Date: 2025-10-07Category: Not ApplicableState: MaharashtraCountry: India
भाग चार-ब, असा. क्रमांक ३७२, सार्वजनिक बांधकाम विभाग, अधिसूचना, महाराष्ट्र महामार्ग अधिनियम. क्रमांक खाक्षेस-२०२४/प्र.क्र. ७६/रस्ते-८ मंगळवार, ७ ऑक्टौबर २०२५.
**कार्यकारी सारांश (Executive Summary)**
महाराष्ट्र शासनाने नागपूर-गोंदिया प्रवेश नियंत्रित शीघ्रसंचार द्रुतगती महामार्गासाठी (राज्य महामार्ग क्र. ०७) जमीन संपादनासंदर्भात अधिसूचना जारी केली होती. तथापि, जमीन संपादनाची प्रक्रिया पूर्ण करण्यासाठी लागणारा कालावधी अपुरा असल्यामुळे, महाराष्ट्र महामार्ग अधिनियम, १९५५ मध्ये सुधारणा करून, घोषणेचा कालावधी २८ एप्रिल २०२६ पर्यंत वाढवण्यात आला आहे.
**मुख्य मुद्दे / मुख्य मजकूर (Key Points / Main Content)**
* **अधिसूचना निर्गमन:**
* महाराष्ट्र शासनाने महाराष्ट्र महामार्ग अधिनियम, १९५५ च्या कलम ३ चा वापर करून नागपूर-गोंदिया द्रुतगती महामार्गासाठी जमिनीची आवश्यकता दर्शविली.
* या संदर्भात सार्वजनिक बांधकाम विभागाने अधिसूचना क्रमांक खाक्षेस-२०२४/प्र.क्र.७६/रस्ते-८, दिनांक ९ फेब्रुवारी २०२४ जारी केली.
* **जमीन संपादनातील विलंब:**
* अधिनियमाच्या कलम १८ नुसार, जमीन संपादनाची घोषणा अधिसूचनेच्या तारखेपासून एका वर्षाच्या आत करणे आवश्यक होते.
* शासकीय कामाच्या वाढत्या व्यस्ततेमुळे, एका वर्षाच्या आत घोषणा करणे शक्य झाले नाही.
* **अधिनियमात सुधारणा आणि मुदतवाढ:**
* महाराष्ट्र महामार्ग (सुधारणा) अधिनियम, २०२५ (२०२५ चा २७) च्या माध्यमातून मूळ अधिनियमात सुधारणा करण्यात आली.
* या सुधारणेनुसार, जमीन संपादनाच्या घोषणेसाठी असलेला कालावधी २८ एप्रिल २०२६ पर्यंत वाढवण्यात आला आहे.
* **विस्तारित कालावधीची अंमलबजावणी:**
* कलम १८ च्या पोट-कलम (३) नुसार, अधिसूचनेत नमूद केलेल्या जिल्ह्यांसाठी (जसे की नागपूर, भंडारा, गोंदिया) आणि त्यांच्या संबंधित तालुक्यांसाठी (उदा. नागपूर ग्रामीण, उमरेड, कुही, मौदा, भंडारा, मोहाडी, तिरोडा, गोंदिया) मुदत वाढवण्यात आली आहे.
* **नवीन अंतिम मुदत:**
* जमीन संपादनासंदर्भातील घोषणा करण्यासाठी अंतिम मुदत २८ एप्रिल २०२६ निश्चित करण्यात आली आहे.
**परिणाम विश्लेषण (Impact Analysis)**
**भागधारक:**
* जमीन मालक
* महाराष्ट्र राज्य रस्ते विकास महामंडळ (MSRDC)
* सार्वजनिक बांधकाम विभाग
* नागपूर, भंडारा, गोंदिया जिल्ह्यांचे रहिवासी
**परिणाम (Impact):**
* जमीन मालक: त्यांच्या जमिनीच्या संपादनामुळे बाधित होऊ शकतात, परंतु त्यांना शासनाकडून योग्य मोबदला मिळण्याची शक्यता आहे.
* महाराष्ट्र राज्य रस्ते विकास महामंडळ (MSRDC): नागपूर-गोंदिया द्रुतगती महामार्गाच्या बांधकामासाठी जमीन उपलब्ध होण्याचा मार्ग सुकर होईल.
* सार्वजनिक बांधकाम विभाग: जमीन संपादनाची प्रक्रिया पूर्ण करण्यासाठी अधिक वेळ मिळेल.
* नागपूर, भंडारा, गोंदिया जिल्ह्यांचे रहिवासी: सुधारित रस्त्यामुळे या भागातील कनेक्टिव्हिटी (Connectivity) सुधारेल आणि विकासाला चालना मिळेल.
**आवश्यक कृती (Action Required):**
* जमीन मालक: जमीन संपादनाच्या नोटिसांना प्रतिसाद देणे आणि मोबदल्यासाठी आवश्यक कागदपत्रे सादर करणे.
* महाराष्ट्र राज्य रस्ते विकास महामंडळ (MSRDC): वेळेत जमीन संपादन पूर्ण करण्यासाठी सार्वजनिक बांधकाम विभागासोबत समन्वय साधणे.
* सार्वजनिक बांधकाम विभाग: कायद्यानुसार जमीन संपादनाची प्रक्रिया पार पाडणे.
Key Entities Referenced
महाराष्ट्र महामार्ग अधिनियम (१९५५ चा ५५): महाराष्ट्र महामार्ग (Maharashtra Highways Act (LV of 1955)) अधिनियम, ज्याद्वारे नागपूर-गोंदिया द्रुतगती महामार्गासाठी जमीन संपादनाची प्रक्रिया नियंत्रित केली जाते.
महाराष्ट्र महामार्ग (सुधारणा) अधिनियम, २०२५ (२०२५ चा २७): महाराष्ट्र महामार्ग (सुधारणा) अधिनियम, २०२५, ज्याने जमीन संपादन घोषणेसाठीची मुदत वाढवली.
नागपूर-गोंदिया प्रवेश नियंत्रित शिघ्रसंचार द्रुतगती महामार्ग [राज्य महामार्ग (विशेष) क्रमांक ०७]: नागपूर-गोंदिया दरम्यानचा नियोजित द्रुतगती महामार्ग, ज्यासाठी जमीन संपादन प्रक्रिया सुरू आहे.
सार्वजनिक बांधकाम विभाग: महाराष्ट्र शासनाचा विभाग, जो महामार्ग आणि जमीन संपादनाशी संबंधित धोरणे आणि अधिसूचना जारी करतो.
नागपूर, भंडारा, गोंदिया (तालुका): या जिल्ह्यांमधील तालुक्यांमध्ये द्रुतगती महामार्गासाठी जमीन संपादन प्रक्रिया सुरू आहे.
RNI No. MAHBIL /2009/37831
महारा(cid:273)टर्(cid:31) शासन राजपतर्
असाधारण भाग चार-ब
वषर् ११, अंक १४५ (४)] मंगळवार, ऑक्टोबर ७, २०२५/आि(cid:272)वन १५, शक(cid:577) १९४७ [प(cid:273)ृठ (cid:578) ४, िकमं त : रुपय े९.००
असाधारण कर्मांक ३७२
पर्ािधक(cid:565)त पर्काशन
महारा(cid:273)टर् शासनाने महारा(cid:273)टर् अिधिनयमांन्वये तयार क(cid:577)लेले
(भाग एक, एक-अ आिण एक-ल यांमध्ये पर्िस(cid:460) क(cid:577)लेले िनयम व आदेश यां(cid:271)यितिरक्त) िनयम व आदेश.
सावर्जिनक बांधकाम िवभाग
मंतर्ालय, मादाम कामा मागर्, हुतात्मा राजगुरू चौक,
मुंबई ४०० ०३२, िदनांक ७ ऑक्टोबर २०२५.
अिधसूचना
महारा(cid:273)टर् महामागर् अिधिनयम.
कर्मांक खाक्षेस-२०२४/पर्.कर्.७६/र(cid:274)ते-८.—ज्याअथीर्, महारा(cid:273)टर् शासनाने, शासन अिधसूचना सावर्जिनक बांधकाम िवभाग,
कर्मांक खाक्षेस-२०२३/पर्.कर्.४११/र(cid:274)ते-८, िदनांक ९ फ(cid:577)बर्ुवारी २०२४ (cid:465)ारे, महारा(cid:273)टर् महामागर् अिधिनयम (१९५५ चा ५५) (यात
यापुढ(cid:578) ज्याचा िनद(cid:616)श “उक्त अिधिनयम” (cid:266)हणून करण्यात आला आहे) च्या कलम ३ या(cid:465)ारे पर्दान क(cid:577)ले(cid:269)या अिधकारांचा वापर करून,
सदर अिधसूचनेसोबत जोडले(cid:269)या पिरिश(cid:273)टामध्ये नमूद क(cid:577)(cid:269)यानुसार नागपूर ते ग(cid:635)िदया पर्वेश िनयंितर्त िशघर्संचार दर्ुतगती महामागर् (cid:266)हणून
संबोधण्यात येणा(cid:311)या या महामागार्मधील जिमनीला राज्य महामागर् (िवशेष) कर्मांक ०७ (cid:266)हणून घोिषत क(cid:577)ले आहे ;
आिण ज्याअथीर्, महारा(cid:273)टर् शासनाने, उक्त अिधिनयमाच्या कलम १५ च्या पोट-कलम (२) व कलम १७ (cid:465)ारे पर्दान करण्यात
आल(cid:269)े या अिधकाराचं ा वापर करून, या अिधसचू नसे ोबत जोडल(cid:269)े या पिरिश(cid:273)टामधील रकाना कर्माकं (४) यात नमदू कल(cid:577) (cid:269)े या अिधसचू ना
कर्मांका(cid:465)ारे, महामागर् पर्ािधकारी-महारा(cid:273)टर् राज्य र(cid:274)ते िवकास महामंडळ मयार्िदत यास नागपूर ते ग(cid:635)िदया पर्वेश िनयंितर्त िशघर्संचार दर्ुतगती
महामागर् [ राज्य महामागर् (िवशेष) कर्मांक ०७ ] या महामागार्चे बांधकाम, देखभाल, (cid:271)यव(cid:274)थापन िकंवा कायार्न्वयीन करणे यासाठी
आव(cid:272)यक असलेली जमीन संपािदत करण्याचा उ(cid:459)ेश घोिषत क(cid:577)ला होता ;
आिण ज्याअथीर्, उक्त अिधिनयमाच्या कलम १५ च्या पोट-कलम (२) अतं गतर् अिधसचू ना पर्िस(cid:460)क(cid:269)(cid:577) यानतं र, उक्त अिधिनयमाच्या
कलम १८ च्या पोट-कलम (३) मधील तरतुदीनुसार, एक वषार्च्या कालावधीत उक्त अिधिनयमातील कलम १८ च्या पोट-कलम १
अंतगर्त अिधसूचना पर्िस(cid:460) करण्यात आ(cid:269)या नस(cid:269)याने सदर अिधसूचना अंमलात असणे बंद झाले आहे ;
(१)2 महारा(cid:273)टर् शासन राजपतर् असाधारण भाग चार-ब, (cid:31)(cid:31)(cid:31)ऑक्टोबर ७, २०२५/आि(cid:272)वन १५, शक(cid:577) १९४७
आिण ज्याअथीर्, अत्याव(cid:272)यक शासकीय कामकाजाच्या कायर्भारात वाढ झा(cid:269)यामुळ(cid:578), अिधिनयमातील कलम १८ मध्ये नमूद
क(cid:577)(cid:269)यानुसार एक वषार्च्या कालावधीत जमीन संपादन करण्याचे घोिषत करणे शक्य झाले नाही व त्यामुळ(cid:578) राज्य शासनास, घोषणा पर्िस(cid:460)
करण्याच्या उक्त एक वषार्चा कालावधी पुढ(cid:578) एक वषार्पय(cid:597)त वाढिवण्याच्या पर्योजनासाठी, शक्ती पर्दान करण्याकिरता महारा(cid:273)टर् महामागर्
अिधिनयम (१९५५ चा ५५) यात महारा(cid:273)टर् महामागर् (सुधारणा) अिधिनयम, २०२५ (२०२५ चा २७) अन्वये सुधारणा करण्यात आली
आहे ;
आिण ज्याअथीर्, उक्त घोषणा पर्िस(cid:460) करण्याचा कालावधी वाढिवण्यासाठी झाल(cid:269)े या िवलबं ाच ेसमथनर् करणारी पिरि(cid:274)थती अि(cid:274)तत्वात
आहे असे महारा(cid:273)टर् शासनाचे मत आहे ;
त्याअथीर्, उक्त अिधिनयमाच्या कलम १८ च्या पोट-कलम (३) व महारा(cid:273)टर् महामागर् (सुधारणा) अिधिनयम, २०२५ (२०२५
चा २७) च्या कलम ३ अन्वये पर्दान करण्यात आले(cid:269)या अिधकारांचा वापर करून, महारा(cid:273)टर् शासन या(cid:465)ारे, अिधसूचनेसोबत जोडले(cid:269)या
पिरिश(cid:273)टामधील रकाना कर्मांक (२) व (३) यात, अनुकर्मे िविनिदर्(cid:273)ट क(cid:577)ले(cid:269)या िज(cid:269)हा व तालुक्याच्या बाबत व रकाना कर्मांक (४)
यात िविनिदर्(cid:273)ट क(cid:577)ले(cid:269)या शासकीय अिधसूचनाबाबत, रकाना कर्मांक (५) यात िविनिदर्(cid:273)ट क(cid:577)ले(cid:269)या िदनांकापासून, उक्त घोषणा पर्िस(cid:460)
करण्यास उक्त अिधिनयमाचे कलम १८ च्या पोट-कलम (३) मधील तरतुदीनुसार आव(cid:272)यक असलेला कालावधी िदनांक २८ एिपर्ल
२०२६ पय(cid:597)त वाढिवत आहे.
पिरिश(cid:273)ट
अिधसूचना पर्िसध्दीचा
अ. कर्. िज(cid:269)हा तालुका अिधसूचना कर्मांक
िदनांक
(१) (२) (३) (४) (५)
नागपूर
१ नागपूर खाक्षेस-२०२४/पर्.कर्.७६/र(cid:274)ते-८ ०२-०३-२०२४
(गर्ािमण)
२ नागपूर उमरेड खाक्षेस-२०२४/पर्.कर्.७६/र(cid:274)ते-८ ०२-०३-२०२४
३ नागपूर क(cid:561)ही खाक्षेस-२०२४/पर्.कर्.७६/र(cid:274)ते-८ ०२-०३-२०२४
४ नागपूर मौदा खाक्षेस-२०२४/पर्.कर्.७६/र(cid:274)ते-८ ०२-०३-२०२४
५ भंडारा भंडारा खाक्षेस-२०२४/पर्.कर्.७६/र(cid:274)ते-८ ०२-०३-२०२४
६ भंडारा मोहाडी खाक्षेस-२०२४/पर्.कर्.७६/र(cid:274)ते-८ ०२-०३-२०२४
७ ग(cid:635)िदया ितरोडा खाक्षेस-२०२४/पर्.कर्.७६/र(cid:274)ते-८ ०२-०३-२०२४
८ ग(cid:635)िदया ग(cid:635)िदया खाक्षेस-२०२४/पर्.कर्.७६/र(cid:274)ते-८ ०२-०३-२०२४
महारा(cid:273)टर्ाचे राज्यपाल यांचे आदेशानुसार व नावाने,
संदीप खलाट(cid:578),
शासनाचे उप सिचव.महारा(cid:273)टर् शासन राजपतर् असाधारण भाग चार-ब, (cid:31)(cid:31)(cid:31)ऑक्टोबर ७, २०२५/आि(cid:272)वन १५, शक(cid:577) १९४७ 3
PUBLIC WORKS DEPARTMENT
Mantralaya, Madam Cama Marg, Hutatma Rajguru Chowk,
Mumbai 400 032, dated 7th October 2025.
NOTIFICATION
MAHARASHTRA HIGHWAYS ACT.
No.PPP-2024/C.R.76/Road-8.—Whereas the Government of Maharashtra has, vide Government
Notification, Public Works Department No. PPP-2023/C.R.411/Road-8, dated the 9th February 2024,
in exercise of the powers conferred by section 3 of the Maharashtra Highways Act (LV of 1955)
(hereinafter referred to as “the said Act”) has declared the lands described in the Schedule appended
thereto to be a Highway and classified it as a State Highway (Special) Number 07 to be known as
the Nagpur-Gondia Access Control Super Communication Expressway in the State of Maharashtra ;
And whereas, in exercise of the powers conferred by sub-section (2) of section 15 read with
section 17 of the said Act, the Government of Maharashtra, vide Government Notifications Numbers
specified in column (4) in the schedule appended herewith, declared its intention to acquire the land
required by the Maharashtra State Road Development Corporation Limited,-the Highway Authority,
for building, maintenance, management or operation of the Nagpur-Gondia Access Control Super
Communication Expressway [ State Highway (Special) No. 07 ] ;
And whereas, the notifications published under sub-section (2) of section 15 of the said Act for
acquisition of land but as per provision of sub-section (3) of section 18 of the said Act no declaration
under sub-section (1) of section 18 has been published within a period of one year from the date of
publication of such notifications, therefore the said notifications ceased to have effect ;
And whereas, due to increased workload of other urgent Government business, it was not possible
to publish the declaration for land acquisition within a period of one year as provided under section 18
of the said Act; and therefore to empower the State Government to extend the said period of one year
for publication of declaration for further period upto one year and for the purpose the Maharashtra
Highways Act (LV of 1955) has been amended by the Maharashtra Highways (Amendment) Act,
2025 (Mah. XXVII of 2025) ;
And whereas, the Government of Maharashtra is of the opinion that circumstances exists
justifying the delay in order to extend the period for publication of declaration ;
Now, therefore, in exercise of powers conferred by the second and third provisos to sub-section
(3) of section 18 of the said Act read with section 3 of the Maharashtra Highways (Amendment)
Act, 2025 (Mah. XXVII of 2025), the Government of Maharashtra hereby extend the period for
publication of declaration as required by sub-section (3) of section 18 of the said Act in respect of the
Government Notifications specified in column (4) of the Schedule appended hereto with effect from
the dates specified in column (5) appended thereto and in respect of Districts and talukas as specified
in columns (2) and (3), respectively appended thereto till 28th April 2026.4 महारा(cid:273)टर् शासन राजपतर् असाधारण भाग चार-ब, (cid:31)(cid:31)(cid:31)ऑक्टोबर ७, २०२५/आि(cid:272)वन १५, शक(cid:577) १९४७
Schedule
Date of
Sr.
Districts Talukas Notifications Numbers commencement
No.
of Notifications
(1) (2) (3) (4) (5)
1 Nagpur Nagpur (Rural) PPP-2024/C.R.76/Road-8 02-03-2024
2 Nagpur Umred PPP-2024/C.R.76/Road-8 02-03-2024
3 Nagpur Kuhi PPP-2024/C.R.76/Road-8 02-03-2024
4 Nagpur Mauda PPP-2024/C.R.76/Road-8 02-03-2024
5 Bhandara Bhandara PPP-2024/C.R.76/Road-8 02-03-2024
6 Bhandara Mohadi PPP-2024/C.R.76/Road-8 02-03-2024
7 Gondia Tirora PPP-2024/C.R.76/Road-8 02-03-2024
8 Gondia Gondia PPP-2024/C.R.76/Road-8 02-03-2024
By order and in the name of the Governor of Maharashtra,
SANDEEP KHALATE,
Deputy Secretary to Government.
ON BEHALF OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATION, PRINTED AND PUBLISHED BY DIRECTOR,
RUPENDRA DINESH MORE, PRINTED AT GOVERNMENT CENTRAL PRESS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD,
MUMBAI 400 004 AND PUBLISHED AT DIRECTORATE OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATIONS,
21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004. EDITOR : DIRECTOR, RUPENDRA DINESH MORE.