæš, Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ ä¡f KJãiy¥ nguhÁça®, Jizntªjç‹ mÂfhu§fis¢ brY¤Â tUjY«, flikfis¥ òçªJ tUjY« nt©L«. (9) Jizntªj®, Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ xU KGneu mYtyuhf ÏU¥gh®; k‰W« mtUila CÂa§fS« gâ F¿¤j tiuaiwfS« tiu¡f£LfS« ËtUkhW ÏUªJ tU«;- (a) JizntªjU¡F ã®zæ¡f¥g£l r«gs« khj« x‹W¡F %ghŒ Ïu©L y£r¤J g¤jhæu« mšyJ murhš, m›t¥nghJ, ã®zæ¡f¥gl¡Toa, m¤jifa ca®thd r«gs« bfhL¡f¥gLjš nt©L«. k‰W« mtUila gjé¡ fhy« KGtJ« miwfy‹fSldhd FoæU¥bgh‹iw thlif brY¤jä‹¿¥ ga‹gL¤Jtj‰F mt® cçik¤ jFÂÍilatuhth®; nkY« m¤jifa FoæU¥ig¥ ngâ tUtJ bghW¤j bryÎ¥ bghW¥ò vJΫ jå¥g£L m¤Jizntªjiu rh®jš MfhJ. ãiyéÂfëš Jizntªjuhdt®, tif brŒa¡Toa m¤jifa Ãw Ïil Mjha« bgw cçikÍiltuhth®. (b) Jizntªj®, m›t¥nghJ ntªjç‹ x¥òjyë¥òl‹, M£Á¡ FGthš Ô®khå¡f¥gl¡ Toa gâKoÎ ãiy e‹ikfS¡F« go¤bjhiffS¡F« cçik¤ jFÂÍilatuhth®; tu«òiuahf, (i) Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ ; mšyJ (ii) ntnwnjD« gšfiy¡fHf¤Â‹ mšyJ gšfiy¡fHf« vjdhY« ngâtu¥ bgW« mšyJ mjndhL Ïiz¡f¥bg‰WŸs fšÿç mšyJ fšé ãiya¤Â‹ gâahs® xUt®, Jizntªjuhf ãaä¡f¥gLäl¤J, mt® bjhifaë¥ò¢ brŒgtuhf cŸs tU§fhy it¥ò ãÂa¤Â‰F bjhl®ªJ bjhifaë¡f mt® mDk¡f¥bgWth®. nkY«, Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ g§fë¥ghdJ, Jizntªjuhf mt® ãaä¡f¥gLtj‰F mL¤J K‹ò mt® g§fë¤ÂUªj msΡF k£L¥gL¤j¥gLjš nt©L«; (c) Jizntªj®, M£Á¡FGédhš Ô®khå¡f¥gl¡Toa Åj§fëš gaz¥gofS¡F cçik¤ jFÂÍiltuhæU¥gh®;26 (d) Jizntªj®, brayh®ªj gâæèU¡ifæš mtuhš gâæš brytê¡f¥g£l fhy msÎfëš gÂbdh‹¿š xU g§F fhy msΡF KG¢ r«gs¤Jl‹ Toa <£oa éL¥ò¡F mt® cçik¤ jFÂÍiltuhæU¥gh®; (e) Jizntªjuhdt®, mtuJ gjé¡ fhy msé‹ nghJ _‹W khj§fS¡F nk‰glhj fhy msÎ x‹W¡F r«gsä‹¿ kU¤Jt¡ fhuz§fS¡fhf mšyJ Ãwthwhf éL¥ò vL¤J¡ bfhŸtj‰F¤ jF cilatuhth®. tu«òiuahf, mtuJ gjé¡ fhy msÎ Kotilªj njÂa‹W mtuJ gjé¡ fhy msé‹ KotilÍ« nj¡F K‹ghf <£oa éL¥ghdJ mtuhš vL¡f¥glhkš ÏUªjhš mtuJ gjéia é£L éy»aj‰F¥ Ëd® bgUksÎ ÏUü‰W eh‰gJ eh£fS¡F c£g£L j«Kila fz¡»š ÏU¥Ãš cŸs <£oa éL¥ig¥ bghW¤J, éL¥ò r«gs¤Â‰F rk kÂ¥òŸs gz¤ij¥ bgWtj‰F mt® cçik¤ jF cilatuhŒ ÏU¥gh®. nkY« tu«òiuahf, m¤jifa éL¥ghdJ (d) vD« T¿‹go vªj msΡF <£oa éL¥ò¡F mt® cçik¤ jFÂÍilatuhæU¡»‹whnuh, mªj msΡF KG¢ r«gs¤Jl‹ Toa éL¥ò¡F kh‰¿¡ bfhŸs¥glyh«. Jiz ntªjç‹ 12. (1) Jizntªj®, Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ fšé¤ jiytuhfΫ Kj‹ik mÂfhu§fS« ã®thf mYtyuhfΫ ÏUªJ tUth®. flikfS«. (2) Jizntªjuhdt® ntªjU«, ÏizntªjU« tUif juhjél¤J, Ï¥gšfiy¡fHf¤Âš g£lkë¥ò éHh vÂY« jiyik t»¤J g£l§fis, Áw¥ò¥g£l§fis, g£la§fis mšyJ Ãw fšé¢ Áw¥òfis bgWtj‰F cçik¤jFÂila eg®fS¡F mt‰iw tH§Fth®. (3) Jizntªj®, gšfiy¡fHf¤Â‹ mYtšfŸ ÛJ f£L¥gh£il¢ brY¤Jtj‰F« gšfiy¡fHf¤Âš cça Kiwæš xG¡f¤Âid¥ ngQtj‰F« bghW¥Ãid¡ bfh©ltuhth®. (4) Jizntªjuhdt®, Ϫj¢ r£l¤Â‹ k‰W« ãiyéÂfŸ, JizKiw éÂfŸ k‰w« xG§FKiw éÂfë‹ tifKiwfë‹ c©ikænyahd Ëg‰Wjiy cW brŒjš nt©L« (5) Jizntªj®, gšfiyfHf¤Âš gâak®¤j¥g£l MÁça®fŸ k‰W« Ãw gâahs®fë‹ ãakd«, j‰fhèf gâ Ú¡f« k‰W« gâawÎ M»ait bjhl®ghf, M£Á¡ FGé‹ Koé‰F braštot« bfhL¤jš nt©L«. (6) beU¡foahd fhy« vÂY«, Jizntªj® cldoahf elto¡if vL¥gJ njitbad¡ fUJthuhæ‹, mt® Mizæ‹ thæyhf mtÁabkd mt® fUJ»w elto¡ifia vL¤jš nt©L«; k‰W« mt® vL¤j elto¡if g‰¿a m¿¡ifia, tH¡fkhd Kiwæš mªj¥ bghU£gh£o‹ ÛJ elto¡if vL¡F« m¤jifa mYtyU¡F mšyJ mÂfhu mik¥ò¡F mšyJ mik¥ò¡F Ïa‹w tiu éiuéš m¿é¤jš nt©L«; tu«òiuahf, m¤jifa Miz vJΫ, bgU«ghY« gh¡f¥gl¡ ToatU¡F nf£f¥gLtj‰fhd ãahakhdbjhU thŒ¥ò bfhL¡f¥g£oUªjhy‹¿, Ãw¥Ã¡f¥gLjyhfhJ. (7) (6) M« c£Ãçé‹ goahd Jizntªjç‹ Miz vjdhY« Fiw͉w eg® vtU« mtU¡F m¤jifa MizahdJ bjçé¡f¥g£l njÂæèUªJ K¥gJ eh£fS¡FŸshf M£Á¡ FGé‰F nkšKiwpL x‹iw jh¡fš brŒayh«. k‰W« Jiz ntªj® m¤jifa nkšKiwp£o‹ ÛJ M£Á¡ FGédhš Ãw¥Ã¡f¥g£l Miz¡F¢ braš tot« bfhL¤jš nt©L«.27 (8) Jizntªjuhdt® M£Á¡FG, fšék‹w« k‰W« ã¡FG M»at‰¿‹ gjé tê¤ jiytuhf ÏU¥gh®. Jiz ntªj®, gšfiy¡fHf¤Â‹ mÂfhu mik¥ò mšyJ Ãw mik¥ò vjå‹ T£lbkÂY« tªÂUªJ ciu ãfœ¤Jtj‰F cçik¤ jFÂÍilatuhæU¥gh®; Mdhš m¤jifa mÂfhu mik¥Ã‹ mšyJ mik¥Ã‹ cW¥Ãd® xUtuhf mt® ÏUªjhy‹¿ mš th¡fë¡f cçik¤ jFÂÍilatuhfkh£lh®. (9) Jizntªj®, M£Á¡FG, fšék‹w« k‰W« ã¡FG M»at‰¿‹ T£l§fis¡ T£Ltj‰F mÂfhu« bg‰¿U¥gh®. (10) Jizntªj®, f‰Ã¤jš, MuhŒ¢Á, éçth¡f¡ fšé k‰W« ghl¤Â£l nk«ghL M»at‰¿‰fhd x¤Âiré‰F« xU§»iz¥Ã‰F« bghW¥òilatuhæ¥gh®. (11) Jizntªj®, ãiyéÂfë‹ _y« tF¤Jiu¡f¥gl¡Toa Ãw mÂfhu§fis¢ brY¤Â tUth® k‰W« Ãw flikfis¥ òçªJ tUth®. 13. (1) gÂths®, Jizntªjç‹ gçªJiuæ‹ ngçš M£Á¡FGédhš gÂths®. ãaä¡f¥gL« Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ r«gs« bgW« KGneu mYtyuhf ÏU¤jš nt©L«; jFÂfS« ãakd KiwÍ« tF¤Jiu¡f¥gl¡ToathW ÏU¤jš nt©L«. gÂthsç‹ gâ F¿¤j tiuaiwfS« tiu¡f£LfS« ËtUkhW ÏU¤jš nt©L«; (i) gÂthsç‹ gjéia t»¥gt®, gšfiy¡fHf nguhÁça® xUtç‹ goãiy¡F Fiwahjtuhf ÏU¤jš nt©L«. (ii) gÂths®, _‹wh©Lfhy msΡF gjé t»¥gh®. tu«òiuahf, gÂths®, xU fšéahsuhd ne®éš mWgJ taJ vŒÂa‹ ngçY«, xU fšéahsušyhj ne®éš I«g¤bjh‹gJ taij vŒÂaj‹ ngçY« mšyJ Ϫj¡ T¿š F¿¤Jiu¡f¥g£LŸs fhy msÎ Kotilªjj‹ ngçš Ït‰¿š vJ KªÂanjh mj‹ ngçš XŒÎ bgWjš nt©L«. (iii) gÂthsç‹ CÂa§fS« gâ F¿¤j tiuaiwfS« tiu¡f£LfS« tF¤Jiu¡f¥gl¡ToathW ÏU¤jš nt©L«; (iv) gÂthsç‹, gjé fhèahf ÏU¡F« nghJ mšyJ gÂths® nehŒ, gâ¡F tuhik v‹»w fhuz¤jhš mšyJ Ãw fhuz« vj‰fhfntD« j«Kila gjé¡ flikfis M‰Wtj‰F Ïayhjtuhf ÏU¡F« nghJ gÂthsç‹ gjé¡ flikfŸ mªj neh¡f¤Â‰fhf Jizntªj® ãaä¡F« xUtuhš òçªJtu¥gL«. 2 (a) gÂths®, gšfiy¡fHf MÁça®fŸ k‰W« fšé¤ Jiw gâahs®fŸ Ú§fyhf, gâahs®fŸ ÛJ xG§F elto¡if vL¥gj‰F«, érhuiz ãYitæš ÏU¡F« nghJ mt®fis j‰fhèf ntiy Ú¡f« brŒtj‰F« mt®fS¡F v¢rç¡if éL¥gj‰F mšyJ mt®fŸ ÛJ f©ld¤ j©lid éÂ¥gj‰F mšyJ CÂa ca®it ãW¤Â it¥gj‰Fkhd mÂfhu¤ij bg‰¿U¥gh®. tu«òiuahf, m¤jifa j©lid vJΫ bjhl®òilatU¡F, mtiu bghW¤J vL¡f¡ fUÂÍŸs elto¡if¡bfÂuhf fhuz¤ij vL¤Jiu¥gj‰fhd ãahakhdbjhU thŒ¥ò mtU¡F bfhL¡f¥g£oUªjhy‹¿, é¡f¥gLjyhfhJ. (b) (a) vD« T¿š, F¿¤Jiu¡f¥g£LŸs j©lidfëš vijÍ« é¡»‹w gÂthsç‹ Miz vj‰F« vÂuhf Jizntªjçl« nkšKiwpL x‹iw¢ brŒJbfhŸtj‰F cçik c©L.28 (c) gÂthsç‹ mÂfhu§fS¡F m¥gh‰g£l gz¤j©lid njit¥gL»wJ v‹W mªj érhuiz btë¥gL¤J»w ne®Î vÂY«, gÂths® mªj érhuiz Kotiltj‹ ngçš m¿¡if x‹iw, j«Kila gçªJiufnshL JizntªjtU¡F¡ bfhL¤jš nt©L«. tu«òiuahf gz¤j©lid vijÍ« é¡»‹w Jizntªjç‹ Miz x‹W¡F vÂuhf M£Á¡ FGél« nkšKiwpL x‹iw¢ brŒJ bfhŸtj‰F cçik c©L. (d) (b)vD« T¿‹go mšyJ (c) vD« T¿‹goahd nkšKiwpL¡F vÂuhd Miz bgw¥g£l njÂæèUªJ mWgJ eh£fŸ Kotilªj Ëò vªjbthU nkšKiwpL« K‹ål¥gL¤jyhfhJ. (3) gÂthsuhdt®, M£Á¡FG, fšé¡FG, òy§fŸ, ghl¡FG¡fŸ M»at‰¿‹ gjétê¢ brayhsuhf ÏUªJ tUth®. Mdhš, Ϫj mÂfhu mik¥òfëš Vbjh‹¿‹ cW¥ÃduhfΫ bfhŸs¥gLjš MfhJ. (4) (a)gÂΡf£LfS¡F« jå¤j Ïy¢Áid¡F« j«Kila bghW¥ò¡F M£Á¡FG mD¥g nt©oa Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ Ãw brh¤J¡F« ghJfhtyuhf ÏU¥gJ; (b) fšék‹w«, M£Á¡FG, òy§fŸ, ghl¡FG¡fŸ, nj®ths® FG¡fŸ k‰W« Ï¥gšfiy¡fHf« M»at‰¿‹ mÂfhu mik¥òfëdhš ãaä¡f¥gL« FG Vbjh‹¿‹ T£l§fisÍ« T£L»w m¿é¥ò m¤jidÍ« mD¥òtJ; (c) fšék‹w«, M£Á¡FG òy§fŸ, ghl¡FG¡fŸ, nj®ths® FG¡fŸ k‰W« Ï¥gšfiy¡fHf« M»at‰¿‹ mÂfhu mik¥òfëdhš ãaä¡f¥gL« FG Vbjh‹¿‹ T£l elto¡iffŸ mid¤ijÍ« g‰¿a elto¡if¡ F¿¥ngLfis it¤J tUtJ; (d) M£Á¡FGé‹ foj¤ bjhl®ig el¤Â tUtJ; (e) Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ mÂfhu mik¥ò¡ T£l§fë‹ bghUŸ ãuè‹ gofis, mit mD¥g¥g£lÎl‹ m¤jifa T£l elto¡iffë‹ F¿¥òiufisÍ« ntªjU¡F mD¥gtJ k‰W« (f) ãiyéÂfëš, JizKiw éÂfëš mšyJ xG§FKiw éÂfëš F¿¤Jiu¡f¥gl¡Toa mšyJ M£Á¡ FGthnyh, Jizntªjuhnyh, m›t¥nghJ nfhu¥gl¡Toa Ãw mÂfhu§fis brY¤ÂtUtJ« Ãw flikfis òçªJ tUtJ«, gÂthsç‹ flikahf ÏU¤jš nt©L«. (5) Ï¥gšfiy¡fH¤Âdhš mšyJ mj‰F vÂuhf¤ bjhlu¥gL« cçik tH¡FfŸ k‰W« vL¡f¥gL« Ãw r£l elto¡iffŸ mid¤ÂY« thJiufŸ gÂthsuhš ifbah¥gäl¥g£L c©ikbad cWÂbkhê më¡f¥gLjš nt©L«; k‰W« m¤jifa cçik tH¡Ffëš k‰W« elto¡iffëš ÚÂKiw¡ f£lisfŸ mid¤J« gÂthsU¡F éL¡f¥g£L, mtU¡F¢ rh®ò brŒa¥gLjš nt©L«; òy¤jiyt® 14. (1) òy¤jiyt® x›bthUtU«, mªj¥ òy¤Âš gâah‰W« nguhÁça®fS¡»ilnaæUªJ _‹wh©L¡fhy msé‰F¤ Jizntªjuhš gâak®¤j« brŒa¥ bgWt® k‰W« mt® kW gâak®¤j¤Â‰F jFÂÍilatuhth®; tu«òiuahf, xU òy¤jiyt® mWgJ taJ ãiwbtŒÂaÎl‹ mt® m¥gjéia t»¥gJ m¤jifathW m‰W¥nghF«. nkY« tu«òiuahf, xU òy¤Âš v¢rka¤ÂnyD« nguhÁça® vtU« ÏšyhÂU¥ghuhæ‹ òy¤jiytç‹ mÂfhu§fis Jizntªjnu brY¤jyh«.29 (2) òy¤jiyt® gjé fhèahf ÏU¡F« nghJ mšyJ Ãw fhuz« vjdhY« òy¤jiyt®, j« gjé¡flikfis¥ òçtj‰F ÏayhÂU¡F« nghJ, mtuJ gjé¡ flikfis mªj neh¡f¤Â‰fhf Jizntªjuhš gâak®¤j« brŒa¥gL« xUtuhš brŒa¥gLjš nt©L«. (3) xU òy¤Â‹ jiytuhf ÏUªJtU« òy¤jiyt®, mªj¥ òy¤Â‹ ghl§f‰Ã¤jš/ju§fis guhkç¤jš k‰W« MuhŒ¢Áia el¤Jtj‰F bghW¥òilat® Mth®. JizKiw éÂfëdhš tF¤Jiu¡f¥gL« Ãw gjé¥ gâfisÍ« m¥òy¤jiyt® M‰¿ tUth®. (4) ghl¤ £l¡FG¡fë‹ mšyJ ne®Î¡nf‰g, FG¡fë‹ òy¤Â‹ T£l« vj‰F« tªÂU¡fΫ mš ciuah‰wΫ òy¤jiyt® cçik cilat® Mth®. Mdhš mt® mš x® cW¥Ãduhf ÏUªjhy‹¿ mªj¡ T£l¤Âš th¡fë¥gj‰F cçik cilat® Mfh®. 15. (1) M£Á¡ FGthš ãaä¡f¥gL« ã mYty® Ïj‹ bghU£L M£Á¡ ã mYty®. FGthš F¿¤Jiu¡f¥gl¡Toa fhy msΡF Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ CÂa« bgW« KGneu mYtyuhf ÏU¥gh®. (2) ã mYtyç‹ ãakd« x›bth‹W«, muÁdhš nk‰F¿¤J mD¥g¥gL« _‹W mYty®fis¡ bfh©l bga®¥ g£oaš x‹¿èUªJ Jizntªjç‹ gçªJiuæ‹ ngçš M£Á¡FGthš brŒa¥gL«. (3) ã mYtyç‹ CÂa§fS« gâ F¿¤j tiuaiwfŸ k‰W« tiu¡f£LfŸ tF¤Jiu¡f¥gl¡ToathW ÏU¤jš nt©L«. (4) ã mYty®, I«g¤bjh‹gJ taÂid vŒÂa‹ ngçš mšyJ (1) M« c£Ãçé‹go M£Á¡ FGédhš F¿¤Jiu¡f¥gL« fhy msÎ Kotiltj‹ ngçš Ït‰¿š vJ KªÂanjh mj‹ ngçš XŒÎ bgWjš nt©L«; (5) ã mYtyç‹ gjé fhèahf ÏU¡F«nghJ mšyJ ã mYty®, nehŒ, gâ¡F tuhik v‹»w fhuz¤jhš mšyJ Ãw fhuz« vjdhnyD« j«Kila gjé¡ flikfis M‰Wtj‰F Ïayhjtuhf ÏU¡F«nghJ ã mYtyç‹ gjé¡flikfŸ mªj neh¡f¤Â‰fhf Jizntªj® ãaä¡f¡Toa m¤jifa eguhš M‰Wjš nt©L« (6) ã mYty®, ã¡FGé‰F gjé tê¢ brahyhsuhf ÏU¤jš nt©L«; (7) ã mYty®,- (a) Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ ãÂa§fë‹ ÛJ bghJthd f©fhâ¥ò¢ brY¤Â tUth®; k‰W« gšfiy¡fHf¤Â‹ ã¡bfhŸif F¿¤J mj‰F Mnyhrid tH§Fth®; k‰W« (b) M£Á¡ FGédhš jk¡F¡ F¿¤jë¡f¥gl¡Toa mšyJ tF¤Jiu¡f¥gl¡Toa m¤jifa mÂfhu§fis¢ brY¤Â tUth® k‰W« m¤jifa Ãw ã rh®ªj mYtšfis¥ òçªJ tUth®; tu«òiuahf, ãÂmYty®, M£Á¡ FGé‹ K‹ x¥òjyë¥Ã‹¿ bryÎ vijÍ« brŒjnyh, tF¤Jiu¡f¥gl¡Toa bjhif¡F nk‰gL« KjÄL vijÍ« brŒjnyh MfhJ. (8) M£Á¡FGé‹ f£Lgh£L mÂfhu¤Â‰F£g£L, ã mYty®.- (a) brh¤Âid it¤ÂU¡fΫ nkyh©ik brŒaΫ k‰W« bghW¥gh£Á k‰W« bfhilahf më¤j brh¤J cŸsl§fyhf gšfiy¡fHf¤Â‹ ÛJ KjÄL brŒaΫ;30 (b) xuh©o‰fhd bjhl® k‰W« bjhluh¢ bryéd§fS¡fhf M£Á¡ FGthš ã®zæ¡f¥g£l tu«òfŸ nk‰glhjthW« gz« mid¤J« mit tH§f¥g£l mšyJ F¿¤bjhJ¡f¥g£l neh¡f§fS¡fhf¢ bryél¥gLtij cW brŒaΫ; (c) Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ M©L¡ fz¡FfŸ, ã kÂ¥ÕLfŸ tuÎ - bryΤ £l« M»at‰iw¤ jahç¥gj‰F« M£Á¡ FGél« mt‰iw më¥gj‰F bghW¥òilatuhfΫ; (d) gz« k‰W« t§» ÏU¥òfisÍ« KjÄLfisÍ« ÏilélhJ f©fhâ¡fΫ; (e) tUthŒ tNè‹ ts®¢Áia¡ f©fhâ¤J tNš brŒtj‰F¥ ga‹gL¤J« KiwfŸ F¿¤j Mnyhrid tH§Ftj‰F«; (f) f£ll§fŸ, ãy§fŸ, miwfy‹ rhjd§fŸ M»at‰¿‹ gÂntLfŸ ehsJ njÂtiu it¤J¥ ngâtu¥gLtijÍ«, Áw¥ò ika§fŸ, jåÁw¥ò MŒÎ¡ Tl§fŸ , M»a mid¤ÂYKŸs rhjd§fŸ k‰W« Ãw Efuj¡f bghUŸfë‹ ÏU¥ò ãiyia¢ rçgh®¡F« gâ el¤j¥gLtijÍ« cW brŒJ bfhŸsΫ. (g) mÂfhukë¡f¥glhj bryéd« vJΫ g‰¿ mšyJ Ãw ãÂrh® KiwnfL g‰¿¤ Jizntªjç‹ ftd¤Â‰F¡ bfh©L tUth®; k‰W« jtW brŒJŸst® ÛJ vL¡f¥gl nt©oa cça elto¡if F¿¤j fU¤jhnyhrid tH§fΫ; k‰W« (h) j«Kila flikfis¥ òçtj‰fhf¤ jh« njitbad¡ fUj¡Toa jftš mšyJ étu m¿¡iffŸ vt‰iwÍ« Ï¥gšfiy¡fHf¤Âdhš ngâ tu¥gL« mYtyf«, Jiw, ika«, MŒÎ¡ Tl«, fšÿç M»a vÂèUªJ« jUé¥gh®. (9) Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‰F brY¤j¤j¡f gz« vj‰fhfΫ ã mYtynuh mšyJ M£Á¡ FGthš Ïj‰bfd cçathW mÂfhukë¡f¥g£l egnuh, mÂfhukë¡f¥g£l eg®fnsh, më¡F« g‰W Ó£lhdJ, m¥gz« brY¤Â¤ Ô®¡f¥g£lj‰fhd nghÂa ãiwnt‰w rh‹whF«. nj®Î¡ 16. (1) nj®Î¡ f£L¥gh£L mYty®, tF¤Jiu¡f¥gl¡Toa fhy f£L¥gh£L msé‰F«, tiuaiwfŸ k‰W« tiu¡f£L¡fë‹ ngçY«, M£Á¡FGthš mYty®. ãaä¡f¥g£l Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ xU KGneu mYtyuhf ÏU¤jš nt©L«. (2) nj®Î¡ f£L¥gh£L mYty®, tF¤Jiu¡f¥gl¡Toa m¤jifa mÂfhu§fis¢ brY¤Â tUth®, k‰W« m¤jifa flikfis¥ òçth®. üyf®. 17. (1) üyf®, tF¤Jiu¡f¥gl¡Toa fhy msé‰F« tiuaiwfŸ k‰W« tiu¡f£L¡fë‹ ngçY«, bjçΡFGé‹ gçªJiuæ‹ ngçY«, M£Á¡FGthš ãaä¡f¥g£l Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ xU KGneu mYtyuhf ÏU¤jš nt©L«. (2) üyf®, M£Á¡FGthš mtU¡F F¿¤jë¡f¥gl¡ Toa m¤jifa mÂfhu§fis¢ brY¤ÂÍ« m¤jifa flikfis¥ òçªJ« tUth®.31 m¤Âaha« IV. gšfiy¡fHf¤Â‹ mÂfhu mik¥òfŸ. 18. Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ mÂfhu mik¥òfŸ ËtUtd MF«. gšfiy¡ fHf¤Â‹ mitahtd; mÂfhu mik¥òfŸ. (1) M£Á¡FG; (2) fšék‹w«; (3) ã¡FG; (4) £läL« FG; (5) ghl¤Â£l¡ FG¡fŸ; (6) òy§fŸ; k‰W« (7) ãiyéÂfshš Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ mÂfhu mik¥òfbsd és«òif brŒa¥g£l m¤jifa Ãw mik¥òfŸ. 19. (1) egbuhtU«, nj®jš mšyJ bga® F¿¤J ãaä¡f¥gL« njÂa‹W cW¥Ãd® gjé¡fhd mt®.- jF¡nfL. (a) kd¢Ó®nfL‰wtuhfnth; mšyJ (b) beho¥ò ãiyabuhUtuhf ÚÂKiwæš Ô®khå¡f¥gl nt©o é©z¥Ã¤J¡ bfh©LŸs xUtuhf mšyJ éLé¡f¥glhj beho¥ò ãiyabuhUtuhf ÏU¥ghuhæ‹; mšyJ (c) xG¡f¡nf£oid cŸsl¡F»‹w F‰w¢braš vj‰fhfΫ F‰wtH¡F ÚÂk‹wbkh‹¿dhš Áiw¤j©lid é¤J¤ Ô®¥gë¡f¥g£ltuhf ÏU¥ghuhæ‹, Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ mÂfhu mik¥òfŸ vjå‹ cW¥ÃdbuhUtuhf¤ nj®ªbjL¡f¥gLtj‰nfh mšyJ bga® F¿¤J ãaä¡f¥gLtj‰nfh jFÂÍilatuhfkh£lh®. (2) (1) M« c£Ãçé‹go egbuhUt® jFÂa‰wtuh v‹gJ F¿¤J órš mšyJ Ia« V‰gL« ne®éš, M£Á¡FGthdJ mjid¤ Ô®khå¤jš nt©L« k‰W« mj‹ Kont ÏWÂahdjhfΫ ÏU¡F«. 20. 21 k‰W« 24 M« ÃçÎfëš v‹d ml§»æUªj nghÂY«, xU Áy Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ M£Á¡FGényh mšyJ fšé k‹w¤Ânyh mšyJ ne®Îfëš fšé Ïu©oYnkh MW M©LfŸ v‹gjhd bkh¤j fhy msÎ x‹W¡F k‹w¤Â‰F« cW¥ÃdbuhUtuhf¥ gjé tF¤j egbuhtU«, nk‰brh‹d Ïu©L mÂfhu M£Á¡ mik¥òfëš vbjh‹W¡F« nj®ªbjL¡f¥gLtj‰nfh mšyJ bga® F¿¤J FGé‰F« ãaä¡f¥gLtj‰nfh jFÂÍilt® Mfh®: nj®ªbjL¡f¥ gLtj‰fhd mšyJ bga® F¿¤J ãaä¡f¥ gtj‰fhd jF¡nfLfŸ. tu«òiuahf, Ϫj c£Ãçéš R£l¥g£LŸs MW M©L v‹»w bkh¤j¡ fhy¤Âid fz¡»L« neh¡f¤Â‰fhf, xU mÂfhu mik¥Ãš nj®ªbjL¡f¥gLtj‹ _ykhfnth mšyJ bga® F¿¤J ãaä¡f¥gLtj‹ _ykhfnth gjé t»¤j _‹wh©L¡fhy msΫ k‰W« k‰bwhU mÂfhu mik¥Ãš nj®ªbjL¡f¥gLtj‹ _ykhfnth mšyJ bga® F¿¤J ãaä¡f¥gLtj‹ _ykhfnth gjét»¤j _‹wh©L¡fhy msΫ fz¡»š vL¤J¡bfhŸs¥gLjš nt©L« k‰W« mj‰»z§»a tifæš M£Á¡ FGé‰nfh mšyJ fšé k‹w¤Â‰nfh nj®ªbjL¡f¥gLtj‰F mšyJ bga® F¿¤J ãaä¡f¥gLtj‰F m¤jifa eg® jFÂÍilat® Mfh®.32 nkY« tu«òiuahf, Ϫj c£Ãçé‹ neh¡f¤Â‰fhf, j‰fhèf fhèæl¤Âš Ϫj c£Ãçéš R£l¥g£LŸs mÂfhu mik¥ò Vbjh‹¿Y« Xuh©o‰F Fiwahkš gjé t»¤ÂU¡»w egbuhUt®, mªj mÂfhu mik¥Ãš _‹W M©L fhy msÎ x‹¿‰F¥ gjé t»¤ÂU¥gjhf¡ bfhŸs¥gLjš nt©L«. nkY« tu«òiuahf, Ϫj c£Ãçé‹ neh¡f¤Â‰fhf eg® xU mÂfhu mik¥Ã‰F nj®ªbjL¡f¥g£oU¥Ã‹ mšyJ bga®F¿¤J ãaä¡f¥g£oU¥Ã‹ k‰W« m¤jifa eg® Kjèš F¿¥Ãl¥g£l mÂfhu mik¥Ãš cW¥Ãduhf ÏUªjj‹ éisthf k‰bwhU mÂfhu mik¥Ã‰F cW¥ÃduhæU¥Ã‹, Kjèš F¿¥Ãl¥g£l mÂfhu mik¥Ãš gjé t»¤j mªj¡fhy¤ij k£L« fz¡»š vL¤J¡bfhŸs¥gLjš nt©L«. (2) (1) M« c£Ãçéš cŸs vJΫ.- (i) 21-M« Ãçéš R£l¥g£LŸs gjé tê cW¥Ãd®fŸ bjhl®ghfnth; (ii) Mdhš 24-M« Ãçéš R£l¥g£LŸs gjé tê cW¥Ãd®fŸ bjhl®ghfnth bghUªjhJ. M£Á¡FG. 21. (1) ntªj®, 53 M« Ãçé‹go Kjš Jizntªj® ãaä¡f¥g£lj‰F¥ Ëò, Toa éiuéš M£Á¡ FGéid mik¤jš nt©L«. (2) M£Á¡ FGthdJ JizntªjU¡F¡ TLjyhf, ËtU« cW¥Ãd®fis¡ bfh©oU¤jš nt©L«; mjhtJ;- tif - gjé tê cW¥Ãd®fŸ. (a) ca®fšé¤ Jiwia¥ bghW¥Ãš bfh©LŸs muR¢ brayhs®; (b) r£l¤Jiwia¥ bghW¥Ãš bfh©LŸs muR¢ brayhs®; (c) fšÿç fšé Ïa¡Fe®; tif –II Ãw cW¥Ãd®fŸ. (a) Jizntªjç‹ gçªJiuæ‹ ngçš ntªjuhš bga®F¿¤j ãaä¡f¥gl¡Toa _‹W Áwªj eg®fŸ, khãy muÁ‹ r_f Ú k‰W« bfhŸiffSl‹ bjhl®òila Á¡fšfŸ VnjD« cŸsl§fyhd ã®thf«, fšé k‰W« ã bghU£ghLfëš JizntªjU¡F têfh£oahf ÏU¥gh® (b) x‰iw kh‰W th¡FKiw thæyhd é»jhrhu ÃuÂã¤Jt mik¥Ã‰»z§f mt®fS¡»ilna ÏUªJ Ïiz¡f¥g£l fšÿçfë‹ Kjštuhš nj®ªbjL¡f¥g£l Ïu©L cW¥Ãd®fŸ; (c) x‰iw kh‰W th¡FKiw thæyhd é»jhrhu ÃuÂã¤Jt mik¥Ã‰»z§f fšék‹w¤Â‹ cW¥Ãd®fshd mt®fS¡»ilna ÏUªJ Ïiz¡f¥g£l fšÿçfë‹ (Kjšt®fis¤ jéu) MÁça®fshš nj®ªbjL¡f¥g£l Ïu©L cW¥Ãd®fŸ; és¡f«.– Ϫj Ïd¤Â‹ neh¡f¤Â‰fhf, “MÁça®fŸ” v‹gJ mt®fS¡»ilna ÏUªJ Ïiz¡f¥g£l fšÿçfë‹ MÁça®fshš fšé k‹w¤Â‰F nj®ªbjL¡f¥g£l mªj MÁça®fŸ v‹W bghUŸgL«; (d) Jizntªjç‹ gçªJiuæ‹ ngçš ntªjuhš bga® F¿¤J ãaä¡f¥g£l òy¤jiyt® mšyJ Ïa¡Fe®; (e) Jizntªjç‹ gçªJiuæ‹ ngçš ntªjuhš bga® F¿¤J ãaä¡f¥g£l xU gšfiy¡fHf¥ nguhÁça®; (f) gjé _¥Ã‰»z§f RH‰ÁKiwæš Jizntªjuhš bga® F¿¤j ãaä¡f¥g£l xU gšfiy¡fHf Ïiz¥nguhÁça®;33 (g) gjé _¥Ã‰»z§f Jizntªjuhš bga® F¿¤j ãaä¡f¥g£l xU gšfiy¡fHf cjé¥ nguhÁça®; k‰W« (h) jäœehL r£lk‹w¥ nguitædhš mj‹ cW¥Ãd®fëläUªJ nj®ªbjL¡f¥g£l x® cW¥Ãd®. (3) Jizntªj®, M£ÁFGé‹ gjé tê jiytuhf ÏU¥gh®. (4) (a) ca®fšé¤Jiwia bghW¥Ãš bfh©LŸs muR¢ brayhs® mšyJ r£l¤Jiwia bghW¥Ãš bfh©LŸs muR¢ brayhs® VnjD« fhuz¤Âdhš M£Á¡FGé‹ T£l§fëš fyªJ bfhŸtj‰F tu ÏayhÂU¡F« ne®éš mªj¡ T£l§fëš fyªJ bfhŸtj‰F mt®, mtuJ Jiwia¢ nr®ªj muR Jiz¢ brayhsç‹ go ãiy¡F¡ Fiwahj vªj xU mYtyiuÍ« mtU¡F¥ gÂyhf mD¥gyh«. m›thW gÂyhf mD¥g¥g£l mYty® mªj¡ T£l§fëš fyªJiuahlèš fyªJ bfhŸtj‰F cçikÍilatuhth® k‰W« th¡fë¥gj‰F cçikÍilatuhth®. (b) fšÿç¡ fšé Ïa¡Fe®, VnjD« fhuz¤Âdhš M£Á¡ FGé‹ T£l§fëš fyªJ bfhŸtj‰F tu ÏayhÂU¡F« ne®éš mªj¡ T£l§fëš fyªJ bfhŸtj‰F Jiz Ïa¡Feç‹ goãiy¡F¡ Fiwahj j‹ Jiwæ‹ mYty® vtiuÍ« gÂyhf mD¥gyh«. m›thW gÂyhf mD¥g¥g£l mYty®, mªj¡ T£l§fë‹ fyªJiuahlèš fyªJ bfhŸtj‰F cçikÍilatuhf ÏU¥gh® k‰W« th¡fë¥gj‰F« cçikÍilatuhf ÏU¥gh®. (5) (a) ÃwthW tif brŒa¥g£oU¥gJ Ú§fyhf M£Á¡FGé‹ gjé tê cW¥Ãdušyhj Ãw cW¥Ãd®fŸ _‹wh©L¡fhy msΡF gjé t»¤J tUt® k‰W« m›ÎW¥Ãd® nk‰bfh©L« _‹wh©LfS¡F nk‰glhj fhy msΡF nj®bjL¡f¥gLtj‰nfh mšyJ bga® F¿¤j ãaä¡f¥gLtj‰nfh jFÂÍilatuht®. (b) cW¥Ãd® xUt® M£Á¡FGé‹ j‰braš fhèæl¤Â‰F nj®ªbjL¡f¥gL»wél¤J mšyJ bga® F¿¤J ãaä¡f¥g£oU¡Fäl¤J m¤jifa cW¥Ãd® vtnuD« t»¤J tU« gjéæ‹ fhy msÎ xuh©L¡F« Fiwthf ÏUªÂU¥Ã‹ mJ _‹wh©Lfis¡ bfh©l xU KG fhy msthf¥ bghUŸ bfhŸs¥gLjš nt©L«; tu«òiuahf, M£Á¡FGé‹ cW¥Ãduhf cŸs xUt®, xU F¿¥Ã£l th¡fhs® bjhFÂæš mšyJ mik¥Ã‹ mšyJ xU F¿¥Ã£l ãakd¥ gjéia t»¡»wh® v‹w jFÂædhš mt® bga® F¿¤J nj®ªbjL¡f¥g£L mšyJ ãaä¡f¥g£oU¡F§fhš, mt® mªj F¿¥Ã£l th¡fhs® bjhFÂæš mšyJ mik¥Ãš mšyJ ne®é‰nf‰g m¥gšfiy¡fHf¤Âš cW¥Ãduhf ÏU¥gJ m‰W¥nghF« m¤njÂæèUªJ M£Á¡FGé‹ cW¥Ãduhf ÏU¥gJ« m‰W¥nghF«. nkY« tu«òiuahf, M£Á¡FGé‹ nj®ªbjL¡f¥g£l mšyJ bga® F¿¤J ãaä¡f¥g£l cW¥Ãd® xUt®, vªj¥ gjéæ‹ fhuzkhf M£Á¡FGé‹ gjé tê cW¥Ãduhf ÏU¥gj‰F mt® cçik¤ jFÂÍilatuhf ÏU¡»whnuh mªj¥ gjéfŸ vj‰nfD« j‰fhèfkhf gâak®¤j« brŒa¥gL»wél¤J mt®, jh« ãakd bghW¥ig vL¤J¡ bfhŸ»w njÂæèUªJ VG eh£fS¡FŸshf jh« nj®ªbjL¡f¥g£lj‹ mšyJ bga® F¿¤J ãaä¡f¥g£lj‹ fhuzkhf M£Á¡FGé‹ cW¥Ãduhf ÏU¡F« gjéia é£L Ú§» j«Kila ãakd¤Â‹ fhuzkhf¥ gjé tê cW¥Ãduhf Mtj‰F éU«ò»whuh v‹gij¤ j‹Dila ifbah¥gäl¥g£L JizntªjU¡F bjçé¡f¥g£l vG¤JUéyhd m¿é¥Ã‹ _ykhf bjçÎ brŒjš nt©L« k‰W« mªj éU¥g¤ bjçit brŒa¤ jtWt‹ ngçš nj®ªbjL¡f¥g£l mšyJ bga® F¿¤J ãaä¡f¥g£l cW¥Ãduhf cŸs j«Kila gjéia é£L mt® Ú§»æU¥gjhf¡ bfhŸs¥gLth®.34 (6) xUt® M£Á¡FGé‹ cW¥Ãduhf ÏU¥gJ m‰W¥nghF« nghJ, mt® M£Á¡ FGéš jk¡»Uªj cW¥Ãd® gjéæ‹ fhuz¤jhš Ï¥gšfiy¡fHf mik¥òfëš vÂnyD« cW¥Ãduhf mt® ÏU¥gJ« m‰W¥nghF«. (7) M£Á¡FGé‹ cW¥Ãd®fŸ, tF¤Jiu¡f¥gl¡ Toa mk®Î f£lz« k‰W« gaz¥gofŸ jéu, Ï¥gšfiy¡fHf¤ÂläUªJ CÂa« vijÍ« bgWtj‰F cçik¤ jFÂÍilat®fŸ Mfkh£lh®fŸ; tu«òiuahf Ϫj¡ T¿š ml§»ÍŸs vJΫ, cW¥Ãd® vtiuÍ«, jh« t»¡»w gjéæ‹ fhuzkhf jh« cçik¤ jFÂÍilatuhæU¡»w j«Kila Ïašghd CÂa§fis¥ bgWtij jil brŒjyhfhJ. (8) M£Á¡FGé‹ gjétê cW¥Ãd® mšyhj Ãw cW¥Ãd® xUt®, jkJ gjé Kotil»w fhy msé‰F K‹ò vªj¢ rka¤ÂY« j«Kila cW¥Ãd® gjéia é£L éyfyh«. m¤jifa gjé éyfyhdJ, ntªjU¡F m›ÎW¥Ãduhš vG¤JUéyhd foj« x‹¿‹ _ykhf¤ bjçé¡f¥gLjš nt©L« k‰W«, m¥gjé éyfyhdJ ntªjuhš, mJ V‰f¥gL« njÂæèUªJ braš éisÎ bgWjš nt©L«. M£Á¡ FGé‹ 22. (1) M£Á¡ FGthdJ ËtU« mÂfhu§fis¡ bfh©oU¡F« mÂfhu§fŸ mjhtJ; – (a) ãiyéÂfis Ïa‰Wjš k‰W« ÂU¤Jjš mšyJ mjid Ú¡fwÎ brŒjš; (b) JizKiw éÂfis Ïa‰Wjš k‰W« ÂU¤j« brŒjš mšyJ mt‰iw Ú¡fwÎ brŒjš; (c) M£Á¡FGthdJ mJ Ô®khå¡fyhF« m¤jifa KiwæY« k‰W« neh¡f§fS¡fhfΫ Ãw gšfiy¡fHf§fSlD« Ãw fšé mÂfhu mik¥òfSlD« fšÿçfSlD« x¤JiH¤jš; (d) M£Á¡FGthdJ mJ, jh‹ j¡fbjd¡ fUJ»w m¤jifa fšé f‰F« ÃçÎfëš fšé f‰Ã¤jY¡F« gæ‰Á¡F« tif brŒjš; (e) MuhŒ¢Á brŒtj‰F«, nk«ghL miltj‰F« m¿it¥ gu¥òtj‰F« tif brŒjš; (f) gšfiy¡fHf¤Â‰F¤ njit¥gL« cjé¥ nguhÁça® gjéfŸ, Ïiz¥nguhÁça® gjéfŸ, nguhÁça® gjéfŸ k‰W« Ãw MÁça® gjéfis V‰gL¤Jjš; (g) gšfiy¡fHf¤njhL fšÿçfis Ïiz¥gj‰F«, gšfiy¡fHf gF¡FŸshd Ïiz¡f¥g£l fšÿçfS¡F« k‰W« Ïiz¥Ãid éy¡»¡ bfhŸtj‰Fkhd tiu¡f£L¡fis tF¤Jiu¤jš; (h) fšÿçbah‹W vªj KiwæY« k‰W« vªj tiu¡f£LfS¡F£g£L« j‹dh£Á¡ fšÿçbad bgaç£L¡ F¿¥Ãl¥glyh« v‹gijÍ«, m›thW bgaç£L¡ F¿¥ÃLtjhtJ mwÎ brŒa¥glyh« v‹gijÍ« tF¤Jiu¤jš; (i) gšfiy¡fHf fšÿçfë‹, fšÿçfë‹ k‰W« V‰gë¡f¥g£l fšÿçfë‹ khzt®fS¡fhf fšék‹wkhdJ Ô®khå¡f¡Toa éçÎiufis tH§Ftj‰F« k‰W« f‰Ã¥gj‰F« tif brŒjš nkY« fšÿçfë‹ khzt®fshf Ïšyhj eg®fS¡F éçÎiu tH§fΫ k‰W« f‰Ã¥gj‰F« k‰W« mt®fS¡F¥ g£la§fŸ tH§fΫ tif brŒjš; (j) g£l§fŸ, éUJfŸ, g£la§fŸ k‰W« Ãw fšé¢ Áw¥ò¥ g£l§fis V‰gL¤Jjš;35 (k) (i) gšfiy¡fHf¡ fšÿç x‹¿š mšyJ MŒÎ¡ Tl¤Âš mšyJ Ïiz¡f¥g£l mšyJ x¥òjyë¡f¥g£l fšÿçbah‹¿š x¥òjš më¡f¥g£l F¿¤jfhy go¥bgh‹iw¤ bjhl®ªÂUªJ, mšyJ tF¤Jiu¡f¥g£l Kiwæš mÂèUªJ éy¡fë¡f¥g£oUªj k‰W« gšfiy¡fHf¤Â‹ tF¤Jiu¡f¥g£l nj®Îfëš nj¿ÍŸst®fS¡F; (ii) tF¤Jiu¡f¥g£l tiu¡f£Lfë‹go MuhŒ¢Áæid el¤ÂÍŸst®fS¡F g£l§fŸ, éUJfŸ, g£la§fŸ k‰W« Ãw fšé¢ Áw¥òfis më¤jš. (l) M£Á¡FGé‹ _‹¿š Ïu©L g§F¡F¡ Fiwahj cW¥Ãd®fë‹ gçªJiuæ‹ ngçš, bfsut¥g£l§fis mšyJ fšé¢ Áw¥òfis më¤jš. (m) khzt® éLÂfis ãWéaik¤J¥ ngâtUjš k‰W« gšfiy¡fHf¤jhš ãWt¥g£l khzt® éLÂfis nkyh©ik brŒjš; (n) g£ljhç cjé¤ bjhiffŸ, gaz cjé¤ bjhiffŸ, go¥òjé¤ bjhiffŸ, khzt cjé¤ bjhiffŸ, cjé r«gs§fŸ, MjuÎ¥go¤ bjhiffŸ, gj¡f§fŸ, gçRfŸ M»at‰iw V‰gL¤Jjš; (o) fšÿçfS¡F x¥òjyë¥gj‰fhfΫ, Ïiz¥gj‰fhfΫ, Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ nj®ÎfŸ, g£l§fŸ, éUJfŸ, g£la§fŸ M»at‰¿‰F mDk¡f¥gLtj‰fhfΫ, g£ljhçfis¥ gÂÎ brŒtj‰fhfΫ, m¤jifa gÂéid¥ òJ¥Ã¥gj‰fhfΫ k‰W« 4 – M« Ãçéš F¿¤Jiu¡f¥g£LŸs neh¡f§fŸ mid¤Â‰fhfΫ mšyJ mt‰WŸ vj‰fhfΫ é¡f¥gl nt©oa f£lz§fis tF¤Jiu¤jš; (p) M©l¿¡if, M©L¡ fz¡FfŸ, ãÂãiy kÂ¥ÕLfŸ M»at‰iw¥ gçÓyid brŒjY«, mt‰¿‹ ÛJ jh‹ bghU¤jbkd¡ fUj¡Toa elto¡ifia vL¤jY«; (q) gšfiy¡fHf éçth¡f¡FG x‹iw V‰gL¤Â mij¥ ngâtUjš; (r) üš btëp£L¥ ÃçÎ, khzt® r§f§fŸ, ntiythŒ¥ò¥ ÃçÎ, gšfiyf¡fHf cl‰gæ‰Á¡ fHf§fŸ M»at‰iw V‰gL¤Â mt‰iw¥ ngâtUjš; (s) ãWtd§fëš Vbjh‹¿‹ nkyh©ikia nk‰bfhŸtj‰fhfΫ mj‹ brh¤J¡fisÍ« fl¥ghLfisÍ« vL¤J¡ bfhŸtj‰fhfΫ mšyJ Ϫj¢r£l¤Â‹ tifKiwfS¡F Kuhzhæuhj Ãw neh¡f§fŸ vt‰¿‰fhfΫ ika muR mšyJ khãy muR vjDl‹ mšyJ jåah® nkyh©ik ãWtd« x‹Wl‹ cl‹go¡if vijÍ« brŒJ bfhŸSjš; (t) gšfiy¡fHf¤Â‹ mÂfhu mik¥òfS¡fhd nj®jš KiwiaÍ«, fšé k‹w«, M£Á¡FG k‰W« gšfiy¡fHf¤Â‹ Ãw mÂfhu mik¥òfŸ M»at‰¿‹ T£l eilKiwiaÍ«, gšfiy¡fHf¤Â‹ fšék‹w« mšyhj gšfiy¡fHf¤Â‹ Ãw mÂfhu mik¥òfëdhš mYtš el¤j¥bgWtj‰F¤ njit¥gL« cW¥Ãd®fë‹ Fiwbt© tu«ÃidÍ« Kiw¥gL¤J»‹w ãiy éÂfis¢ brŒjš; (u) gšfiy¡fHf ikakhf, gšfiy¡fHf gF¡FŸ xU gFÂia m§Ñfç¡f muÁl« gçªJiu brŒjš; (v) gšfiy¡fHf¤Â‹ brh¤J¡fisÍ« ãÂa§fisÍ« it¤J tUjš, f£L¥ghL brŒjš, ãUt»¤J tUjš; (w) gšfiy¡fHf¤Â‹ jå¤j Ïy¢Áidæ‹ tot«, mij¥ ghJfh¥Ãš it¤ÂU¥gJ, ga‹gL¤JtJ M»ait F¿¤J gâ¤jš; (x) Ϫj¢ r£l¤Â‰F«, ãiy éÂfS¡F«, Jiz Kiw éÂfS¡F«, xG§FKiw éÂfS¡F« Ïz§»a tifæš, gšfiy¡fHf« bjhl®ghd mid¤J¥ bghU£ghLfisÍ« Kiw¥gL¤JjY« KoÎ brŒjY«;36 (y) £lt£lkhd neh¡f§S¡fhf, Ï¥gšfiy¡ fHf¤Â‹ bghW¥Ãš él¥g£LŸs brh¤J¡fŸ ãÂa§fŸ M»a mid¤ijÍ« ãUt»¤jš; (z) (i) gšfiy¡fHf cjé¥nguhÁça®fŸ, Ïiz¥nguhÁça®fŸ, nguhÁça®fŸ, MÁça®fŸ M»nahiu ãaä¤jš, mt®fSila CÂa§fŸ vitnaD« ÏU¥Ã‹ mt‰iw ã®za« brŒjš. mt®fSila flikfisÍ« mt®fsJ gâfŸ F¿¤j tiu¡f£LfisÍ« tiuaW¤jš k‰W« j‰fhèf fhèæl§fis ãu¥òtj‰F tif brŒjš; (ii) ãUthf k‰W« mJ ngh‹w Ãw gjéfS¡fhd ãakd Kiwia tF¤Jiu¤jš; k‰W« mt‰¿‹ CÂa§fŸ vitnaD« ÏU¥Ã‹ mt‰iw ã®zæ¤jš, mt‰¿Dila flikfisÍ« mt‰¿‹ gâtiu¡f£LfisÍ« tiuaW¤jš k‰W« j‰fhèf¡ fhèæl§fis ãu¥òtj‰F tif brŒjš; (aa) cjé¥ nguhÁça®fŸ, Ïiz¥nguhÁça®fŸ, nguhÁça®fŸ, MÁa®fŸ k‰W« gšfiy¡fHf¤Â‹ Ãw gâahs®fŸ M»nahiu¤ j‰fhèf¥ gâÚ¡f« brŒjš k‰W« gâ Ú¡f« brŒjš; (ab) gšfiy¡fHf¤Âl«, mirÍ« k‰W« mirah¢ brh¤J¡fŸ vitnaD«, ãiy¡bfhilfŸ, éU¥g Mtz tê¡bfhilfŸ, e‹bfhilfŸ, khåakë¥òfŸ k‰W« cçik kh‰w§fŸ _ykhf më¡f¥gL«nghJ mt‰iw gšfiy¡fHf¤Â‹ rh®ghf, V‰W¡ bfhŸSjš; tu«òiuahf m¤jifa mid¤J ãiy¡bfhilfŸ, éU¥g Mtz tê¡bfhilfŸ, e‹bfhilfŸ, khåakë¥òfŸ k‰W« cçik kh‰w§fshdJ, fšé k‹w¤Â‹ mL¤j T£l¤Âš m¿é¤jš nt©L«; (ac) (i) ika mšyJ khãy muR vjåläUªJ« mšyJ bghJ k¡fëläUªJ mšyJ ika mšyJ khãy muR vj‰nfD« brhªjkhd mšyJ mj‹ f£Lgh£oYŸs fHf« vjåläUªJ«, gšfiy¡fHf¤Â‹ rh®ghf fl‹fis¥ bgWjš; (ii) gšfiy¡fHf¤Â‹ neh¡f§fS¡fhf gšfiy¡fHf¢ brh¤Â‹ Ãiza¤Âš ngçš, muÁ‹ x¥òjyë¥òl‹ gz¤ij¡ fl‹th§Fjš; (ad) V‰gë¡f¥g£l fšÿçfshf m§Ñfhu« brŒjš; (ae) fšÿç vjidÍ« muÁ‹ ÏirÎl‹ j‹dh£Á¡ fšÿçahf¥ bgaç£L¡ F¿¥Ãlš; (af) gšfiy¡fHf¤jhš ngâ tu¥glhj khzt® éLÂfS¡F V‰Ãirtë¤jš k‰W« Jiz Kiw éÂfS¡»z§fΫ mj‹go é¡f¥g£l tiu¡f£LfS¡»z§fΫ el¤j¥bgwhj khzt® éL vjå‹, V‰ÃiritÍ« j‰fhèfkhf ãW¤Â it¤jš mšyJ éy¡»¡ bfhŸSjš; (ag) gšfiy¡fHf¡ fšÿçfŸ, Ïiz¡f¥g£l k‰W« x¥òjyë¡f¥g£l fšÿçfŸ, khzt® éLÂfŸ M»a mid¤ijÍ« MŒÎ brŒtj‰F V‰ghL brŒjY« MŒÎ brŒa¥gâ¤jY«; (ah) gšfiy¡fHf¡ fšÿçfŸ, Ïiz¡f¥g£l k‰W« x¥òjyë¡f¥g£l fšÿçfŸ, khzt® éLÂfŸ M»at‰¿YŸs MÁça®fë‹ jFÂ¥ghLfis tF¤Jiu¤jš; (ai) g£ljhç cjé¤ bjhiffŸ, gaz cjé¤ bjhiffŸ, go¥ò cjé¤ bjhiffŸ, khzt cjé¤ bjhiffŸ, cjé¢ r«gs§fŸ, MjuÎ¥ go¤bjhiffŸ, gj¡f§fŸ, gçRfŸ M»at‰iw ãiy éÂfS¡»z§f tH§Fjš; (aj) tF¤Jiu¡f¥gl¡Toa f£lz§fis é¤jY« tNè¤jY«;37 (ak) gšfiy¡fHf¤ nj®Îfis el¤JjY« mt‰¿‹ KoÎfS¡F x¥òjyë¤J btëæLjY«; (al) gšfiy¡fHf¤Â‹ khzt®fis¢ nr®¤J¡bfhŸtJ bjhl®ghf k‰W« gšfiy¡fHf¤ nj®ÎfS¡F¢ rkkhŒ ÏU¥gjhf V‰ÃirÎ më¡f¥gLtj‰fhd nj®Îfis tF¤Jiu¡»‹w Jiz Kiw éÂfis¢ brŒjš; (am) ghl¡FG¡fS¡F cW¥Ãd®fis ãaä¤jš; (an) ghl¡FG¡fë‹ gçªJiufis gçÓyid brŒjj‰F¥ Ëò, nj®ths®fis ãaä¥gJ k‰W« mt®fSila CÂa§fis ã®zæ¤jš; (ao) gšfiy¡fHf¤ Jiwfis k‰W« cW¥gik¡ fšÿçfis¢ rh®ªj khzt®fŸ j§fæU¡F« Ïl¤ijÍ« khzt®fë‹ xG§F el¤ijÍ« f©fhâ¤J¡ f£L¥ghL brŒjš, mt®fŸ clš eyK« bghJ eyK« bgWtij cWÂ¥gL¤Â¡ bfhŸtj‰fhd V‰ghLfis¢ brŒjš; (ap) gšfiy¡fHf ika§fŸ, gšfiy¡fHf¡ fšÿçfŸ k‰W« MŒÎ¡ Tl§fŸ, üyf§fŸ, mU§fh£Áaf§fŸ, MuhŒ¢Á ãiya§fŸ k‰W« gšfiy¡fHf¤jhš mik¡f¥gL« mšyJ ngâtu¥gL« Ãw ãWtd§fŸ M»at‰iw ãWtjY«, nkyh©ik brŒjY«; (aq) gšfiy¡fHf éçth¡f¡ FGé‹ bra‰gh£il Kiw¥gL¤Jjš; (ar) gšfiy¡fHf¤jhš V‰gL¤j¥g£l üš btëp£L¥ ÃçÎ, khzt® r§f§fŸ, ntiythŒ¥ò¥ ÃçÎ, gšfiy¡fHf cl‰gæ‰Á¡ fHf§fŸ M»at‰iw nkyh©ik brŒjš; (as) gšfiy¡fHf¤Âš gæ‰Wé¤jiyÍ« f‰Ã¤jiyÍ« kW MŒÎ brŒjš; (at) gšfiy¡fHf¤Â‰FŸ MuhŒ¢Áia ts®¤jY«, m¤jifa MuhŒ¢Á g‰¿ m›t¥nghJ m¿¡iffis¡ nfhUjY«; (au) r£l¤Âdhnyh, mšyJ ãiyéÂfëdhnyh, JizKiw éÂfëdhnyh mšyJ xG§FKiw éÂfëdhnyh jd¡F tH§f¥gl¡Toa mšyJ é¡f¥gl¡Toa Ãw mÂfhu§fis¢ brY¤JjY« Ãw flikfis¥ òçªJ tUjY«; k‰W« (av) j‹ mÂfhu§fëš vijÍ« Jiz ntªjU¡nfh j‹ cW¥Ãd®fëilnaæUªJ mikªj FGbth‹¿‰nfh mšyJ ãiy éÂfS¡»z§f ãaä¡f¥g£l FGbth‹¿‰nfh x¥gilÎbrŒjš; (2) M£Á¡FG, bghU£ghL vjid¥ bghW¤J« fšék‹w¤ij fyªjhŒÎ brŒtJ njitahdbj‹W jh‹ fUJ»wél¤J m›thW fyªjhŒÎ brŒayh«. 23. (1) M£Á¡FGthdJ FiwªjJ Ïu©L khj§fS¡F xUKiwnaD« M£Á¡FGé‹ tF¤Jiu¡f¥gl¡Toa fhy§fëY«, Ïl§fëY« TLjš nt©L«; k‰W« T£l§fŸ. (2), (3) M»a c£ÃçÎfë‹ tifKiwfS¡F£g£L, j‹ T£l§fë‹ Fiwbt© tu«ò cŸsl§fyhf, m¡T£l§fëš mYtš el¤JtJ bjhl®ghf, tF¤Jiu¡f¥gl¡Toa eilKiw éÂfis¡ Ëg‰Wjš nt©L«. (2) Jizntªj® mšyJ mt® tuhj nghJ, tªÂU¡F« cW¥Ãd®fshš nj®ªbjL¡f¥gL« cW¥Ãd® vtU«, M£Á¡FGé‹ T£lbkh‹W¡F¤ jiyik t»¤jš nt©L«;38 (3) M£Á¡FGé‹ T£l« vÂY« vG« mid¤J¡ nfŸéfS«, tªÂUªJ th¡fë¡»‹w cW¥Ãd®fë‹ th¡Ffë‹ bgU«gh‹ikædhš KoÎ brŒa¥gLjš nt©L«; k‰W« th¡FfŸ rkkhditahf mik»‹w ne®éš; Jizntªjnuh mšyJ ne®é‰nf‰g jiyik t»¡F« cW¥Ãdnuh, Ïu©lhtJ mšyJ mW th¡F x‹iw¥ bg‰¿U¤jY« mij brY¤JjY« nt©L«; (4) (a) M£Á¡FG, fyªjhŒÎ brŒÍ« neh¡f¤Â‰fhf, gçÓyidæš cŸs bghUŸ vÂY« Áw¥ò m¿itnah mšyJ eilKiw¥ g£l¿itnah bg‰¿U¡»‹w vtiuÍ« T£l« vj‰F« tUif jUkhW miH¥ò éL¡fyh«. m¤jifat® m¤jifa T£l§fëš ciuah‰wyh«; k‰W« k‰wgo elto¡iffëš g§nf‰fyh«; Mdhš th¡fë¡F« cçik¤ jFÂÍilatuhfkh£lh®; (b)m›thW miH¡f¥g£lt® M£Á¡FGé‹ cW¥Ãd® xUtU¡F mDk¡f¤j¡fjhd, Âd¥go k‰W« gaz¥gofS¡F cçik¤ jFÂÍilatuhf ÏU¤jš nt©L«; fšé k‹w«. 24. (1) fšé k‹wkhdJ ËtU« cW¥Ãd®fis¡ bfh©oU¤jš nt©L«, mjhtJ; tif-I-gjétê cW¥Ãd®fŸ. (a) Jizntªj®; (b) òy§fë‹ jiyt®fŸ; (c) gšfiy¡fHf üyf®; (d) gšfiy¡fHf cl‰fšé Ïa¡Fe®; tif-IIÃw cW¥Ãd®fŸ. (a) Jizntªjç‹ gçªJiuæ‹ngçš RH‰Á Kiwæš ntªjuhš ãaä¡f¥gl nt©oa muR¡ fšÿçfë‹ Kjšt®fSŸ It®; (b) Jizntªjç‹ gçªJiuæ‹ ngçš ntªjuhš ãaä¡f¥gL« gšfiy¡fHf¤Â‹ nguhÁça®fŸ, Jiw¤ jiyt®fŸ k‰W« Ãw MÁça®fSŸ gÂidªJ cW¥Ãd®fŸ; (c) x‰iw kh‰W th¡F Kiw thæyhd é»jhrhu¥ ÃuÂã¤Jt mik¥Ã‰»z§f Ïiz¡f¥g£l fšÿçfë‹ Kjšt®fŸ mt®fS¡FŸ nj®ªbjL¤j g¤J eg®fS¡F äfhkš; (d) x‰iw kh‰W th¡F Kiw thæyhd é»jhrhu¥ ÃuÂã¤Jt mik¥Ã‰»z§f, Ïiz¡f¥g£l fšÿçfë‹ Kjšt®fis¤ jéu Ãw Ïiz¡f¥g£l k‰W« V‰ÃirÎ¥bg‰w fšÿçfë‹ MÁça®fŸ mt®fS¡»ila nj®ªbjL¤j MÁça®fSŸ g¤J eg®fS¡F äfhkš; (e) Jizntªjuhš RH‰Á Kiwæš ãaä¡f¥gl nt©oa ghl¡FGé‹ jiyt®fSŸ g¤J eg®fS¡F äfhkš; (f) ntªjuhš ãaä¡f¥gl nt©oa IªJ eg®fŸ; (g) Ïizntªjuhš ãaä¡f¥gl nt©oa IªJ eg®fŸ; (h) r£lk‹w nguitæ‹ cW¥Ãd®fëèUªJ mt®fS¡»ilna nj®ªbjL¡f¥gL« Ïu©L cW¥Ãd®fŸ; (i) x‰iw kh‰W th¡FKiw thæyhf é»jhrhu ÃuÂã¤Jt mik¥Ã‰»z§f jåah® fšÿçfë‹ brayhs®fŸ mt®fS¡»ilna nj®ªbjL¡f¥gL« ÏUt®;39 (j) Ïizntªjuhš ãaä¡f¥gl nt©oa gšfiy¡fHf gFÂæYŸs cŸsh£Á mik¥Ã‹ cW¥Ãd®fSŸ ÏUt®; (k) Ïizntªjuhš ãaä¡f¥gL« gšfiy¡fHf¥ gFÂÍŸs nkšãiy¥ gŸëfë‹ jiyik MÁça®fSŸ ÏUt®; (l) muÁ‹ gçªJiuæ‹ ngçš ntªjuhš ãaä¡f¥gl nt©oa jåah® bjhêyf§fŸ, MuhŒ¢Á ãWtd§fŸ k‰W« bghJ¤Jiw ãWtd§fëèUªJ eh‹F cW¥Ãd®fŸ; (m) muÁ‹ gçªJiuæ‹ ngçš ntªjuhš ãaä¡f¥gL« bjhêšrh® r§f§fŸ mšyJ, ãWtd§fŸ mšyJ mik¥òfŸ mšyJ fHf§fëš ÏUªJ eh‹F eg®fŸ; (n) Jizntªjç‹ gçªJiuæ‹ ngçš Ïizntªjuhš ãaä¡f¥gL« K‹dhŸ khzt®fSŸ ÏUt®; k‰W« (o) ntbwªjthW« fšé¡FGé‹ cW¥Ãdušyhj M£Á¡FG cW¥Ãd®fŸ: tu«òiuahf (c), (d) k‰W« (e) TWfëš nj®ªbjL¡f mšyJ ãaä¡f¥gl nt©oa cW¥Ãd®fë‹ rçahd v©â¡if ãiyKiw éÂfëš tF¤Jiu¡f¥g£lthwhF«. nkY« tu«òiuahf, ntªjuhš brŒa¥gL« ãakdkhdJ rKf ÚÂæ‹ njitfŸ k‰W« ÃuÂãÂa‰W vŠÁÍŸs gFÂfisÍ« fU¤Âš bfh©oU¡fyh«. (2) (i) (1) M« c£Ãçéš tif II Ãw cW¥Ãd®fŸ v‹gj‹ Ñœ (o) Ïd¤Â‹ bghU£L fšé k‹w¤Â‹ cW¥Ãduhf cŸs ca®fšé¤Jiwia¥ bghW¥Ãš bfh©LŸs muÁ‹ brayhsnuh mšyJ r£l¤Jiwia¥ bghW¥Ãš bfh©LŸs muÁ‹ brayhsnuh, fšé k‹w¤Â‹ T£l§fëš fyªJ bfhŸs ÏayhJ ÏU¡F« ne®éš mt® muÁ‹ Jiz¢ brayhsç‹ goãiy¡F¡ Fiwahj mYty® vtiuÍ« T£l§fëš fyªJbfhŸs mD¥Ã it¡fyh«; (ii) (1) M« c£Ãçéš tif II Ãw cW¥Ãd®fŸ v‹gj‹ Ñœ (o) Ïd¤Â‹ bghU£L, fšé k‹w¤Â‹ cW¥Ãduhf cŸs fšÿç¡ fšéæ‹ Ïa¡Fe®, fhuz« vj‰fhfΫ, fšé k‹w¤Â‹ T£l§fëš fyªJ bfhŸs ÏayhJ ÏU¡F« ne®éš, mt® Jiz Ïa¡Fe® goãiy¡F¡ Fiwahj Jiw mYty® vtiuÍ« T£l§fëš fyªJbfhŸs mD¥Ã it¡fyh«. (3) (a) ÃwthW tifbrŒa¥gg£oUªjhš jéu, nj®ªbjL¡f¥g£l mšyJ bga® F¿¤J ãaä¡f¥g£l fšé k‹w¤Â‹ cW¥Ãd®, _‹wh©L¡fhy msÎ x‹W¡F¥ gjé t»¤jš nt©L« k‰W« m¤jifa cW¥Ãd® k‰WbkhW _‹wh©LfŸ fhy msé‰F nj®ªbjL¡f mšyJ ãaä¡f¥gLtj‰F cçik¤ jFÂÍilatuhFjš nt©L«. (b) cW¥Ãd® xUt® fšék‹w¤Â‹ j‰braš fhèæl¤Â‰F nj®ªbjL¡f¥g£L mšyJ bga® F¿¤J ãaä¡f¥g£oU¡Fäl¤J, m¤jifa cW¥Ãd® vtuhY« Xuh©L¡F Fiwahkš t»¤J tu¥g£l gjé¡fhy msthdJ, xU KGikahd _‹W M©Lfis¡ bfh©l fhy msthf¡ fUj¥gLjš nt©L«. tu«òiuahf, F¿¥Ã£l th¡fhs® bjhFÂæš mšyJ mik¥Ãš cW¥Ãd® mšyJ xU F¿¥Ã£l, ãakd¥ gjéia t»¡»wh® v‹w jFÂæid¡ fšék‹w¤Â‰F cW¥Ãduhf¤ nj®ªbjL¡f¥g£oU¡F« mšyJ bga® F¿¤J ãaä¡f¥g£oU¡F« xU cW¥Ãduhdt®, mªj¡ F¿¥Ã£l th¡fhs® bjhFÂæš mšyJ mik¥Ãš mšyJ ne®Î¡nf‰g mªj ãakd¥ gjéæš cW¥Ãduhf ÏU¥gJ m‰W¥nghF« njÂæèUªJ fšé k‹w¤Â‹ cW¥Ãduhf ÏU¥gJ« m‰W¥nghjš nt©L«.40 nkY« tu«òiuahf, fšé k‹w¤Â‹ nj®ªbjL¡f¥g£l mšyJ bga® F¿¤J ãaä¡f¥g£l cW¥Ãd® xUt®, vªj¥ gjéæ‹ fhuzkhf fšék‹w¤Â‹ gjé tê cW¥Ãduhf ÏU¥gj‰F mt® cçik¤ jFÂÍilatuhf ÏU¡»whnuh mªj¥ gjéfŸ vj‰nfD« j‰fhèfkhf ãaä¡f¥gL»wél¤J, mt®jh« ãakd bghW¥ig vL¤J¡ bfhŸ»w njÂæèUªJ VG eh£fS¡FŸshf jh« nj®ªJ vL¡f¥g£lj‹ mšyJ bga®F¿¤J ãaä¡f¥g£lj‹ fhuzkhf, fšék‹w¤Â‹ cW¥Ãduhf¤ jh« bjhl®ªJ ÏU¥gj‰F éU«ò»whuh mšyJ m¤jifa cW¥Ãduhf ÏU¡F« gjéia é£L Ú§» j«Kila ãakd¤Â‹ fhuzkhf¥ gjé tê cW¥Ãduhtj‰F éU«ò»whuh v‹gij¤ j«khš ifbah¥gälg£L JizntªjU¡F bjçé¡f¥g£l vG¤JUéyhd m¿é¥Ã‹ _ykhf nj®Î brŒjš nt©L« k‰W« m¤jifa éU¥g¤bjçthdJ, mWÂahdjhf ÏU¤jš nt©L«. mªj éU¥g¤bjçit¢ brŒa¤ jtWtj‹ ngçš, nj®ªbjL¡f¥g£l mšyJ bga® F¿¤J ãaä¡f¥g£l cW¥Ãduhf cŸs j«Kila gjéia é£L mt® Ú§»æU¥gjhf¡ bfhŸs¥ bgWth®. (4) egbuhUt® fšé k‹w¤Â‹ cW¥Ãduhf ÏU¥gJ m‰WnghF« nghJ, mt® fšék‹w¤Âš jk¡»Uªj cW¥Ãd® gjéæ‹ fhuz¤jhš Ï¥gšfiy¡fHf mÂfhu mik¥òfŸ vt‰¿Y« cW¥Ãduhf mt® ÏU¥gJ« m‰Wnghjš nt©L«. (5) fšék‹w¤Â‹ cW¥Ãd®fŸ tF¤Jiu¡f¥glyh»w Âd¥gofŸ k‰W« gaz¥gofŸ jéu, Ï¥gšfiyfHf¤ÂèUªJ CÂa« vjidÍ« bgWtj‰F cçikÍilat®fŸ Mfh®. tu«òiuahf, Ϫj c£Ãçéš ml§»ÍŸs vJΫ, cW¥Ãd® vtU« jh« t»¡»w gjéæ‹ fhuzkhf¤ jh« cçik¤ jFÂÍilatuhæU¡F« j‹Dila Ïašghd CÂa§fis¥ bgWtij¤ jilbrŒjš TlhJ. (6) gjé tê cW¥Ãd® mšyhj fšék‹w¤Â‹ X® cW¥Ãd®, jkJ gjé¡fhy« Kotj‰F K‹ò vªj neu¤ÂY«, jkJ cW¥Ãd® gjéæèUªjhd gjé éyfiy¡ bfhL¡fyh« m¤jifa gjé éyfyhdJ, m›ÎW¥Ãduhš vG¤JUéyhd fojbkh‹¿‹ thæyhf ntªjU¡F¤ bjçé¡f¥gLjš nt©L« k‰W« m¥gjé éyfyhdJ, ntªjuhš mJ V‰f¥gL« njÂæèUªJ braš éisÎ bgWjš nt©L«. fšék‹w¤Â‹ 25. (1) fšék‹wkhdJ, gšfiy¡fHf¤Â‹ Kj‹ikahd fšé mÂfhu§fS« mik¥ghf ÏUªJtU«; k‰W« Ϫj r£l¤Â‹ têtiffS¡F« k‰W« mYtšfS«. ãiyéÂfS¡F« c£g£L Ï¥gšfiy¡fHf¤Âš gæ‰Wé¤jY¡F« nj®Î¡Fkhd f£L¥gh£oidÍ« bghJ xG§FKiwfisÍ« bfh©oU¤jš nt©L«. mt‰¿‹ juãiyfŸ ngâtu¥gLtj‰F¥ bghW¥Ãid cilajhf ÏU¤jš nt©L«. nkY« Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ éçthd bfhŸiffisÍ«, braš £l§fisÍ« kW MŒÎ brŒÍ« mik¥ghfΫ Tl bra‰gLjš nt©L«. (2) fšék‹wkhdJ, Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ Kj‹ik¡ fšé mik¥ghf ËtU« mÂfhu§fisÍ« bra‰gâfisÍ« bfh©oU¤jš nt©L«:- (a) f‰Ã¤jš k‰W« Ãw fšé¤ £l§fŸ ÛJ bghJthd MSif mÂfhu¤ij¢ brY¤Â, mj‹ ju§fis¥ ngQjY«, ca®¤JjY«; (b) xG§FKiw éÂfis¢ brŒjš; mt‰iw¤ ÂU¤Jjš mšyJ Ú¡f« brŒjš; (c)(i) gšfiy¡fHf¤Â‰F khzt®fis mDk¤jš k‰W« mDk¡f¥gléU¡F« khzt®fë‹ v©â¡if bjhl®ghf;41 (ii) g£l§fŸ, g£la§fŸ k‰W« Ãw fšé¢ Áw¥ò¥ g£l§fŸ, M»at‰W¡fhd ghl¥ ÃçÎ bjhl®ghf; (iii) nj®Îfis el¤Jjš, fšé¤ ju§fis¥ ngQjš k‰W« ca®¤Jjš bjhl®ghf; (iv) Ãw gšfiy¡fHf§fŸ, fšÿçfŸ, ãWtd§fŸ k‰W« FGk§fë‹ rkkhd g£l§fŸ, g£la§fŸ k‰W« rh‹¿jœfis tF¤Jiu¤jš bjhl®ghf; (v) khzt® brašÂwid kÂ¥ÕL brŒjš, Ó®ö¡»¥ gh®¤jš k‰W« ju¥gL¤Jjš bjhl®ghf; (d) üyf§fis¡ f£L¥ghL brŒJ ngQjš cŸë£l mid¤J fšé rh®ªj bghUŸfëY«, M£Á¡ FGé‰F m¿Îiu TWjš; (e) Jiz¥nguhÁça®, Ïiz¥nguhÁça®, nguhÁça®, gjéfSl‹ MŒÎ MÁça® cŸsl§fshd Ãw MÁça¥ gjéfis ãWÎtj‰F«, m¥gjéfS¡Fça flikfŸ k‰W« CÂa§fŸ F¿¤J M£Á¡FGΡF gçªJiu brŒjš; (f) f‰Ã¤jš k‰W« MŒÎ¤ Jiwfis mik¡fΫ, kh‰¿aik¡fÎkhd £l§fis cUth¡Fjš, kh‰¿aik¤jš, ÂU¤Âaik¤jš; (g) KJãiy¡ fšé¡ f‰Ã¤jš k‰W« MŒÎ F¿¤J M£Á¡FGΡF gçªJiufis¢ brŒjš; (h) MÁça®fS¡fhf tF¤Jiu¡f¥gl nt©oa fšé¤ jFÂfŸ F¿¤J M£Á¡ FGΡF gçªJiufis¢ brŒjš; (i) bfsut g£l§fŸ k‰W« Ïju Áw¥ò g£l§fŸ tH§FtJ F¿¤J M£Á¡ FGΡF gçªJiu brŒjš; (j) éÂfŸ, xG§F éÂKiwfŸ, ghl¤Â£l« tF¤jš k‰W« kÂ¥Õ£L KiwfŸ, òÂa ghl¥ÃçÎfis m¿Kf« brŒjš, ÏU¡»‹w ghl§fis kh‰¿aik¤jš M»ait F¿¤j ghl¡FGé‹ fU¤JU¡fis kW MŒÎ brŒJ brašgL¤Jjš; (k) g£ljhç cjé¤ bjhiffŸ k‰W« go¥ò cjé¤ bjhiffŸ M»ait ãWÎtJ F¿¤J M£Á¡FGé‰F gçªJiu brŒjš; (l) bjhêš ãWtd§fS« muR¥gâ jUe®fS« xUòwK« kWg¡f¤Âš gšfiy¡fHf¤Â‰F« Ïilna T£L Ka‰Áia nk«gL¤Jtj‰fhd elto¡iffis M£Á¡ FGé‰F gçªJiu brŒjš; (m) JizntªjU¡nfh mšyJ fšé k‹w¤Â‹ VnjD« xU FGé‰nfh mj‹ mÂfhu§fëš vjidÍ« x¥gilÎ brŒjš; k‰W« (n) x›bthU Jiw¡F« njitahd Ïl trÂ, fUéfŸ, rhjd§fŸ, üyf« ngQif nkY« Ãw Ïa‰bghUŸ rh®ªj trÂfŸ F¿¤j ju¤Âid kÂ¥ÕL brŒJ gçªJiu¤jš. (3) Ï¢r£l¤Â‹ Ãw tifKiwfS¡F£g£L, kW MŒÎ brŒÍ« Âw‹ bfh©l FG v‹w tifæš fšék‹w« ËtU« mÂfhu§fisÍ«, bra‰ gâfisÍ« bfh©oU¤jš nt©L«, mjhtJ:- (a) gšfiy¡fHf¤Â‹ éçthd bfhŸiffisÍ« brašghLfisÍ« m›t¥nghJ kW MŒÎ brŒJ gšfiy¡fHf K‹nd‰w«, nk«gh£o‰fhd elto¡iffS¡F Mnyhrid tH§Fjš;42 (b) VjhtJ bghUŸ F¿¤J gšfiy¡fHf ntªjU¡F Mnyhrid më¡f¡ nfhU«nghJ m›thW Mnyhrid më¤jš; k‰W« (c) ãiyKiw éÂfshš tF¤Jiu¡f¥gl¡Toa m¤jifa Ãw mÂfhu§fis brY¤Jjš k‰W« mYt‰gâfis M‰Wjš. fšék‹w¤Â‹ 26. (1) fšék‹w« Jizntªjuhš ã®zæ¡f¥gL« njÂfëš M©L T£l§fŸ. x›bth‹¿Y« FiwªjJ ÏUKiwahtJ TLjšnt©L«. mt‰¿š x‹W M©L¡ T£lbkd tH§f¥gLjš nt©L«. fšék‹wkhdJ mJ, m›t¥nghJ Ô®khå¡f¡Toa m¤jifa Ãw fhy§fëY«Tl Tlyh«. (2) fšék‹w¡ T£lbkh‹W¡F¤ njit¥gl¡Toa nfhbu© v‹gJ, fšék‹w¤Â‹ bkh¤j cW¥Ãd®fë‹ v©â¡ifæš _‹¿byhU g§fhf ÏU¤jš nt©L«. tu«òiuahf m¤jifa nfhbu© Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ g£lkë¥Ã‰nfh mšyJ g£l§fŸ éUJfŸ g£la§fŸ mšyJ Ãw fšé¢ Áw¥òfis tH§F« neh¡f¤Â‰fhf el¤j¥gL« fšék‹w¡ T£lbkh‹¿‰nfh njitahf ÏU¤jš TlhJ. (3) Jizntªj® bghU¤jbk‹W jh« fUJ« nghbjšyh«, fšék‹w¤Â‹ cW¥Ãd®fë‹ bkh¤j v©â¡ifæš ü‰W¡F I«gJ éG¡fh£o‰F Fiwahj cW¥Ãd®fshš ifbah¥gä£l vG¤JUéyhd nfhç¡if x‹¿‹ngçš, fšék‹w¤Â‹ Áw¥ò T£lbkh‹iw¡ T£lyh«. ã¡FG. 27. (1) ã¡FG, ËtU« cW¥Ãd®fis¡ bfh©oU¤jš nt©L«, mjhtJ:- a) Jizntªj®; b) ã¤Jiwia¥ bghW¥Ãš bfh©LŸs muR¢ brayhs®; c) ca®fšé¤ Jiwia¥ bghW¥Ãš bfh©LŸs muR¢ brayhs®; d) M£Á¡ FGédhš j‹Dila cW¥Ãd®fS¡»ilna ÏUªJ ãaä¡f¥gL« _‹W cW¥Ãd®fëš xUt® nguhÁçauhfΫ, xUt® ntªjuhš M£Á¡FGé‰F bga®F¿¤J ãaä¡f¥gLgtuhfΫ ÏU¤jš nt©L«. (2) fhuz§fŸ vj‰fhfΫ ã¤Jiwæ‹ muR¢ brayhs® mšyJ ca®fšé¤ Jiwia¥ bghW¥Ãš bfh©LŸs muR¡ brayhsuhdt®, ã¡FGé‹ T£l§fëš fyªJbfhŸs Ïayéšiyahdhš mt® muÁ‹ Jiz¢ brayhsç‹ goãiy¡F¡ Fiwahj j‹Dila Jiwæ‹ mYty® vtiuÍ« T£l§fëš fyªJ bfhŸtj‰fhf mD¥Ã it¡fyh«. m›thW mD¥Ãit¡f¥g£l mYty® T£l¤Â‹ fyªJiuahlèš g§bfL¤J¡bfhŸS« cçik bfh©oU¤jš nt©L« k‰W« th¡fë¡F« cçik bfh©oU¤jš nt©L«. (3) ã¡FGé‰F¤ Jizntªj®, gjé tê¤jiytuhfΫ ã mYty® gjétê¢ brayhsuhfΫ ÏUªJtUjš nt©L«; (4) gjétê cW¥Ãd®fŸ jéu, ã¡FGé‹ k‰w mid¤J cW¥Ãd®fS«, _‹wh©L fhymsé‰F¥ gjé t»¤jš nt©L«; (5) ã¡FGthdJ, fz¡Ffis MŒÎ brŒtj‰F« bryéd¤Â‰fhf fU¤JU¡fis¡ T®ªjhŒÎ brŒtj‰Fbkd x›nth® M©oY« FiwªjJ ÏUKiwahtJ TLjš nt©L«; (6) ã mYtyuhš jahç¡f¥g£l gšfiy¡fHf M©L¡ fz¡FfŸ, gçÓyid¡fhfΫ fU¤JiufS¡fhfΫ ã¡FGé‹ K‹ò it¡f¥gLjš nt©L«; mj‹Ã‹d® x¥òjyë¥ò¡fhf M£Á¡FGé‰F gâªjD¥òjš nt©L«;43 (7) ã¡FGthdJ, M¡f¥gâfë‹ ne®éš, fl‹fë‹ tUthŒ cŸsl§fyhd Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ tUkhd« k‰W« ts Mjhu§fŸ M»at‰¿‹ mo¥gilæš, M©o‰fhd bkh¤j bjhl® bryéd«, bkh¤j bjhluh¢ bryéd« M»at‰¿‹ tu«òfis¥ gçªJiu¤jš nt©L«; (8) ã¡FGthdJ,- (a) m›t¥nghJ gšfiy¡fHf¤Â‹ ã ãiyikia kW MŒÎ brŒjš; (b) M©L ã kÂ¥ÕLfëš tifKiw vJΫ brŒa¥g£ouhj KjÄL mšyJ bryéd¤ij cŸsl¡»ÍŸs, mšyJ M©L ãÂkÂ¥ÕLfëš tif brŒa¥g£LŸs bjhif¡F« äifahf cŸs bryéd¤ij cŸsl¡F»w, fU¤JU x›bth‹¿‹ ngçY«, M£Á¡FGΡF¥ gçªJiu brŒjš; (c) gšfiy¡fHf« k‰W« fšÿçfŸ fz¡Ffis it¤J ngâ tUtj‰fhd KiwfisÍ«, eilKiwfisÍ« got§fisÍ« tF¤Jiu¤jš; (d) gšfiy¡fHf¤Â‹ ãÂfŸ bjhl®ghd mid¤J¥ bghU£ghLfë‹ngçY«, M£Á¡ FGé‰F¥ gçªJiu brŒjš; k‰W« (e) tF¤Jiu¡fToa Ãw bra‰ gâfis¥ òçªJtUjš nt©L«. (9) ã mYtyuhš jahç¡f¥g£l gšfiy¡fHf ã kÂ¥ÕLfŸ gçÓyid¡fhfΫ fU¤JiufS¡fhfΫ ã¡FGé‹ K‹ò it¡f¥gLjš nt©L«; ã¡FGédhš kh‰¿aik¡f¥g£l m›thwhd nk‰brh‹d kÂ¥ÕLfŸ, mj‰F¥ Ëd®, gçÓyid¡fhf M£Á¡FGé‹ K‹ò it¡f¥gLjš nt©L«. M£Á¡FGthdJ ã¡FGédhš brŒa¥g£l khWjšfis V‰W¡ bfhŸsyh«. 28. (1) Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‰bfd £läL« FG x‹W mik¡f¥gLjš £läL« FG. nt©L«; mJ gšfiy¡fHf¤Â‹ £lälš k‰W« ts®¢Á F¿¤J bghJthf Mnyhrid ešFjš; k‰W« gšfiy¡fHf¡ fšé¤ju« k‰W« MuhŒ¢Áia MŒÎ brŒJtUjš nt©L«; (2) £läL«FG, ËtU« cW¥Ãd®fis¡ bfh©oU¤jš nt©L«, mjhtJ:- (a) Jizntªjuhdt® m¡FGé‹ gjé tê¤ jiytuhf ÏU¤jš nt©L«; k‰W« (b) ca®fšé ju¤Âš v£L eg®fS¡F nk‰glhj eg®fŸ; (3) £läL« FGé‹ cW¥Ãd®fŸ Jizntªjç‹ gçªJiuæ‹ngçš ntªjuhš ãaä¡f¥gLjš nt©L«; k‰W« ntªj® Ô®khå¡f¡Toa m¤jifa fhy msΡF¥ gjé t»¤jš nt©L«; (4) £läL« FGthdJ, Ϫj¢r£l¤Âdhš mjål« c‰wikªJŸs Ãw mÂfhu§fŸ mid¤ÂndhL«Tl, fšé mYtšfŸ vjidÍ« F¿¤J M£Á¡FGé‰F«, fšék‹w¤Â‰F« Mnyhrid TWtj‰F« cçik bfh©oU¤jš nt©L«. 29. f‰Ã¡»‹w Jiw x›bth‹WlD« Ïiz¡f¥g£l ghl¡FG¡fŸ ghl¡ ÏU¤jš nt©L«. ghl¡FG¡fë‹ mik¥ò« mÂfhu§fS«; FG¡fŸ. tF¤Jiu¡fgl¡Toadthf ÏU¤jš nt©L«; 30. (1) gšfiy¡fHfkhdJ neh¡f§fŸ k‰W« mjDila mYt‰ òy§fis gâfis¡ fU¤Âš bfh©L ãiyéÂfshš tF¤Jiu¡f¥glToa mik¤JU th¡FjY« m¤jifa òy§fis mik¤JUth¡fyh«. bra‰ gâfS«.44 (2) òy§fë‹ mik¤JUth¡fΫ mYt‰gâfS«, ãiyKiw éÂfë‹ _y« tF¤Jiu¡f¥gl¡Toadthf ÏU¤jš nt©L«. (3) òy« x›bth‹W«, ãiy éÂfë‹ _ykhf tF¤Jiu¡f¥gl¡Toa f‰Ã¡»‹w Jiwfis¡ bfh©oU¤jš nt©L«. Ãw mÂfhu 31. gšfiy¡fHf¤Â‹ mÂfhu mik¥òfbsd ãiyéÂfë‹ mik¥òfis _y« és«g¥gl¡Toa Ãw mik¥òfismik¤JUth¡FjY« mt‰¿‹ mik¤JU mÂfhu§fS«, tF¤Jiu¡f¥gl¡ Toadthf ÏU¤jš nt©L«. th¡Fjš. m¤Âaha« - V. ãiy éÂfŸ, JizKiw éÂfŸ k‰W« xG§FKiw éÂfŸ. ãiy éÂfŸ. 32. Ϫj¢ r£l¤Â‹ tifKiwfS¡F£g£L, ãiyéÂfŸ, ËtU« bghU£ghLfŸ mid¤Â‰Fnkh mšyJ mt‰WŸ Vbjh‹W¡Fnkh, tif brŒayh«; mjhtJ:- (i) g£l§fis tH§Ftj‰fhf, g£lkë¥ò éHhit el¤Jjš; (ii) kÂ¥òW g£l§fisÍ« fšé¢ Áw¥ò¥ g£l§fisÍ« tH§Fjš; (iii) Ï¥gšfiy¡fHf mÂfhu mik¥òfë‹ mik¥ò, mÂfhu§fŸ k‰W« bra‰gâfŸ; (iv) mÂfhu mik¥òfë‹ cW¥Ãd®fëilna vG« fhèæl§fis ãu¥ò»‹w Kiw; (v) mÂfhu mik¥òfë‹ k‰W« mt‰¿š FG¡fë‹ cW¥Ãd®fS¡F¢ brY¤j¥gl¤j¡f go¤ bjhiffŸ; (vi) mÂfhu mik¥òfë‹ T£l§fëš mYtš el¤Jtj‰fhd nfhu© cŸsl§fshf; m¤jifa T£l§fëš Ã‹g‰w nt©oa eilKiwfŸ; (vii) mÂfhu mik¥òfë‹ MizfŸ mšyJ KoÎfS¡F cWÂbah¥gkë¤jš; (viii) Ï¥gšfiy¡ fHf¤ÂY«, gšfiy¡fHf¤Â‹ fšÿçfëY« f‰Ã¡»‹w Jiwfis cUth¡Fjš; (ix) ntªj® k‰W« Ïizntªj® mšyhj Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ Ãw mYty®fë‹ gjé¡fhy msΫ mt®fë‹ ãakd KiwfS« k‰W« gâ g‰¿a tiu¡f£LfS«; (x) Ï¥gšfiy¡fHf¤Âdhš gâak®¤j¥gL« MÁça®fŸ k‰W« Vidnahç‹ jFÂ¥ghLfŸ; (xi) Ï¥gšfiy¡fHf¤Âdhš gâak®¤j¥gL« MÁça®fisÍ« VidnahiuÍ« tif¥gL¤Jjš, mt®fë‹ ãakdKiw k‰W« mt®fë‹ gâ g‰¿a tiuaiwfisÍ« tiu¡f£L¡fisÍ« Ô®khå¤jš; (xii) Ï¥gšfiy¡fHf¤Âdhš gâak®¤j¥gL« mYty®fŸ, MÁça®fisÍ« k‰W« Vidnahç‹ e‹ik¡fhf XŒñÂa«, gâ¡bfhil, fh¥ÕL mšyJ tU§fhy it¥ò ãÂa¤ij V‰gL¤Jjš; (xiii) g£ljhç cjé¤ bjhiffŸ, gaz cjé¤ bjhiffŸ, go¥òjé¤ bjhiffŸ, khzt cjé¤ bjhiffŸ, cjé¢ r«gs§fŸ, MjuÎ¥ go¥ò¤ bjhiffŸ, gj¡f§fŸ, gçRfŸ M»at‰iw V‰gL¤JjY« mt‰iw më¥gj‰fhd tiu¡f£LfS«; (xiv) Tl§fŸ, khzt® éLÂfŸ, MŒÎ¡ Tl§fŸ M»at‰iw ãWéaik¤jY«, ngâ tUjY«;45 (xv) Tl§fëY«, khzt® éLÂfëY«, Ï¥gšfiy¡fHf khzt®fŸ j§»æU¥gj‰fhd tiuf£LfS« m›thW j§»æU¥gj‰fhd f£lz§fisÍ« Ãw bjhiffisÍ« é¤jY«; (xvi) g£ljhçfis¥ gÂÎ brŒtj‰fhd tiu¡ f£LfS« k‰W« mj‰fhd gÂnt£oid ngâ tUjY« (xvii) x¥òjyë¡f¥g£l fšYhçfS¡F V‰ÃirÎ më¥gj‰fhd k‰W« Ï¥gšfiy¡fHf¤njhL fšÿçfis Ïiz¥gj‰fhd tiu¡f£LfŸ; (xviii) fšÿçbah‹W j‹dh£Á¡ fšÿçahf bga® F¿¤jiH¡f¥gLjnyh mšyJ m¤jifa fšÿçia m›thW bga® F¿¤J miH¡f¥gLjiy Ú¡Fjnyh v‹w KiwæY« k‰W« vªj tiu¡f£L¡fS¡F« c£g£L« brŒa¥gl nt©L« v‹gJ« k‰W« fšé¡FG, gâahs®fŸFG, ghl¡FG¡fŸ, nj®ths® FG¡fŸ M»at‰iw mik¤JUth¡Fjš mšyJ kh‰¿ mik¤JUth¡Fjš, mt‰¿‹ mÂfhu§fŸ, gâfŸ M»ait cŸsl§fyhd j‹dh£Á¡ fšÿçfis ãUt»¤jš bjhl®ghd bghU£ghLfŸ (xix) Ï¥gšfiy¡fHf mÂfhu mik¥òfël« mšyJ mYty®fël« cŸsikªJŸs mÂfhu§fis x¥gilÎ brŒjš; k‰W« (xx) ãiyéÂfë‹ _y« tF¤Jiu¡f¥gl nt©Lbkd¡ nfhu¥gL»‹w mšyJ tF¤Jiu¡f¥gl¡Toa Ãw bghU£ghL vJΫ; 33. (1) M£Á¡FG, m›t¥nghJ, ãiyéÂfis¢ brŒayh« k‰W« ãiy éÂfŸ Ϫj¥Ãçéš Ïj‹ Ëò tif brŒa¥g£LŸs Kiwæš mªãiy éÂfis¤ v›thW brŒa¥gL»‹wd. ÂU¤jyh« mšyJ Ú¡fyh«. (2) fšék‹w«, M£Á¡ FGé‰F, m›th£Á¡FGthš ãiwnt‰w¥glnt©oa ãiyé vjå‹ mšyJ ãiyéÂbah‹¿‹ ÂU¤j« mšyJ Ú¡f« vjå‹ tiuitÍ«, K‹bkhêayh«, k‰W« m¤jifa tiuthdJ M£Á¡FGédhš mj‹ mL¤j T£l¤Âš gçÓyid brŒa¥gLjš nt©L«. tu«òiuahf, fšék‹w«, fšémYtšghLfŸ jéu Ãw bghU£ghLfŸ bjhl®ghd ãiyé vjå‹ mšyJ ãiyé x‹¿‹ ÂU¤j« mšyJ Ú¡f« vjå‹ tiuéid K‹bkhêjyhfhJ. (3) M£Á¡FG, (2)-M« c£Ãçé‹go fšék‹w¤Âdhš K‹bkhêa¥g£l tiuit¥ gçÓyid brŒayh«; k‰W« m›tiuit ãiwnt‰wyh« mšyJ V‰f kW¤Jélyh« mšyJ ÂU¤j§fSlndh Ïšyhknyh mij kWgçÓyid¡fhf¡ fšék‹w¤Â‰F ÂU¥ÃaD¥gyh«; (4) (a) M£Á¡ FGé‹ cW¥Ãd® vtU« ãiyéÂbah‹¿‹ mšyJ ãiyéÂbah‹¿‹ ÂU¤j« mšyJ mj‹ Ú¡f« vjå‹ tiuitÍ« M£Á¡FGé‰F K‹bkhêayh«; k‰W« M£Á¡FGthdJ m›tiuit V‰W¡ bfhŸsyh« mšyJ mJ fšék‹w¤Â‹ mÂfhutu«ò všiy¡FŸ thuhj bghU£ghL x‹iw¥ g‰¿ajhf ÏU¡Fkhdhš, mij V‰f kW¤Jélyh«. (b) m¤jifa tiuÎ, fšék‹w¤Â‹ mÂfhu tu«ò všiy¡FŸ ÏU¡»w bghUŸ x‹iw¥g‰¿ajhf ÏU¡»w ne®éš, M£Á¡FG, mij¥ gçÓyid brŒtj‰fhf¡ fšék‹w¤Â‰F¡ F¿¤jD¥òjš nt©L«; m«k‹wkhdJ m›tiué‰F¤ jh‹ x¥òjyë¡féšiy v‹W M£Á¡FGé‰F m¿é¡fyh«; mšyJ fšék‹w« x¥òjyë¡f¡Toa toéš M£Á¡ FGé‰F m›tiuit¥ gâªjD¥gyh«; nkY«, m›th£Á¡ FG m›tiuit¤ ÂU¤j§fSlndh, Ïšyhknyh ãiwnt‰wyh« mšyJ mij V‰f kW¤Jélyh«.46 (5) M£Á¡FGédhš ãiwnt‰w¥g£l ãiyé x‹W mšyJ ãiyéÂbah‹¿‹ ÂU¤j« mšyJ Ú¡fkhdJ, ntªjU¡F¥ gâªjD¥g¥gLjš nt©L«. mt® mj‰F ÏirÎ më¡fyh« mšyJ jh« ÏirÎ më¥gij kW¤J ãW¤Â it¡fyh«. M£Á¡ FGédhš ãiwnt‰w¥g£l ãiyé x‹W mšyJ ãiyéÂbah‹¿‹ ÂU¤j« mšyJ Ú¡fkhdJ, ntªjuhš mj‰F Ïirtë¡f¥gL»w tiuæY«, bršYªj‹ikia¥ bgwhJ ÏU¤jš nt©L«. JizKiw 34. Ϫj¢ r£l¤Â‹ k‰W« ãiy éÂfë‹ tif KiwfS¡F£g£L, éÂfŸ. JizKiw éÂfŸ, ËtU« bghU£ghLfŸ mid¤Â‰F« mšyJ mt‰¿š vj‰nfD« tif brŒayh« mjhtJ:- (i) Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‰F« mjndhL Ïiz¡f¥g£l k‰W« x¥òjyë¡f¥g£l fšÿçfS¡F« k‰W« MŒÎ¡Tl§fS¡F« khzt®fis¢ nr®¤J¡ bfhŸSjš; (ii) Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ mid¤J¥ g£l§fŸ, Áw¥ò g£l§fŸ, g£la§fŸ, Ãw fšé¢ Áw¥ò¥ g£l§fŸ M»at‰iw¥ bgWtj‰F tê brŒ»‹w F¿¤jfhy¥ go¥ò¥ ÃçÎfŸ; (iii) gšfiy¡fHf¤Â‹ khzt®fŸ j§Fäl« F¿¤j tiu¡f£LfŸ k‰W« gšfiy¡fHf¤jhš ngâtu¥gL« khzt® éLÂfëš j§Fäl¤Â‰fhd f£lz§fis é¤jš; (iv) gšfiy¡fHf¤jhš ngâtu¥glhj éLÂfë‹ V‰Ãirtë¥gj‰fhd tiu¡f£LfŸ; (v) vªj tiu¡f£Lfë‹go, Ï¥gšfiy¡fHf¥ g£l§fŸ, Áw¥ò g£l§fŸ, g£la§fŸ, Ãw fšé¢ Áw¥ò¥ g£l§fŸ M»at‰iw¥ bgWtj‰F tê brŒ»‹w F¿¤j fhy¥ ghl¥ ÃçÎfS¡F khzt®fŸ nr®¤J¡ bfhŸs¥gLjš nt©L« v‹gJ«; (vi) Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ nj®Îfis el¤JjY« vªj tiu¡f£Lfë‹ ngçš m¤jifa nj®ÎfS¡F khzt®fŸ V‰W¡ bfhŸs¥gl nt©L« v‹gJ«; (vii) nj®ÎfS¡F khzt®fis V‰W¡ bfhŸtJ bjhl®ghf vªj Kiwæš éy¡F më¡f¥glyh« v‹gJ:- (viii) nj®Î mik¥òfë‹ k‰W« nj®ths®fë‹ tiu¡f£LfŸ k‰W« ãakd Kiw; mt®fSila flikfŸ; (ix) Ï¥gšfiy¡fHf khzt®fëilna xG¡f¤ij¥ ngâ tUjš; (x) F¿¤j fhy¥ ghl¥ ÃçÎ, MuhŒ¢Á gçnrhjid k‰W« eilKiw¥gæ‰Á M»at‰¿‰fhfΫ Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ g£l§fŸ, Áw¥ò g£l§fŸ, g£la§fŸ, Ãw fšé¢ Áw¥òfŸ M»at‰¿‰fhd nj®ÎfS¡F V‰W¡ bfhŸtj‰fhfΫ é¡f¥gl nt©oa f£lz§fŸ; (xi) gšfiy¡fHf¤Â‹ MÁça®fë‹ jFÂfŸ k‰W« CÂa§fŸ; (xii) vªj tiu¡f£LfS¡F c£g£L, Ïj‹ Ëò ãuªjukhf¥ gâak®¤j¥gLgt®fŸ gšfiy¡fHf¤njhL Ïiz¡f¥g£l k‰W« x¥òjyë¡f¥g£l fšÿçfëY« khzt® éLÂfëY« f‰Ã¥gj‰F jFÂÍilatbud V‰ÃirÎ më¡f¥glyhF« v‹gJ k‰W« (xiii) Ϫj¢ r£l¤Âdhnyh, ãiyéÂfëdhnyh, brŒa¥gl nt©oajhfΟs mšyJ JizKiw é x‹¿dhš tF¤Jiu¡f¥gl¡ Toa Ãw bghU£ghL vJΫ.47 35. (1) Ϫj¥ Ãçéš ÃwthW tif brŒa¥g£lthW jéu, JizKiw fšék‹w¤Âdhš Jiz Kiw éÂfŸ brŒa¥gLjš nt©L«. éÂfis v›thW brŒa¥ gL»‹wd. (2) fšé k‹w¤jhš brŒa¥g£l JizKiw éÂfŸ mid¤J«, fšé k‹w¤jhš ã®zæ¡f¥gl¡Toa m¤jifa njÂæèUªJ braš éisÎ bfhŸSjš nt©L«; Mdhš m›thW brŒa¥g£l JizKiwé x›bth‹W«, mJ brŒa¥g£lj‰F¥ Ëd® Toa éiuéš M£Á¡ FGé‰F gâªjD¥g¥gl nt©L«; k‰W« M£Á¡FG jdJ mL¤j¡ T£l¤Âš mjid gçÓyid brŒjš nt©L«. (3) M£Á¡FGthdJ, m¤jifa T£l¤Âš tUif jªÂU¡F« _‹¿š Ïu©L g§F§F Fiwahj bgU«gh‹ik cW¥Ãd®fshš ãiwnt‰w¥g£l Ô®khd¤Âdhš, m¤jifa JizKiwéÂia kh‰¿aik¡fnth, mšyJ Ú¡fnth mÂfhu« bfh©ljhF« k‰W« m›thwhd JizKiwéÂ, m›thwhd Ô®khd¤Â‹ njÂæèUªJ m›thW kh‰¿aik¡f¥g£lthwhd tot¤Âš brašéisÎ bfhŸSjš nt©L«, mšyJ ne®Î¡nf‰g m¤jifa m›thW brašéisÎ bfhŸtJ m‰W¥nghjš nt©L«. 36. (1) fšé k‹wkhdJ, Ϫj¢ r£l«, ãiyéÂfŸ k‰W« xG§FKiw JizKiwéÂfS¡»z§f, mt‰¿‹ Ñœ mj‰F F¿¤jë¡f¥g£LŸs éÂfŸ v›thW flikfis¢ brŒtj‰F xG§F Kiw éÂfis brŒayh«. brŒa¥ gL»‹wd. (2) m¤jifa xG§F Kiw éÂfŸ mid¤J«, fšék‹w¤jhš F¿¡f¡Toa m¤jifa¤ njÂæèUªJ brašÂw« bgW«. Mdhš m›thW brŒa¥g£l xG§FKiw é x›bth‹W« Toaéiuéš mjDila mL¤JtU« T£l¤Âš mjDila gçÓyid¡fhf M£Á¡FGél« rk®¥Ã¡f¥gLjš nt©L«. VI m¤Âaha« - khzt®fë‹ nr®¡if k‰W« j§Fäl«. 37. (1) gšfiy¡fHf¤Â‹ g£l§fŸ, Áw¥ò¥ g£l§fŸ mšyJ gšfiy¡fHf g£la§fë‹ nj®ÎfS¡fhd mDk¡fhf Ï¥gšfiy¡fHf¤ÂYŸs F¿¤j ghl¥ ÃçÎfS¡fhd fhy go¥ò ÃçÎ x‹¿‰F egbutU«:- nr®¡if. (a) mj‰bfd tF¤Jiu¡f¥g£l nj®éš nj®¢Á bg‰¿Uªjhy‹¿ ; k‰W« (b) Ï¥gšfiy¡fHf¤jhš tF¤Jiu¡f¥gl¡Toa m¤jifa Ãw fšé tiu¡f£Lfis ãiwnt‰¿æUªjhy‹¿ mDk¡f¥gLjš TlhJ. (2) gšfiy¡fHf¤ nj®Î x‹¿‰fhf eg® x›bthUtU« fšé k‹w¥ gçªJiuæ‹ngçš brŒa¥g£l M£Á¡FGé‹ jå Miz x‹¿dhš Ϫj c£Ãçé‹ tifKiwfëèUªJ mt® éys¡fë¡f¥g£oUªjhy‹¿ gšfiy¡fHf¤Â‹ cW¥Ãd® xUtuhf gÂÎ brŒa¥gLjš nt©L«. m¤jifa éy¡fë¥ò vJΫ M£Á¡FG bghU¤jbkd fUjyh»wthwhd m¤jifa tiu¡f£LfS¡F c£g£L brŒa¥glyh«. (3) (2)-M« c£Ãçé‹ tifKiwfëèUªJ éy¡fë¡f¥g£LŸs khzt®fS« g£lbkh‹W¡fhd F¿¤j fhy¥ ghl¥ ÃçÎ mšyhj Ãw F¿¤j fhy¥ ghl¥ ÃçÎfS¡F tF¤Jiu¡f¥gL« tiu¡f£LfS¡»z§f nr®¤J¡ bfhŸs¥gL« khzt®fS«, gšfiy¡fHf¤Â‹ fšÿç rhuh khzt®fshf ÏU¤jš nt©L«.48 38. nj®Î vGJgt® vtU« gšfiy¡fHf¡ fšÿç, mšyJ gšfiy¡fHf¤ MŒÎ¡Tlbkh‹¿‹ mšyJ Ïiz¡f¥g£l fšÿç mšyJ x¥òjyë¡f¥g£l nj®ÎfS¡F mDk¤jš. fšÿçbah‹¿‹ cW¥ÃdbuhUtuhf mt® gÂÎbrŒa¥g£oUªjhy‹¿ k‰W« mj‰fhd xG§FKiw éÂfë‹go njit¥gL« tUif¥ gÂÎF¿¤j njit¥ghLfis ãiwÎ brŒÂUªjhy‹¿Í«, mšyJ tF¤Jiu¡f¥g£l xG§F Kiw éÂfë‹go brŒa¥g£l fšék‹w¤Â‹ gçªJiuæ‹ ngçš Ãw¥Ã¡f¥g£l M£Á¡ FGé‹ Miz x‹¿‹ _ykhf, m›thW gÂÎbrŒa¥gLtJ mšyJ tUif¥gÂÎ F¿¤j mšyJ Ïu©ilÍ« F¿¤j njit¥ghLfëèUªJ mtU¡F éy¡fë¡f¥g£oUªjhy‹¿, gšfiy¡fHf¤ nj®Î vj‰F« V‰W¡bfhŸs¥gLjš TlhJ. Ϫj¥ Ãçé‹go tH§f¥gL« éy¡fë¥òfshdit, M£Á¡FG bghU¤jbkd fUj¡Toa tiu¡f£LfS¡F c£g£litahæU¤jš nt©L«. gšfiy¡fHf¤ 39. Ï¥gšfiy¡fHf¤Âdhš ãWt¥bg‰w k‰W« ngz¥g£l, mjDl‹ nj®ÎfS¡fhd Ïiz¡f¥g£l mšyJ mjdhš x¥òjš më¡f¥g£ljšyhj Ãw fšÿç tUif¥ gÂÎ vÂY« fšé f‰Ã¡f¥gLtj‹ nghjhd tUif¥ gÂÎ vJΫ, gšfiy¡fHf¤ F¿¤j jFÂ. nj®Î vj‰F« V‰W¡ bfhŸs¥gLtj‰F¤ jFÂÍilajhf M¡fhJ. j§FälK« 40. Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹, fšÿç rhuh khztçšyhj Ãw khzt®, khzt® x›bthUtU«, khzt® éLÂbah‹¿nyh mšyJ tF¤Jiu¡f¥gl¡Toa éLÂÍ«. m¤jifa Ãw tiu¡f£Lfë‹gonah j§FkhW nfhu¥gLjš nt©L«. m¤Âaha« - VII. gšfiy¡fHf ãÂa§fŸ. bghJ 41. Ï¥gšfiy¡fHf«, bghJ ãÂa« x‹iw¥ bg‰¿U¡F«, mªãÂa¤Âš, ãÂa§fŸ. (a) f£lz§fŸ, khåa§fŸ, e‹bfhilfŸ, bfhilfŸ M»ait vitnaD« ÏU¥Ã‹ mt‰¿èUªJ bgw¥gL« mj‹ tUkhd¤ij; (b) ika muR mšyJ khãy muR, gšfiy¡fHf khåa¡ FG mšyJ mJngh‹w mÂfhu mik¥ò, cŸsh£Á mÂfhu mik¥ò vJΫ mšyJ muR¡F¢ brhªjkhd mšyJ mj‹ f£L¥gh£o‹ ÑGŸs T£L ãWtd« vjdhY« tH§f¥g£l g§fë¥ò mšyJ khåa« vijÍ«; (c) ãiy¡ bfhilfisÍ« Ãw tuÎfisÍ« tuÎ it¤jš nt©L«. Ãw ãÂa§fŸ. 42. gšfiy¡fHf« ãiyéÂfëdhš tF¤Jiu¡f¥glyhF« Ãw ãÂa§fis¡ bfh©oU¡fyh«. ãÂa§fis 43. gšfiy¡fHf ãÂa§fS« mid¤J¥ gz§fS« nkyh©ik tF¤Jiu¡f¥gl¡Toa Kiwæš nkyh©ik brŒa¥gLjš nt©L«. brŒjš. M©l¿¡if. 44. gšfiy¡fHf¤Â‹ M©l¿¡ifahdJ M£Á¡ FGthš jahç¡f¥gLjš nt©L«, k‰W« mJ tF¤Jiu¡f¥gl¡Toa m¤jifa njÂa‹nwh mšyJ mj‰F K‹dnuh fšé k‹w¤Â‰F gâªjD¥g¥gLjš nt©L«; k‰W« mJ fšé k‹w¤jhš mj‹ mL¤j M©L T£l¤Âš gçÓyid¢ brŒa¥gLjš nt©L«. fšé k‹wkhdJ mj‹ngçš Ô®khd§fis ãiwnt‰wyh«. mjid M£Á¡ FGé‰F¤ bjça¥gL¤jyh«; k‰W« mJ mj‰»z§»atifæš elto¡if vL¤jš nt©L«. M£Á¡ FGthdJ, mjdhš vL¡f¥g£l elto¡ifæid fšé k‹w¤Â‰F bjçé¤jš nt©L«. M©L m¿¡ifæ‹ gobah‹W«, mj‹ngçyhd Ô®khd« VnjD« ÏU¥Ã‹ mj‹ go x‹W« jftY¡fhf muR¡F gâªjD¥g¥gLjš nt©L«.49 45. (1) Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ M©L¡fz¡FfŸ muR gâ¡f¡Toa M©L¡ m¤jifa MŒÎ¡F« jâ¡if¡F« c£gL¤j¥gLjš nt©L« k‰W« fz¡FfŸ. M©L¡ fz¡Ffë‹ k‰W« jâ¡if m¿¡ifæ‹ efbyh‹W muR¡F¥ gâªjD¥g¥gLjš nt©L«. (2) Ï¥gšfiy¡fHf«, m¤jifa jâ¡ifæš vG¥g¥g£l kW¥òiufis¤ Ô®¤J it¤jš nt©L« k‰W« mªj¤ jâ¡if m¿¡ifæ‹ngçš muÁdhš Ãw¥Ã¡f¥gl¡Toa m¤jifa m¿ÎW¤jšfis ãiwnt‰Wjš nt©L«. (3) fz¡FfŸ, jâ¡if brŒa¥g£lÎl‹ M£Á¡FGthš tF¤Jiu¡f¥gl¡Toa m¤jifa Kiwæš btëæl¥gLjš nt©L«; k‰W« mjDila efšfis fšék‹w¤Â‰F mj‹ mL¤j¡ T£l¤Âš it¥gj‰fhf¥ gâªjD¥òtnjhL mt‰iw m¤jifa btëp£oèUªJ _‹W khj¤Â‰FŸ muR¡F gâªjD¥òjš nt©L«. (4) muR, M©L¤ jâ¡if brŒa¥g£l fz¡FfisÍ« M©L m¿¡ifÍ« mj‹ fU¤JiufnshLTl r£lk‹w¥ nguitæ‹ K‹ò it¥gj‰F Mtz brŒjš nt©L«. m¤Âaha« - VIII. gâ ãgªjidfŸ. 46. (1) Ï¥gšfiy¡fHf«, Ï¥gšfiy¡fHf¤jhš gâak®¤j¥g£LŸs XŒñÂa«, j‹ mYty®fŸ, MÁça®fŸ, k‰w eg®fŸ, M»nahç‹ eyD¡fhf, gâ¡bfhil Kjyhdit. tF¤Jiu¡f¥gl¡Toa KiwæY« k‰W« m¤jifa tiuf£LfS¡F£g£L«, jh‹ bghU¤jbkd¡ fUj¡Toa m¤jifa XŒñÂa«, gâ¡bfhil, fh¥ÕL, tU§fhy it¥ò ãÂa« M»at‰iw V‰gL¤Jjš nt©L«. ika¢ r£l« (2) Ï¥gšfiy¡fHf« (1)M« c£Ãçé‹go tU§fhy it¥ò ãÂa« XIX/1925. x‹iw m›thW V‰gL¤ÂÍŸsél¤J, Ï¥gšfiy¡fHf« X® cŸsh£Á mÂfhu mik¥ghfΫ, mªãÂa« X® muR tU§fhy it¥ò ãÂakhfΫ ÏUªjh‰ ngh‹nw, 1925-M« M©L tU§fhy it¥ò ãÂa§fŸ r£l¤Â‹ tifKiwfŸ mªãÂa¤Â‰F¥ bghUªJjš nt©L« v‹W muR és«gyh«. (3) Ï¥gšfiy¡fHf«, ã¡FGit fyªjhŒÎ brŒJ; jh‹ Ô®khå¡fyhF« Kiwæš m›tU§fhy it¥ò ãÂa¤ bjhifia KjÄL brŒayh«. 47. Ϫj¢ r£l¤Â‹ tif KiwfS¡F£g£L, Ï¥gšfiy¡fHf¤Âš gâ gâæyk®¤j¥g£LŸs mYty®fŸ, MÁça®fŸ, k‰w eg®fŸ M»nahç‹ ãgªjidfŸ. ãakd«, mt®fis bjçÎ brŒtj‰fhd eilKiw, mt®fë‹ r«gs« k‰W« go¤ bjhiffŸ k‰W« Ãw gâ ãgªjidfŸ M»ad, tF¤Jiu¡f¥glyh»wthW ÏU¤jš nt©L«. és¡f«.- Ϫj Ãçé‹ neh¡f¤Â‰fhf, mYty®fŸ v‹D« brhšyhdJ ntªjiuÍ«, ÏizntªjiuÍ« cŸsl¡Fjš TlhJ. 48. (1) Ï¥gšfiy¡fHf¤Âdhš ngâ tu¥gL« fšé ãiya§fë‹ bjçΡ cjé¥ nguhÁça®, Ïiz¥ nguhÁça®, nguhÁça®, üyf® k‰W« Ïju MÁça® FG¡fŸ. gjéfS¡F ãakdŠ brŒtj‰fhf M£Á¡ FGé‰F¥ gçªJiufis¢ brŒtj‰fhf¤ bjçΡ FG¡fŸ ÏU¤jš nt©L«. (2) (1)-M« c£Ãçéš F¿¥Ãl¥g£LŸs gjéfS¡F ãakd« brŒtj‰fhd bjçΡ FGthdJ, JizntªjiuÍ«, ntªjuhš bga® F¿¥Ãl¥g£l xUtiuÍ«, murhš bga® F¿¥Ãl¥g£l xUtiuÍ« tF¤Jiu¡f¥ gl¡Toa m¤jifa Ãw eg®fisÍ« bfh©oU¤jš nt©L«;50 , tu«òiuahf bjçΡ FGthš brŒa¥gL« m¤jifa ãakd§fŸ gšfiy¡fHf khåa¡ FGédhš mšyJ m¤jifa ãakd« bjhl®ghd Ãw Kfth©ikfshš Ãw¥Ã¡f¥g£l be¿KiwfS¡F Ïz§»a tifæš ÏU¤jš nt©L«. (3) Jizntªj®, bjçΡFGé‹ T£l§fS¡F jiyik t»¥gh®. (4) bjçΡFG x‹¿‹ T£l§fŸ Jizntªjuhš T£l¥gL«. (5) gçªJiufis¢ brŒtš bjçΡFGédhš Ëg‰w¥gl nt©oa eilKiw v‹dbt‹W, Jiz Kiw éÂfë‹ _y« é¡f¥gLjš nt©L«. (6) bjçΡFG x‹¿dhš brŒa¥gL« gçªJiufis M£Á¡FG V‰W¡ bfhŸtj‰F ÏayhÂU¡Fkhdhš, mJ j‹ fhuz§fis¥ gÂÎ brŒJ, ÏW MizfS¡fhf, mij ntªjU¡F¥ gâªjD¥òjš nt©L«. (7) j‰fhèf¥ gjéfS¡fhd ãakd§fŸ, ÑnH F¿¤J¡ fh£l¥g£LŸs Kiwæš brŒa¥gLjš nt©L«:- (i) m¤j‰fhèf¡ fhèælkhdJ xU fšé¡fhy¤ bjhlU¡F« mÂfkhdbjhU fhy msé‰fhdjhf ÏU¡Fkhdhš, mJ K‹br‹w tifKiwfëš F¿¤J¡ fh£l¥g£LŸs eilKiw¡»z§f¤ bjçΡ FGé‹ Mnyhridæ‹ ngçš ãu¥g¥gLjš nt©L«; tu«òiuahf, Jizntªj®, gâ eyid K‹å£L m¡fhèæl¤ij ãu¥òtJ njitahæU¡»wJ v‹W bjëÎw¡ fh©ghuhdhš (ii)-M« c£T¿š F¿¥Ãl¥gL« cŸsik bjçΡFG x‹¿dhš, xU j‰fhèf mo¥gilæ‹ ngçš MW §fS¡F nk‰glhj xU fhy msé‰F mªj ãakd« brŒa¥glyh«. (ii) m¤j‰fhèf fhèælkhdJ, Xuh©L¡F FiwthdbjhU fhy msΡfhdjhf ÏU¡Fkhdhš, bjhl®òila òy¤Â‹ jiytiuÍ«, Jiw¤ jiytiuÍ«, Jizntªjuhš bga® F¿¥Ãl¥g£l xUtiuÍ« cŸsl¡»a cŸsik bjçΡ FG x‹¿‹ gçªJiuæ‹ngçš, m¤jifa fhè Ïl¤Â‰F ãakd« brŒa¥gLjš nt©L«. tu«òiuahf, xUtnu òy¤jiyt® gjéiaÍ« k‰W« Jiw¤jiyt® gjéiaÍ« nr®¤J t»¥ghuhdhš, m¤bjçΡ FG Jizntªjuhš bga® F¿¥Ãl¥g£l ÏUtiu cŸsl¡»ajhf ÏU¡fyh«; nkY« tu«òiuahf, f‰Ã¡»‹w gjéfëš Ïw¥Ãdhnyh, Ãw fhuz« vjdhYnkh v®ghuhj j‰braš fhèæl§fŸ V‰gL« ne®éš, òy¤jiyt® bjhl®òila Jiwæ‹ jiytiu¡ fyªj¿ªJ xU §fS¡F¤ j‰fhèf¥ gâ ãakd« x‹iw¢ brŒJ, m¤jifa ãakd« F¿¤J¤ JizntªjU¡F« gÂthsU¡F« m¿é¡fyh«; (iii) j‰fhèfkhf ãaä¡f¥gL« MÁça® vtU«, Ϫj¢¢r£l¤Â‹go ãaä¡f¥gLtj‰fhf Kiwahd bjçΡFG x‹¿dhš mt® gçªJiu¡f¥gléšiyahdhš, mt® j‰fhèf mšyJ ne®é‰nf‰g, ãiyahd ãakd¤Â‰fhf xU cŸsik bjçΡ FGédhnyh mšyJ xU Kiwahd bjçΡ FGédhnyh Ëd® bjçªbjL¡f¥g£lhy‹¿, m¤jifa j‰fhèf ntiy thŒ¥Ã‹ngçš gâæš bjhl®ªJ ÏU¤jš TlhJ. Jiw¤ 49. (1) Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ x›bthU JiwÍ« xU nguhÁça® mšyJ jiyt®fë‹ Ïa¡Feiu jiytuhf¡ bfh©oU¡F«: k‰W« mtUila flikfS« gâæ‹ mYt‰gâfS«, ãakd¤Â‰fhd tiuaiwfS« tiu¡f£LfS« tiuaiwfS« JizKiw éÂfshš tF¤Jiu¡f¥gLjš nt©L«: tiu¡f£LfS«.51 tu«òiuahf, Jiw vÂnyD« xUtU¡F nk‰g£l nguhÁça®fŸ ÏU¥gh®fshdhš, mªj¤ Jiwæ‹ jiyt®, JizKiw éÂfshš tF¤Jiu¡f¥g£l Kiwæš ãaä¡f¥gLjš nt©L«: nkY« tu«òiuahf, nguhÁça® vtU« Ïšyhj Jiwbah‹¿š, Ïiz¥ nguhÁça® xUt® mšyJ cjé¥ nguhÁça® xUt® JizKiw éÂfshš tF¤Jiu¡f¥g£l Kiwæš Jiwæ‹ jiytuhf ãaä¡f¥glyh«. (2) Jiw¤ jiytuhf ãaä¡f¥gl K‹tªjij V‰f kW¤JéLtj‰F xU nguhÁça® mšyJ Ïiz¥ nguhÁça® mšyJ cjé¥ nguhÁçaU¡F cçikÍ©L. (3) Jiw¤ jiytuhf ãaä¡f¥g£l xUt®, _‹wh©L¡ fhy msé‰F m¤jifatuhf¥ gjé t»¤jš nt©L« k‰W« Û©L« ãaä¡f¥gLtj‰F¤ jFÂÍilatuhth®. (4) Jiw¤ jiytbuhUt®, j«Kila gjé¡fhy msé‹nghJ, vªj neu¤ÂY« j«Kila gjéia é£L éyfyh«. (5) Jiw¤ jiytbuhUt®, JizKiw éÂfshš tF¤Jiu¡f¥gl¡Toa mYt‰gâfis¥ òçªJ tUth®. 50. gšfiy¡fHf mÂfhu mik¥òfŸ mid¤J«, FG¡fis FG¡fis mik¤JUth¡Ftj‰F« mšyJ kh‰¿aik¤JUth¡Ftj‰F« k‰W« mik¤JU th¡Fjš. j§fSila mÂfhu§fS¡FŸ jh§fŸ bghU¤jbkd fUJ»‹wt‰iw, mt‰¿l« x¥gilÎ brŒtj‰F« mÂfhu« bg‰¿U¤jš nt©L«. m¤jifa FG¡fŸ, ÃwthW tifbrŒa¥g£LŸsthW jéu, bjhl®òila mÂfhu mik¥Ã‹ cW¥Ãd®fisÍ«, m›tÂfhumik¥ò x›bthU ne®éY« bghU¤jbkd fUj¡Toa Ãw eg®fŸ vtnuD« ÏU¥Ã‹ mt®fisÍ« cŸsl¡»æU¤jš nt©L«. m¤Âaha« - IX. fšÿçfis kh‰Wjš. jäœehL r£l« 51. (1) 2002-M« M©L ÂUtŸSt® gšfiy¡fHf¢ r£l¤Â‹go xU Áy 32/2002 (Ïj‹Ã‹ò, 2002-M« M©L¢ r£l« vd¡ F¿¥Ãl¥gLtjhd) brŒa¥g£l, fšÿçfis¥ gšfiy¡ ãiy éÂfŸ, JizKiw éÂfŸ, xG§FKiw éÂfŸ MizfŸ M»at‰¿š fHf¤Â‰F v‹d ml§»æUªj nghÂY« F¿¡f¥g£l njÂa‹W« mJKj‰bfh©L«, kh‰Wjš. gšfiy¡fHf gu¥Ãl¤Âš cŸs fšÿçfŸ m¤jifa nj¡F K‹djhf cŸs F¿¡f¥g£l njÂa‹W 2002-M« M©L r£l¤Â‹ Ñœ cUth¡f¥g£l ÂUtŸSt® gšfiy¡fHf¤ÂèUªJ Ïiz¡f¥glhÂU¤jš nt©L«. (2) muR, F¿¡f¥g£l nj¡F¥ Ëd® vªneu¤ÂY«, jh« bghU¤jbkd¡ fUj¡Toa m¤jifa tiuaiwfŸ k‰W« tiu¡f£Lfë‹ ngçš, mj‹ ga‹gh£o‰fhf cŸs mjDila ãy§fŸ vjidÍ« gšfiy¡fHf¤Â‰F kh‰wyh«. (3) muR, F¿¡f¥g£l nj¡F¥ Ëd®, vªneu¤ÂY«, jh« bghU¤jbkd¡ fUj¡Toa m¤jifa tiuaiwfŸ k‰W« tiu¡f£Lfë‹ngçš, Ï¥gšfiy¡fHf¥ gu¥Ãl¤Â‰FŸ mikªJŸs mj‹ fšÿçfŸ k‰W« ãWtd§fŸ vt‰iwÍ« f£L¥ghL k‰W« nkyh©ik brŒtij Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‰F kh‰wyh«.52 (4) Ï«khãy¤Âš, gšfiy¡fHfbkh‹iw ãWÎtJ bjhl®ghd Ãw¢r£l« vÂYnkh, mšyJ mj‹go brŒa¥g£l ãiyéÂfŸ, Jiz Kiw éÂfŸ, xG§FKiw éÂfëš v‹d ml§»æUªjnghÂY« F¿¡f¥g£l njÂa‹W« mJKj‰ bfh©L« (3)-M« c£Ãçéš R£l¥g£l fšÿçfŸ mšyJ ãWtd§fŸ F¿¡f¥g£l nj¡F K‹djhf cŸs njÂa‹W, mit vªj¥ gšfiy¡fHf¤Jl‹ Ïiz¡f£oUªjdnth mªj¥ gšfiy¡fHf¤ÂèUªJ Ãç¡f¥g£L Ï¥gšfiy¡fHf¤Jl‹ Ïiz¡f¥gLjš nt©L«. ÂUtŸSt® 52. (1) ãaä¡f¥g£l nj¡F mL¤J K‹d® éG¥òu¤ÂYŸs gšfiy¡fHf« gšfiy¡fHf ika¤Âš, ÂUtŸSt® gšfiy¡fHf mYtš bjhl®ghf¥ F¿¤j Áy gâah‰¿ tU»‹w x›bthU egU«, Tw¥g£l njÂæèUªJ mt® gâahs®fO¡ ÂUtŸSt® gšfiy¡fHf¥ gâahsuhŒ ÏU¤jš m‰W¥ nghjš nt©L« gâia k‰W« Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ gâahsbuhUtuhFjš nt©L«. Ï¥gšfiy¡ fHf¤Â‰F kh‰Wjš (2) (a) ãaä¡f¥g£l nj¡F¥ Ëò Toa éiuéš muR, ÂUtŸSt® gšfiy¡fHf« k‰W« Ï¥gšfiy¡fHf Jizntªj®fSl‹ fyªj¿ªj Ëò, bghJ mšyJ Áw¥ò Mizæ‹ _y«, m¤jifa Mizæš F¿¤Jiu¡f¥gL«, ÂUtŸSt® gšfiy¡fHf¤Â‹ m¤jifa gâahs®fŸ, m›thizæ‹ F¿¤Jiu¡f¥glyhF« mªnjÂæå‹W« mJ Kj‰bfh©L«, Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹mYty®fŸ bjhl®ghf¥ gâah‰Wtj‰F xJ¡»aë¡f¥g£ltuhFjš nt©L«. tu«òiuahf, m¤jifa gâ¥ghiz vJΫ, m¤jifa gâahs® vtiuÍ« bghW¤J, m¤jifa xJ¡Ñ£o‰F mtUila Ïiréšyhkš Ãw¥Ã¡f¥gLjš MfhJ. (b) (a)-T¿‹ goahd Mizæš F¿¥Ãl¥gL« njÂæY«, mJ Kj‰bfh©L«, m¤jifa Mizæ‹ F¿¤Jiu¡f¥gLgt®fŸ gšfiy¡fHf¤Â‹ gâahs®fshf MFjš nt©L« k‰W« mt®fŸ ÂUtŸSt® gšfiy¡fHf¤Â‹ gâahs®fshŒ ÏU¤jš m‰W¥ nghjš nt©L«. (3) (1) M« c£ÃçÎ mšyJ (2)-M« c£Ãçéš F¿¥Ãl¥gL« eg® x›bthUtU«, Ϫj¢ r£l« ãiwnt‰w¥g£ouhjJ ngh‹w ãaä¡f¥g£l njÂa‹W mšyJ ne®é‰nf‰g (2) M« c£Ãçé‹ goahd Mizæš F¿¤Jiu¡f¥g£l njÂa‹W mt® bg‰¿U¡f¡Toa mnj gjé¡fhy msÎ, mnj CÂa«, k‰W« mnj tiuaiwfŸ k‰W« tiu¡f£Lfë‹ ngçY«, XŒñÂa« mšyJ gâ¡bfhil v‹W VnjDäU¥Ã‹ mJ k‰W« Ãw bghU£ghLfŸ F¿¤J mnj cçikfŸ k‰W« Áw¥òçikfSlD« gšfiy¡fHf¤Â‹ Ñœ gjé t»¤J tUth®. (4) (1) k‰W« (2) –M« c£ÃçÎfëš F¿¥Ãl¥g£l eg®fS¡F XŒñÂa« k‰W« gâ¡bfhil M»at‰iw tH§Ftj‰fhd fl¥ghlhdJ, gšfiy¡fHf¤Â‹ fl¥ghlhf ÏU¤jš nt©L«. m¤Âaha« - X. khWjšfhy tifKiwfŸ. Kjš Jiz 53. (11)-M« Ãçé‹ (1)-M« c£Ãçéš v‹d ml§»æUªj nghÂY« ntªjç‹ Ïªj¢ r£lkhdJ jäœehL muÁjêš btëæl¥gL« njÂæš ÏUªJ _‹W ãakd«. §fS¡FŸshf, Kjš Jiz ntªjuhdt® muÁdhš _‹wh©LfS¡F nk‰glhjbjhU fhy msé‰F mjdhš ã®zæ¡f¥gL« r«gs¤Â‹ ngçY« mJ bghU¤jbkd¡ fUjyhF« Ãw tiu¡f£Lfë‹ ngçY« ãaä¡f¥gLth®:53 tu«òiuahf, Kjš Jizntªjuhf ãaä¡f¥g£lt®, mtUila gjé¡ fhy¤Â‹nghJ vGgJ taij ãiwÎbrŒthuhdhš, gjéæèUªJ XŒÎ bgWth®. Kjš 54. 13-M« Ãçé‹ (1)-M« c£Ãçéš v‹d ml§»æUªjnghÂY«, gÂthsç‹ Ïªj¢ r£lkhdJ jäœehL muÁjêš btëæl¥gL« njÂæèUªJ _‹W ãakd«. §fS¡FŸshf, Kjš gÂthsuhdt®, muÁdhš _‹wh©LfS¡F nk‰glhjbjhU fhy msé‰F« mjdhš ã®zæ¡f¥gL« r«gs¤Â‹ ngçY« k‰W« mJ bghU¤jbkd¡ fUjyhF« Ãw tiu¡ f£Lfë‹ngçY« ãaä¡f¥gLth®. tu«òiuahf, Kjš gÂthsuhf ãaä¡f¥g£lt®, mtUila gjé fhy¤Â‹nghJ mt® gšfiy¡fHf nguhÁçauhf ÏU¡F« ne®éš mWgJ taij ãiwÎbrŒÍ« nghJ«, k‰W« muR¡ fšÿç¥ nguhÁçauhf ÏU¡F« ne®éš, I«g¤bjh‹gJ taij mt® ãiwÎbrŒÍ« nghJ« gjéæèUªJ XŒÎ bgWth®. Kjš Jiz 55. (1) ãakd« brŒa¥g£l nj¡F Ëò MW §fS¡FŸ mšyJ ntªjç‹ m¿é¡ifæ‹ _y« muR F¿¤Jiu¡f Toa Xuh©L¡F nk‰glhj m¤jifa khWjšfhy mÂfkhd fhy msé‰FŸ, M£Á¡FG k‰W« fšé k‹w« M»at‰iwÍ« mÂfhu§fŸ Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ Ãw mÂfhu mik¥òfisÍ« mik¥gj‰fhd V‰ghLfis¢ brŒant©oaJ Kjš Jizntªjç‹ flikahF«. (2) Kjš Jizntªj® muir¡ fyªj¿ªJ, Ï¥gšfiy¡fHf« bra‰gLtj‰F njitahæU¡f¡Toa éÂfis¢ brŒjš nt©L«. (3) (1)-M« c£Ãçé‹go mikªJ cUth¡f¥g£l mÂfhu mik¥òfŸ, muR Ïj‹bghU£L m¿é¡ifæ‹ _y« F¿¤Jiu¡f¡ Toa njÂæš mt‰¿‹ bra‰gâfis¢ brY¤j¤ bjhl§Fjš nt©L«. (4) njit¥glyhF« ãiyéÂfŸ, Jiz Kiw éÂfŸ, xG§FKiw éÂfŸ M»at‰iw tiuªJ mt‰iw KoÎ brŒtj‰fhf, mit g‰¿ elto¡if vL¡f¤ jF thŒªj mªjªj mÂfhu mik¥òfS¡F mt‰iw¥ gâªjD¥g nt©oaJ Kjš Jizntªjç‹ flikahF«. m¤jifa ãiyéÂfŸ, Jiz Kiw éÂfŸ, xG§FKiw éÂfŸ M»ait, cUth¡f¥g£lÎl‹ jäœehL muÁjêš btëæl¥gLjš nt©L«. (5) Ϫj¢ r£l¤ÂY« ãiyéÂfëY«, v‹d ml§»æUªjnghÂY«, k‰W« mÂfhu mik¥ò x‹W cçathW mik¡f¥gL« fhy« tiuæY«, Kjš Jizntªj®, Ϫj¢ r£l« k‰W« ãiyéÂfë‹go m¤jifa mÂfhu mik¥Ã‹ mÂfhu§fŸ k‰W« flikfëš vjidÍ« brY¤Â tUtj‰F« òçªJ tUtj‰F« j‰fhèfkhf mYty® vtiuÍ« ãaä¡fyh« mšyJ FG vijÍ« mik¤JUth¡fyh«. m¤Âaha« - XI. gštif¥g£lit. j‰braš 56. Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ mÂfhu mik¥ò vjå‹ mšyJ Ãw fhèæl§fis mik¥ò vjå‹ gjé tê cW¥Ãd®fsšyhj Ãw cW¥Ãd®fS¡»ilnaÍ« ãu¥òjš. vG« j‰braš fhèæl§fŸ mid¤J«, vªj cW¥ÃdUila gjéæl« fhèahf M»ÍŸsnjh mªj cW¥Ãdiu¥ bga® F¿¤J ãakd« brŒjtuhš mšyJ nj®ªbjL¤jtuhš mšyJ mik¥Ãdhš tr¡nf‰wgo v›tsÎ éiuéš TLnkh m›tsÎ éiuéš ãu¥g¥gLjš nt©L« k‰W« j‰braš fhèælbkh‹W¡F bga® F¿¤J ãaä¡f¥g£lt® mšyJ nj®ªbjL¡f¥g£lt® vtUila gjéæl¤ij mt® ãu¥ò»whnuh mt® X® cW¥Ãduhf ÏUªÂU¡f¡Toa fhymsé‹ vŠÁa gF¡F m¤jifa mÂfhu mik¥ò mšyJ mik¥Ã‹ cW¥Ãduhf ÏUªJ tUth®.54 tu«òiuahf, Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ mÂfhu mik¥ò vjå‹ mšyJ Ãw mik¥ò vjå‹ nj®ªbjL¡f¥g£l cW¥Ãd®fS¡»ilnaÍ« fhy¡fêédhš vG»‹w fhèæl§fŸ mªj¡ fhèæl§fŸ V‰gL« njÂæèUªJ Ïu©L khj§fS¡F KªÂajšyhj, Jizntªj® bghU¤jbkd ãid¡»‹w eh£fëš eilbgw nt©Lbk‹W mtuhš Ô®khå¡f¥gl¡Toa nj®jšfŸ _y« ãu¥g¥glyh«. nkY« tu«òiuahf, j‰braš fhèæl« vJΫ Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ mÂfhu mik¥ò vjå‹ mšyJ Ãw mik¥ò vjå‹ cW¥Ãdç‹ gjé¡ fhyK« KotilÍ« nj¡FK‹, MW khj§fS¡FŸshf m¤jifa fhèæl« V‰gLkhdhš, ãu¥g¥gLjyhfhJ. 57. Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ mÂfhu mik¥ò vjå‹ mšyJ Ãw mik¥ò gšfiy¡ vjå‹ braš mšyJ elto¡if vJΫ fhèæl« VnjD« ÏU¡»‹w fHf¤Â‹ mÂfhu fhuz¤jhš k£Lnk, mšyJ Ï¥gšfiy¡fHf mÂfhu mik¥ò vjå‹ mik¥òfë‹ mšyJ Ãw mik¥ò vjå‹ cW¥Ãd® xUtç‹ nj®jèš mšyJ ãakd¤Âš k‰W« Ãw FiwghL mšyJ KiwnfL VnjD« cŸs fhuz¤jhš k£Lnk, mšyJ mik¥òfë‹ ne®Î¡fhd jFÂfis CWgL¤jhj m¤jifa braš mšyJ elto¡ifæš, elto¡iffŸ FiwghL mšyJ KiwnfL VnjD« cŸs fhuz¤jhš k£Lnk, mšyJ fhèæl§fŸ fhuzkhf¢ gšfiy¡fHf¤Â‹ mÂfhu mik¥ò mšyJ Ãw mik¥ghdJ Ϫj¢ r£l« bršyhjitahf nfhU»wthW m¤jifa Ïilbtëfëš Tléšiy v‹D« fhuz¤jhš MfhF¼ˆî™. k£Lnk bršyhjjhf M¡f¥gLjyhfhJ. 58. (1) M£Á¡ FGthdJ, Ï¥gšfiy¡fHf mÂfhu mik¥ò vjå‹ gšfiy¡fHf cW¥Ãd® vtnuD«, M£Á¡ FGé‹ fU¤Â‹go, xG¡f¡nf£il cW¥Ãd® gjé Ú¡fš. cŸsl¡»ajhfΟs xU F‰w¢ braY¡fhf F‰wéaš tH¡F ÚÂk‹wbkh‹¿dhš j©lid¤ Ô®¥ò tH§f¥g£oU¥ghuhdhš, mšyJ fLªjtwhd el¤ij ÏiH¤j F‰wthëahf ÏU¥ghuhdhš, M£Á¡ FGé‹ bkh¤j cW¥Ãd®fë‹ bgU«gh‹ikauhš T£l¤Â‰F tUif jªJ th¡fë¡F« M£Á¡FG cW¥Ãd®fë‹ _‹¿š Ïu©L g§F¡F Fiwªjjšyhj bgU«gh‹ikahuhY« ãiwnt‰w¥g£l xU Ô®khd¤Â‹ _ykhfΫ Ïj‹ bghU£L¥ Ãw¥Ã¡f¥g£l vG¤JUéyhd Miz x‹¿‹ _y« m¤jifa egiu, Ï¥gšfiy¡fHf mÂfhu mik¥ò vjå‹ cW¥Ãd® gjéæèUªJ« Ú¡f« brŒayh« k‰W« mnj fhuz¤Â‰fhf, Ï¥gšfiy¡fHf¤jhš mªj egU¡F më¡f¥g£l mšyJ tH§f¥g£l g£l« mšyJ g£la« vjidÍ« ÂU«g¥ bgwyh«. (2) eg® vtU«, kd¢ Ó®nfL‰wtuhfnth mšyJ beho¤j xUtuhf Ú¤ Ô®¥ò bgWtj‰F é©z¥Ã¤J¡ bfh©oUªjhš mšyJ beho¤j xUtuhf Ú¤ Ô®¥ò më¡f¥ bg‰¿Uªjhš, Ïj‹ bghU£L¥ Ãw¥Ã¡f¥g£l vG¤JUéyhd Mizbah‹¿‹ _y« M£Á¡ FGthdJ, Ï¥gšfiy¡fHf mÂfhu mik¥ò vjå‹ cW¥Ãd® gjéæèUªJ« mtiu Ú¡f« brŒayh«. (3) egbuhUtç‹ ÛJ« vL¡f¡ fUÂÍŸs elto¡if¡F vÂuhf¡ fhuz§fh£Ltj‰F, mtU¡F ãahakhd thŒ¥bgh‹W bfhL¡f¥g£oUªjhy‹¿ Ϫj¥ Ãçé‹go elto¡if vJΫ vL¡f¥gLjš TlhJ. (4) (1)-M« c£ÃçÎ mšyJ ne®é‰nf‰g (2)-M« c£Ãçé‹go Ãw¥Ã¡f¥g£l Miz x›bth‹¿‹ go x‹¿id, mJ m›thW Ãw¥Ã¡f¥g£l Ëd®, Toa éiuéš, xG§FKiw éÂfshš tF¤Jiu¡f¥g£l Kiwæš bjhl®òila egU¡F¤ bjçé¡f¥gLjš nt©L«.55 59. Ï¥gšfiy¡fHf mÂfhu mik¥ò vjå‹ mšyJ Ï¥gšfiy¡fHf gšfiy¡fHf Ãw mik¥ò vjå‹ cW¥Ãd® xUtuhf vtnuD« cçathW mÂfhu mik¥òfisÍ« nj®ªbjL¡f¥g£LŸshuh mšyJ bga® F¿¤J ãakd« brŒa¥g£LŸshuh Ãw mik¥òfisÍ« mšyJ cW¥ÃduhæU¥gj‰F¤ jF cilatuhæU¡»‹whuh v‹gJ mik¤JU F¿¤J édh VnjD« vGkhdhš, m›édh, ntªjU¡F¡ F¿¤jD¥g¥gLjš th¡Fjš nt©L«. mj‹ Ûjhd mtUila Kont ÏWÂahdjhF«. g‰¿a jfuhWfŸ. 60. Ϫj¢ r£l¤Ânyh m¥nghij¡F bršyh‰wš bg‰WŸs Ãw r£l« jftš vÂYnkh v‹d ml§»æUªjnghÂY«, muR vG¤JUéyhd Mizæ‹ bgWtj‰fhd mÂfhu«. _ykhf, Ï¥gšfiy¡fHf mYtšfŸ bjhl®ghd bghU£ghL vijÍ« g‰¿, Ï¥gšfiy¡fHf¤ÂläUªJ jftš vijÍ« nf£L¥ bgwyh«, k‰W« Ï¥gšfiy¡fHf« m¤jifa jftš j‹ål« ÏU¡Fkhdhš, m¤jifa jftiy ãahakhdbjhU fhy msΡFŸ muR¡F më¤jš nt©L«: tu«òiuahf, Ï¥gšfiy¡fHf« fK¡fkhdbjd¡ fUJ»w jftiy¥ bghW¤jtiuæš, Ï¥gšfiy¡fHfkhdJ mij ntªj® k‰W« Ïizntªj® M»nah® K‹ò it¡fyh«. 61. (1) ãakd« brŒa¥g£l ehs‹W 52M« Ãçé‹ (1)M« c£Ãçéš tU§fhy it¥ò F¿¥Ãl¥g£LŸs eg®fë‹ k‰W« 52M« Ãçé‹ (2)M« c£Ãçé‹ (a) ãÂa« k‰W« mJ ngh‹w T¿‹go Mizæš F¿¤Jiu¡f¥g£l ehs‹W mªj¥Ãçé‹ (2) M« ãÂa§fëš c£Ãçé‹ F¿¥Ãl¥g£LŸs eg®fë‹ tU§fhy it¥ò ãÂa¡ fz¡Ffë‹ nr®ªJŸs tuÎ, ÏU¥Ãš cŸs bjhiffŸ, Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‰F kh‰w¥gLjš bjhiffis nt©L« k‰W« nk‰brh‹d tU§fhy it¥ò ãÂa¡ fz¡Ffis¥ bghW¤j kh‰Wjš fl¥ghlhdJ, Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‹ fl¥ghlhf ÏU¡F«. (2) ÂUtŸSt® gšfiy¡fHf¤Â‹ taJ K®ΠXŒÎ ãÂa« k‰W« mnj ngh‹w Ãw ãÂa§fŸ vitnaDäU¥Ã‹ mt‰¿š nr®ªJŸs bjhiffëèUªJ, 52M« Ãçé‹ (1) k‰W« (2)M« c£ÃçÎfëš F¿¥Ãl¥g£l eg®fë‹ rh®ghf taJ K®ΠãÂa« mšyJ mJngh‹w Ãw ãÂa§fŸ vitnaDäU¥Ã‹, mt‰¿‹ tuÎ it¡f¥g£oU¡»‹w bjhiffis gšfiy¡fHf¤Â‰F tH§Fjš nt©L«. m›thW tH§f¥g£l bjhifahdJ gšfiy¡fHf¤jhš mj‹ gâahs®fë‹ eyD¡fhf ãWt¥gl¡Toa taJ K®ΠXŒÎ ãÂa« mšyJ mJngh‹w Ãw ãÂa§fŸ vitnaDäU¥Ã‹ mt‰¿‹ gFÂahf mik¤jš nt©L«. 62. (1) ÂUtŸSt® gšfiy¡fHfkhdJ, ãakdŠbrŒa¥g£l njÂa‹W ÂUtŸSt® cŸs jdJ ãÂa§fëèUªJ ÂUtŸSt® gšfiy¡fHf¤Jl‹ fyªj¿ªJ, gšfiy¡ fHf¤Âdhš muR F¿¤Jiu¡f¡Toa bjhifæid, gšfiy¡fHf¤Â‰F tH§Fjš Áy F¿¥Ã£l nt©L«. bjhif tH§f¥gLjš. (2) (1)-M« c£Ãçé‹go tH§f¥glnt©oa bjhifahdJ, 52 M« Ãçé‹go ÂUtŸSt® gšfiy¡fHf¤jhš Ï¥gšfiy¡fHf¤Â‰F tH§f¥gl nt©oa bjhiffSl‹ Tl mikªjjhf ÏU¤jš nt©L«. jäœehL r£l« 63. (1) (2) Kjš (8) tiuæyhd c£ÃçÎfë‹ tifKiwfS¡F£g£L 32/2002 2002 M« M©L r£lkhdJ F¿¡f¥g£l njÂa‹W« mJ Kj‰bfh©L« bghUªjhF¼ˆî™. Ϫj¢ r£l¤Â‹ tifKiwfŸ bghUªJ»w gu¥Ãl§fis¥ bghW¤j mséš, bghUªJtJ m‰W¥ nghjš nt©L«. (2) m›thW m‰W¥nghtjhdJ,- (a) Ϫj¢ r£l¤Â‹ tifKiwfŸ bghUªJ»‹w gu¥Ãl§fis¥ bghW¤j mséš, 2002 M« M©L¢ r£l«, Kªija bra‰gh£oš ÏUªjijnah; mšyJ56 (b) 2002 M« M©L r£l¤Â‰bfÂuhf¥ òça¥g£l F‰w¢ braš vjidÍ« bghW¤j mséš V‰f neç£l j©l«, j©l ÏH¥ò mšyJ j©lid vjidÍnkh; mšyJ (c) m¤jifa j©l«, j©l ÏH¥ò mšyJ j©lid bjhl®ghd òydhŒÎ, r£l elto¡if mšyJ Ô®tê vijÍ« gh¡fyhfhJ; Ϫj¢r£l« ãiwnt‰w¥glhjJ ngh‹nw, m¤jifa òydhŒÎ, r£l elto¡if mšyJ Ô®tê vJΫ bjhL¡f¥glyh«, bjhl®ªJ el¤j¥glyh«, mšyJ ãiwnt‰w¥glyh«; k‰W« m¤jifa j©l«, j©l ÏH¥ò mšyJ j©lid vJΫ é¡f¥glyh«. (3) (1) M« c£Ãçéš v‹d ml§»æUªj nghÂY«, 2002-M« M©L r£l¤Â‹ Ñœ brŒa¥g£litÍ«, k‰W« mk®¤Jif brŒa¥g£l njÂæš bršyh‰wš bg‰WŸsitÍkhd ãiyéÂfŸ, Jiz Kiw éÂfŸ k‰W« xG§FKiw éÂfŸ mid¤J«, mt‰¿‰F¥ gÂyhf Ϫj¢ r£l¤Â‹ Ñœ brŒa¥gl¡Toa ãiyéÂfŸ, Jiz Kiw éÂfŸ k‰W« xG§F Kiw éÂfŸ M»ait mik¡»‹w tiuæY«, mit vªj msé‰F Ϫj¢ r£l¤Jl‹, tifKiwfSl‹ x›thjthf ÏšyhÂU¡»‹wdnth mªj msΡF Ï¥gšfiy¡fHf¥ gu¥Ãl¤Â‰FŸ bjhl®ªJ eilKiwæš ÏUªJ tUjš nt©L«. (4) Ϫj¢ r£l¤Âš mšyJ (3)-M« c£Ãçé‹go bjhl®ªJ bršyh‰wš bgw¢ brŒa¥g£LŸs mšyJ Ϫj¢ r£l¤Â‹ Ñœ brŒa¥g£l ãiy éÂfŸ, Jiz Kiw éÂfŸ k‰W« xG§FKiw éÂfëš v‹d ml§»æUªj nghÂY«, ãakdŠbrŒa¥g£l nj¡F K‹d® ÂUtŸSt® gšfiy¡fHf¤Jl‹ Ïiz¡f¥g£l mšyJ mjdhš x¥òjš më¡f¥bg‰w Ï¥gšfiy¡fHf¥ gu¥Ãl¤Â‰FŸ ÏU¡»‹w fšÿç x‹¿‹ k‰W« mªj¥ gšfiy¡fHf¤ Jiwfëš khztuhŒ ÏUªÂU¡»‹w mšyJ ÂUtŸSt® gšfiy¡fHf¤ nj®Îfëš vijÍ« vGJtj‰F¤ jF thŒªjtuhf ÏUªÂU¡»‹w x›bthU egU« Ï¥gšfiy¡fHf¤Âš jdJ F¿¤j fhy¥ go¥Ã‰»z§f ÂUtŸSt® gšfiy¡fHf¤jhš Ô®khå¡f¥gl¡Toa khzt®f£F, Ô®khå¡f¥gl¡Toa fhy msΡF k‰W« Ô®khå¡f¥gl¡Toa gæ‰Wé¤jš, f‰Ã¤jš k‰W« gæ‰Á¡F Ï¥gšfiy¡fHf« V‰ghL brŒjš nt©L«. nkY« m¤jifa khzt®fŸ mªj¡ fhy msé‹ nghJ ÂUtŸSt® gšfiy¡fHf¤jhš it¡f¥gL« mšyJ el¤j¥gL« nj®ÎfS¡F V‰W¡ bfhŸs¥gLjš nt©L«; k‰W« m¤jifa nj®Îfë‹ Koé‹ ngçš jF bg‰w khzt®f£F ÂUtŸSt® gšfiy¡fHf¤Â‹ neçilahd g£l«, g£la« mšyJ Ãw fšé¢ Áw¥òfŸ, ÂUtŸSt® gšfiy¡fHf¤jhš më¡f¥gLjš nt©L«. (5) mk®¤Jif brŒa¥g£l nj¡F K‹d®,- (a) ÂUtŸSt® gšfiy¡fHf¤jhš Ïiz¡f¥g£litahŒ ÏU¡»‹w mšyJ mjdhš V‰ÃirÎ më¡f¥g£litahf ÏU¡»‹witÍ«; k‰W« (b) ÂUtŸSt® gšfiy¡fHf¤Â‹ g£l¤ nj®Î¡F V‰W¡ bfhŸs¥gLtj‰fhd F¿¤j fhy¥go¥Ã‰F tif brŒ»‹witÍkhd Ϫj¢r£l¤Â‹go, gšfiy¡fHf¤Jl‹ Ïiz¡f¥g£l fšÿçfshf¡ bfhŸs¥gLjš nt©L«; k‰W« Ϫj¢r£l¤Â‹ tifKiwfŸ vªj msΡF ÏaYnkh mªj msΡF mj‹gona bghU¤Jjš nt©L«. (6) ãaä¡f¥g£l nj¡F K‹d® ÂUtŸSt® gšfiy¡fHf¤Â‹ g£l§fŸ k‰W« g£la§fS¡fhd nj®ÎfS¡F V‰W¡bfhŸsgLtj‰fhd F¿¤j fhy« go¥Ã‰F tif brŒ»‹w mªj gšfiy¡fHf¤Âdhš bjhl®ªJ V‰Ãirtë¡f bgW»‹w, Ï¥gšfiy¡fHf gu¥Ãl¤Â‰FŸ cŸs mid¤J fšÿçfS«, Ϫj¢ r£l¤Â‹ go gšfiy¡fHf¤jhš x¥òjyë¡f¥bg‰w fšÿçfshf bfhŸs¥gLjš nt©L«; k‰W« Ϫj¢ r£l¤Â‹ tifKiwfŸ vªj msΡF ÏaYnkh mªj msΡF mj‹gona bghUªJjš nt©L«.57 (7) ãaä¡f¥g£l nj¡F K‹d® ÂUtŸSt® gšfiy¡fHf¤jhš bjhl®ªJ V‰Ãirtë¡f bg‰W tU»‹w Ï¥gšfiy¡fHf gu¥Ãl¤Â‰FŸ cŸs j§F« éLÂfŸ mid¤J« Ϫj¢ r£l¤Â‹ go gšfiy¡fHf¤jhš V‰Ãirtë¡f bg‰w j§F« éLÂfshf bfhŸs¥gLjš nt©L«; k‰W« Ϫj¢ r£l¤Â‹ tifKiwfŸ vªj msΡF ÏaYnkh mªj msΡF mj‹gona bghUªJjš nt©L«. (8) (2)-M« c£Ãçé‹ tifKiwfS¡F£g£L, Mdhš (3) Kjš (7) tiuæyhd c£ÃçÎfë‹ tifKiwfS¡F C¿šyhkš, Ϫj¢ r£l¤Â‹ tifKiwfŸ bghUªJ»‹w gu¥Ãl§fŸ vjidÍ« bghW¤J, 2002-M« M©L r£l¤Â‹ tifKiw vjå‹goÍ« mk®¤Jif F¿¡f¥g£l nj¡F K‹d® brŒa¥g£l braš mšyJ vL¡f¥g£l elto¡if vJΫ, Ϫj¢ r£l¤Â‹ neçizahd tifKiwæ‹go brŒa¥g£oU¥gjhfnth mšyJ vL¡f¥g£oU¥gjhfnth bfhŸs¥gLjš nt©L«; k‰W« Ϫj¢r£l¤Â‹ neçizahd tifKiwæ‹go brŒa¥g£l braš vjdhY« mšyJ vL¡f¥g£l elto¡if vjdhY« jŸë it¡f¥g£lhy‹¿Í« jŸë it¡f¥gL»‹w tiuæY« mj‹go bjhl®ªJ braš éisÎ bg‰¿U¤jY« nt©L«. g£ljhçfis 64. (1) F¿¡f¥g£l ehs‹W« mJ Kj‰bfh©L«, gÂÎbrŒjš. (a) ϪÂa všiy¥ gu¥Ãl¤Â‰FŸ gšfiy¡fHf« vjå‹ g£ljhçahf _‹W M©LfS¡F¡ Fiwahkš ÏUªJ tªÂU¡»w; mšyJ (b) ϪÂa všiy¥ gu¥Ãl¤Â‰FŸ, cŸs gšfiy¡ fHf« vjå‹ gÂÎbg‰w g£ljhçahf ÏU¡»w Ï¥gšfiyfHf gu¥Ãl¤Â‰FŸ rhjhuzkhf tÁ¡F« egbutU« ãiyéÂfshš tF¤Jiu¡f¥gl¡Toa m¤jifa tiuf£LfS¡F c£g£L m¤jifa¡ f£lz¤ij brY¤Jtj‹ngçš, IªJ M©L fhy msé‰F Ϫj¢ r£l¤Â‹go ngâtu¥gL« g£ljhçfŸ gÂnt£oš j‹Dila bgaiu gÂÎ brŒa cçik¤ jFÂÍilatuhth®. (2) (1)-M« c£Ãçé‹go gÂÎ brŒtj‰fhd é©z¥g§fŸ mid¤J« tF¤Jiu¡f¥g£l f£lz¤JlD«, ãiyéÂfëdhš tF¤Jiu¡f¥gl¡Toa m¤jifa jFÂfë‹ ã%gz§fSlD« gÂthsU¡F mD¥Ã it¡f¥gLjš nt©L«. (3) gÂths® (2)-M« c£Ãçé‹go é©z¥g« bg‰W¡bfh©lj‹ngçY« jh« j¡fbjd¡ fUJ»w m¤jifa érhuizia nk‰bfh©lj‰F¥ Ëò« é©z¥gjhuUila bgaiu g£ljhçfSila gÂnt£oš gÂÎ brŒjš nt©L«. (4) (3)-M« c£Ãçé‹go g£ljhçfSila gÂnt£oš gÂÎ brŒa¥g£LŸs x›bthU egU«, ãiy éÂfshš tF¤Jiu¡f¥gl¡Toa m¤jifa fhy¤Â‰FŸS« m¤jifa KiwæY« k‰W« m¤jifa f£lz¤ij¢ brY¤Jtj‹ngçY« Ïj‹bghU£L gÂthsU¡F é©z¥Ã¥gj‹ ngçš Iªjh©LfS¡F xUKiw m¤jifa gÂéid òJ¥Ã¤J¡bfhŸs cçik¤ jFÂÍilatuhth®. Áw¥ò ãakd 65. (1) M£Á¡ FG jh‹ bghU¤jbkd¡ fUJ»w m¤jifa tiuaiwfŸ Kiw. k‰W« tiu¡f£Lfë‹ ngçš, Ï¥gšfiy¡ fHf¤Â‹ nguhÁça® gjé x‹iw V‰W¡ bfhŸSkhW, ca®fšé Áw¥igÍ« bjhêšKiw¤ nj®¢Á¥ ngWfisÍ« bg‰WŸs egbuhUtiu miH¡fyh«; k‰W« mt® V‰W¡ bfh©lj‹ ngçš, mtiu m¥gjé¡F ãaä¡fyh«.58 (2) M£Á¡FG, Jiz Kiw éÂfëš é¡f¥g£LŸs Kiw¡»z§f T£L¢ braš £lbkh‹iw nk‰bfhŸtj‰fhf, Ãw gšfiy¡fHf« mšyJ mik¥ò vÂnyD« gâò绋w MÁça® xUtiunah fšé¥ gâahs® bjhFÂæ‹ Ãw cW¥Ãd® vtiuÍnkh ãaä¡fyh«. Ïiz¡f¥g£l 66. M£Á¡FGthdJ F¿¡f¥g£l njÂæèUªJ x›bthU fšÿç Ûjhd _‹wh©Lfë‹ KoéY«, Ï¥gšfiy¡fHf¥ gu¥Ãl¤Â‰FŸ cŸs m¿¡if. Ïiz¡f¥g£l k‰W« x¥òjyë¡f¥g£l fšÿçfë‹ ãiyia¥ g‰¿ muÁ‰F m¿¡ifbah‹iw gâªjD¥òjš nt©L«. muR, m›t¿¡ifæ‹ ÛJ jh‹ bghU¤jbkd¡ fUJ« elto¡ifæid vL¤jš nt©L«. Ïl®ghLfis 67. (1) F¿¡f¥g£l nj¡F¥ Ëd® Ï¥gšfiy¡fHf mÂfhu Ú¡Ftj‰fhd mik¥ò vijnaD« Kjš Kjèš mik¤JUth¡Fjš F¿¤njh mšyJ mÂfhu«. Û©L« mik¤JUth¡Fjš F¿¤njh, mšyJ ÃwthW Ϫj¢ r£l¤Â‹ tifKiwfis¢ brašgL¤Jjš F¿¤njh Ïl®ghL VnjD« vGkhdhš, muR, m¿é¡ifæ‹ _ykhf mªj Ïl®¥gh£il Ú¡Ftj‰fhf njitahdbj‹W mšyJ cfªjbj‹W jd¡F¤njh‹w¡ Toa, Ϫj¢ r£l¤Â‹ tifKiwfS¡F x›thjitahæuhj tifKiwia¢ brŒayh«; tu«òiuahf, m¤jifa m¿é¡if vJΫ 3-M« Ãçé‹go gšfiy¡fHf« ãWéaik¡f¥g£l njÂæèUªJ _‹wh©LfŸ Kotilªjj‰F Ëò, Ãw¥Ã¡f¥gLjyhfhJ. (2) (1)-M« c£Ãçé‹gonah Ϫj¢ r£l¤Â‹ Ãwtif KiwfŸ vt‰¿‹goÍnkh Ãw¥Ã¡f¥g£l m¿é¡if x›bth‹W« mJ Ãw¥Ã¡f¥g£l Ëò, eilKiw¡F Ïa‹w éiuéš r£lk‹w¥ nguitæ‹ K‹ò it¡f¥gLjš nt©L«; k‰W« mJ, m›thW it¡f¥gL« T£l¤bjhl® mšyJ mL¤j T£l¤bjhl® Kotiltj‰F K‹ò, m¤jifa m¿é¡if vÂY« khWjš vijnaD« r£lk‹w¥ nguitahdJ brŒÍkhdhš, mšyJ mªj m¿é¡if Ãw¥Ã¡f¥glyhfhJ v‹W r£lk‹w¥ nguit KoÎ brŒÍkhdhš, mªj m¿é¡ifahdJ mj‹ Ëò m¤jifa kh‰¿aik¡f¥g£l tot¤Âš k£Lnk bršyh‰wš bgWjš nt©L«; mšyJ ne®é‰nf‰g, bršyh‰wš bgwhJnghjš nt©L«; våD«, m¤jifa khWjš mšyJ Ú¡f« vJΫ mªj m¿é¡ifæ‹go K‹djhf¢ brŒa¥g£l Vbjh‹¿‹ bršYªj‹ik¡F« Fªjfä‹¿ ÏU¤jš nt©L«. gâ¥òiufŸ 68. murhdJ m›t¥bghGJ Ϫj¢ r£l¤Â‹ tifKiwfS¡F¢ braš tH§f muR¡F tot« bfhL¥gj‰fhf jh‹ j¡fbjd¡ fUJ»w m¤jifa gâ¥òiufis cŸs mÂfhu«. gšfiy¡fHf¤Â‰F Ãw¥Ã¡fyh«; k‰W« m¤jifa gâ¥òiufS¡F Ïz§» el¥gJ gšfiy¡fHf¤Â‹ flikahF«. Ia§fis 69. Ia§fis mf‰Wtj‰fhf mJ <§»jdhš és«òif brŒa¥gL»wJ. mf‰Wjš. mjhtJ, nj®ªbjL¡f¥g£l mšyJ bga®F¿¤J ãakdŠbrŒa¥g£l mšyJ ÃwthW 2002-M« M©L r£l¤Â‹go, Ϫj¢ r£l¤Â‹ 63-M« Ãçé‹ (5)- M« c£Ãçé‹go ÂUtŸSt® gšfiy¡fHf¤Jl‹ Ïizªjjhf fUj¥gL« fšÿçfëèUªJ m¤jifathW ÂUtŸSt® gšfiy¡fHf¤Â‹ mÂfhu mik¥òfë‹ cW¥Ãd®fshf ÏU¥gt®fŸ, Ϫj¢ r£l« bjhl§f¥g£l nj¡F K‹òtiu m¤jifa cW¥Ãd®fshfnt ÏU¥g®. 2002-M« M©L 70. (1) 2002-M« M©L r£l¤Â‹ 1-M« Ãçéš, (2) -M« c£Ãçé‰fhf r£l¤Â‰fhd ËtU« c£ÃçthdJ kh‰whf mik¡f¥gLjš nt©L«:- ÂU¤j«. “(2) ÏJ jäœehL khãy¤ÂYŸs ntÿ®, ÂU¥g¤ö®, Ïuhâ¥ng£il k‰W« ÂUt©zhkiy M»a kht£l§fis cŸsl¡» ÏU¡»‹w gu¥Ãl¤ij mshé ã‰F«.” (2) 2002-M« M©L r£l¤Â‹ Ïiz¥ò g£oaY¡F, ËtU« Ïiz¥ò¥ g£oayhdJ kh‰whf mik¡f¥gLjš nt©L«:-59 Ïiz¥ò g£oaš [ÃçÎfŸ 2(e) k‰W« 60-AI fh©f] 1. muR fiy¡ fšÿç, ÂUt©zhkiy. 2. m¿P® m©zh muR fiy¡ fšÿç, brŒahW. 3. K¤Ju§f« muR fiy¡ fšÿç, ntÿ®. 4. muR ÂUkfŸ Miy¡ fšÿç, Foah¤j«. 5. m¿P® m©zh muR kfë® fiy¡ fšÿç, thyh#h¥ng£il. Ïiz¥ò g£oaš [ÃçÎfŸ 2(f) k‰W« 2(l) I fh©f] 1. bgçah® fiy¡ fšÿç, flÿ®. 2. muR fiy¡ fšÿç, Áj«gu«. 3. ÂU¡bfhsŠÁa¥g® muR fiy¡ fšÿç, éU¤jh¢ry«. 4. m¿P® m©zh muR fiy¡ fšÿç, éG¥òu«. 5. ÂU. V. nfhéªjrhä muR fiy¡ fšÿç, ©otd«. (ÝÀïK¡ ݬíŠð®) ê. «è£H óM‚°ñ£˜, Üó²„ ªêòô£÷˜, ê†ìˆ¶¬ø. (îIö£‚è‹) è. ïóC‹ñ¡, àîM Þò‚°ï˜, ê†ì (îI›ŠHK¾)ˆ ¶¬ø.60 jäœehL r£lk‹w¥ nguitæš Ã‹tU« r£lkhdJ 2021 M« M©L Ã¥utç §fŸ 25 M« ehs‹W MSeç‹ V‰Ãirit¥ bg‰wJ k‰W« mJ bghJ¤ jftY¡fhf Ïj‹ _y« btëæl¥gL»wJ. ê†ì ⇠6/2021. 2017-M« M©L jäœehL ru¡FfŸ k‰W« nritfŸ tç¢ r£l¤Âid nkY« ÂU¤j« brŒtj‰fhdbjhU r£l«. ϪÂa¡ FoauÁ‹ vGg¤Â Ïu©lh« M©oš jäœehL khãy¢ r£lk‹w¥ nguitædhš ËtUkhW r£läa‰w¥gLtjhFf:— FWªjiy¥ò 1. (1) Ϫj r£l« 2021-M« M©L jäœehL ru¡FfŸ k‰W« k‰W« nritfŸ tç (ÂU¤j¢) r£l« vd miH¡f¥bgW«. bjhl¡f«. (2) ÏJ cldoahf eilKiw¡F tUjš nt©L«. 173-M« 2. 2017-M« M©L jäœehL ru¡FfŸ k‰W« nritfŸ jäœehL r£l« Ãçé‰fhd¤ tç¢ r£l¤Â‹, 173-M« Ãçéš, (v)-M« TW¡F¥ Ëò, ËtU« 19/2017. ÂU¤j«. TwhdJ nr®¡f¥gLjš nt©L«, mjhtJ:— “(vi) 1949-M« M©L jäœehL r®¡fiu MiyfŸ jäœehL r£l« f£L¥gh£L¢ r£l¤Â‹ 14-M« ÃçthdJ é£Lél¥gLjš XX/ 1949. nt©L«.”. (ÝÀïK¡ ݬíŠð®) ê. «è£H óM‚°ñ£˜, Üó²„ ªêòô£÷˜, ê†ìˆ¶¬ø. (îIö£‚è‹) è. ïóC‹ñ¡, àîM Þò‚°ï˜, ê†ì (îI›ŠHK¾)ˆ ¶¬ø.61 jäœehL r£lk‹w¥ nguitæš Ã‹tU« r£lkhdJ 2021 M« M©L Ã¥utç §fŸ 26 M« ehs‹W MSeç‹ V‰Ãirit¥ bg‰wJ k‰W« mJ bghJ¤ jftY¡fhf Ïj‹ _y« btëæl¥gL»wJ. ê†ì ⇠7/2021. 22001133 MM«« MM©©LL mm©©zzhhkkiiyy¥¥ ggššffiiyy¡¡ffHHff¢¢ rr££ll«« kk‰‰WW«« 11998877 MM«« MM©©LL jjä䜜eehhLL llhh¡¡ll®®.. vv««..íí..MM®®.. kkUU¤¤JJtt¥¥ ggššffiiyy¡¡ffHHff««,, bbrr‹‹iidd rr££ll§§ffiiss nnkkYY«« ÂÂUU¤¤jj«« bbrrŒŒttjj‰‰ffhhddbbjjhhUU rr££ll KK‹‹ttooÎÎ.. ϪÂa¡FoauÁ‹ vGg¤J Ïu©lh« M©oš jäœehL khãy r£lk‹w¥ nguitædhš ËtUkhW r£l« Ïa‰w¥gLtjhFf:-- gF – I. K‹Diu. 1. (1) Ϫj¢ r£l« 2021 M« M©L m©zhkiy¥ FWªjiy¥ò k‰W« gšfiy¡fHf« k‰W« jäœehL lh¡l®. v«.í.M®. kU¤Jt¥ bjhl¡f«. gšfiy¡fHf«, br‹id (ÂU¤j¢) r£l« vd tH§f¥ bgW«. (2) ÏJ cldoahf eilKiw¡F tUjš nt©L«. gF–II. 2013 M« M©L m©zhkiy¥ gšfiy¡fHf¢ r£l¤Â‰fhd ÂU¤j§fŸ. jäœehL r£l« 2. (Ïj‹ Ëò Ϫj¥ gFÂæš 2013 M« M©L¢ r£l« vd¡ 1-M« Ãçé‰fhd 20/2013. F¿¥Ãl¥gLtjhd) 2013 M« M©L m©zhkiy¥ gšfiy¡fHf¢ ÂU¤j«. r£l¤Â‹ 1 M« Ãçéš, (2) M« c£Ãçéš, “flÿ® kht£l«” vD« brh‰bwhlU¡fhf, “Ïuh#h K¤ijah kU¤Jt¡ fšÿç k‰W« kU¤Jtkid, Ïuh#h K¤ijah gškU¤Jt¡ fšÿç k‰W« kU¤Jtkid k‰W« Ïuhâ bkŒa«ik bréèa® fšÿç M»ait mikªJŸs 113.21 V¡f®, gu¥Ãl« Ú§fyhf flÿ® kht£l«” vD« brh‰bwhluhdJ kh‰whf mik¡f¥gLjš nt©L«. 3. 2013 M« M©L r£l¤Â‹ 35 M« Ãçéš, (2) M« 35–M« Ãçé‰fhd c£Ãçéš, “kU¤Jt«, gškU¤Jt«” vD« brh‰bwhluhdJ ÂU¤j«. é£Lél¥gLjš nt©L«. gFÂ-III. 1987 M« M©L jäœehL lh¡l®. v«.í.M®. kkUU¤¤JJtt¥¥ ggššffiiyy¡¡ffHHff««,, bbrr‹‹iidd r£l¤Â‰fhd ÂU¤j«. jäœehL r£l« 4. 1987 M« M©L jäœehL lh¡l®. v«.í.M®. kU¤Jt¥ 2 M« Ãçé‰fhd 37/1987. gšfiy¡fHf«, br‹id r£l¤Â‹ 2 M« Ãçéš, (r) M« T¿YŸs ÂU¤j«. “1928 M« M©L m©zhkiy¥ gšfiy¡fHf¢ r£l¤Â‹ (jäœehL r£l« I /1929) 2 M« Ãçé‹ (a) M« T¿‹go tiuaW¡f¥g£ljhd m©zhkiy ef® jéu” vD« brh‰bwhluhdJ é£Lél¥gLjš nt©L«. (ÝÀïK¡ ݬíŠð®) ê. «è£H óM‚°ñ£˜, Üó²„ ªêòô£÷˜, ê†ìˆ ¶¬ø. (îIö£‚è‹) è. ïóC‹ñ¡, àîM Þò‚°ï˜, ê†ì (îI›ŠHK¾)ˆ ¶¬ø. îI›ï£´ Üó²‚è£è ªê¡¬ù â¿¶ªð£¼œ ñŸÁ‹ Ü„²ˆ ¶¬ø ݬíòó£™ Ü„CìŠð†´ ªõOJìŠð†ì¶.

Continue your research