भाग पाच, असा. क्रमांक ७६, सन २०२५ चे विधानसभा विधेयक क्रमांक ७५. महाराष्ट्र विनाअनुदानित खाजगी व्यावसायिक शैक्षणिक संस्था (प्रवेश व शुल्क यांचे विनियमन) अधिनियम, २०१५ यात आणखी सुधारणा करण्यासाठी विधेयक. सोमवार, ७ जुलै २०२५.

RNI No. MAHBIL /2009/40124 मांहाारााष्ट्रट शैासन रााजपत्र असाधाारा� भाागी पाचे �र्षष ११, अ�क १३] सोमां�ारा, जुलैै ७, २०२५/आर्षाढ १६, शैके १९४७ [पष्ृठी े3, विकंमांत : रुपय े२६.०० असाधाारा� क्रमांा�क ७६ प्राविधाकृत प्रकाशैन मांहाारााष्ट्र वि�धाानसभाेत � मांहाारााष्ट्र वि�धाानपरिरार्षदाेत सादारा केलैेलैी वि�धाेयके. मांहाारााष्ट्र वि�धाानमां�डळ सविचे�ालैय मंहीारााष्ट्र वि�धाानसभाेते विदोनांक ७ जुलैै, २०२५ राोजीी पुरा:स्थााविपते कराण्याते आलूेलूे खाालूीलू वि�धाेयक, मंहीारााष्ट्र वि�धाानसभाा विनयमं ११६ अन्�ये प्रविसद्ध कराण्याते येते आहीे :— L. A. BILL No. LXXV OF 2025. A BILL FURTHER TO AMEND THE MAHARASHTRA UNAIDED PRIVATE PROFESSIONAL EDUCATIONAL INSTITUTIONS (REGULATION OF ADMISSIONS AND FEES) ACT, 2015. सन २०२५ चेे वि�धाानसभाा वि�धाेयक क्रमांा�क ७५. मांहाारााष्ट्र वि�नाअनुदााविनत खााजगीी व्या�सावियक शैैक्षवि�क स�स्थाा (प्र�ेशै � शैुल्क या�चेे वि�विनयमांन) अविधाविनयमां, २०१५ यात आ�खाी सुधाारा�ा कराण्यासाठीी वि�धाेयक. ज्याअथाी, रााज्य वि�धाानमंंडळााच्या दोोन्हीी सभाागृृहीांचेे अविधा�ेशन चेालूू नव्हीतेे ; (१) भाागृ पाचे-७६–१2 मांहाारााष्ट्रट शैासन रााजपत्र असाधाारा� भाागी पाचे, जुलैै ७, २०२५/आर्षाढ १६, शैके १९४७ आवि� ज्याअथाी, याते यापढेु ेविदोलूल्े या प्रयोजीनाकं रिरातेा, मंहीारााष्ट्र वि�नाअनदोु ाविनते खााजीगृी व्या�सावियक २०१५ चेा शैक्षवि�क संस्थाा (प्र�ेश � शुल्क यांचेे वि�विनयमंन) अविधाविनयमं, २०१५, याते आ�खाी सुधाारा�ा कराण्यासाठीी मंहीा. २८. मंहीारााष्ट्राच्या रााज्यपालूांनी तेात्काळा कायय�ाहीी करा�े जीीमंुळाे आ�श्यक व्हीा�े अशी परिरास्थिस्थातेी अस्थिस्तेत्�ाते असल्याबद्दलू त्यांचेी खाात्रीी पटलूी हीोतेी; आवि�, म्ही�ून, त्यांनी विदोनांक २५ जीून २०२५ राोजीी मंहीारााष्ट्र २०२५ चेा वि�नाअनुदोाविनते खााजीगृी व्या�सावियक शैक्षवि�क संस्थाा (प्र�ेश � शुल्क यांचेे वि�विनयमंन) (सुधाारा�ा) मंहीा. अध्यादोेश, २०२५, हीा प्रख्याविपते केलूा हीोतेा; अध्या. ६. आवि� ज्याअथाी, उक्ते अध्योदोशाचेे रााज्य वि�धाानमंंडळााच्या अविधाविनयमंाते रुपांतेरा करा�े इष्ट आहीे; त्याअथाी, भाारातेीय गृ�रााज्याच्या शहीात्तरााव्या �र्षीी, याद्वााराे, पुढेीलू अविधाविनयमं कराण्याते येते आहीे :– संविक्षप्ते ना� � १. (१) या अविधाविनयमंास, मंहीारााष्ट्र वि�नाअनुदोाविनते खााजीगृी व्या�सावियक शैक्षवि�क संस्थाा (प्र�ेश प्रारांभा. � शुल्क यांचेे वि�विनयमंन) (सुधाारा�ा) अविधाविनयमं, २०२५, असे म्ही�ा�े. (२) तेो, विदोनांक २५ जीून २०२५ राोजीी अंमंलूाते आलूा असल्याचेे मंानण्याते येईलू. सन २०१५ २. मंहीारााष्ट्र वि�नाअनुदोाविनते खााजीगृी व्या�सावियक शक्षै वि�क सस्ं थाा (प्र�शे � शल्ु क यांचे ेवि�विनयमंन) २०१५ चेा चेा मंहीारााष्ट्र अविधाविनयमं, २०१५ (याते यापुढेे ज्याचेा विनदोेश “मंुख्य अविधाविनयमं” असा केलूा आहीे), याच्या कलूमं २ मंहीा. २८. अविधाविनयमं क्रमंांक मंधाीलू, खांड (ढे) ऐ�जीी, पुढेीलू खांड दोाखालू कराण्याते येईलू :– २८ याच्या कलूमं २ चेी सुधाारा�ा. “(ढे) “अविन�ासी भाारातेीय (एनआराआय)” याचेा अथाय, जीी व्यक्तेी, आयकरा अविधाविनयमं, १९६१ १९६१ याच्या कलूमं ६ च्या पोट-कलूमं (६) अन्�ये व्याख्या केल्याप्रमंा�े, “स�यसाधाारा� राविही�ासी चेा ४३. नाहीी” आवि� त्यानुसारा विजीलूा, वि�दोेशातेीलू भाारातेीय रााजीदोूतेा�ासाकडून विकं�ा कंद्रााकडून अविन�ासी भाारातेीय प्रमंा�पत्री दोेण्याते आलूे आहीे तेी व्यक्तेी, असा आहीे आवि� त्याते, पालूक आवि� पाल्य अविधाविनयमं, १८९० अन्�ये व्याख्या केल्याप्रमंा�े, वितेच्या बालूकाचेा विकं�ा पाल्याचेा समंा�ेश १८९० चेा हीोतेो;”. ८. सन २०२५ ३. (१) मंहीारााष्ट्र वि�नाअनुदोाविनते खााजीगृी व्या�सावियक शैक्षवि�क संस्थाा (प्र�ेश � शुल्क यांचेे २०२५ चेा मंहीारााष्ट्र वि�विनयमंन) (सुधाारा�ा) अध्यादोेश, २०२५, हीा, याद्वााराे विनराविसते कराण्याते येते आहीे. चेा मंहीा. अध्यादोेश क्रमंांक अध्या. ६. (२) असे विनरासन झाालूे असलूे तेराी, उक्ते अध्यादोेशाद्वााराे सुधाारा�ा कराण्याते आलूेल्या मंुख्य ६ याचेे विनरासन � अविधाविनयमंाच्या संबंविधाते तेरातेुदोंन्�ये कराण्याते आलूेलूी को�तेीहीी कृतेी विकं�ा कायय�ाहीी (काढेलूेलूी व्या�ृत्ती. को�तेीहीी अविधासूचेना विकं�ा विदोलूेलूा आदोेश यांसही) हीी, या अविधाविनयमंाद्वााराे सुधाारा�ा कराण्याते आलूेल्या मंुख्य अविधाविनयमंाच्या संबंविधाते तेरातेुदोंन्�ये कराण्याते आलूेलूी को�तेीहीी कृतेी, कायय�ाहीी विकं�ा, यथाास्थिस्थाविते, काढेलूेलूी अविधासूचेना विकं�ा विदोलूेलूा आदोेश असल्याचेे मंानण्याते येईलू.मांहाारााष्ट्रट शैासन रााजपत्र असाधाारा� भाागी पाचे, जुलैै ७, २०२५/आर्षाढ १६, शैके १९४७ 3 उद्देेशै � कारा�े या�चेे विन�ेदान मंहीारााष्ट्र वि�नाअनुदोाविनते खााजीगृी व्या�सावियक शैक्षवि�क संस्थाा (प्र�ेश � शुल्क यांचेे वि�विनयमंन) अविधाविनयमं, २०१५ (२०१५ चेा मंहीा. २८) यामंध्य ेमंहीारााष्ट्र रााज्यातेीलू वि�नाअनुदोाविनते खााजीगृी व्या�सावियक विशक्ष� सस्ं थाामंं धाीलू प्र�ेशाचे े� शल्ु काचे ेवि�विनयमंन कराण्यासाठीी आवि� त्याच्याशी संबंविधाते विकं�ा तेदोानुर्षींविगृक बाबंसाठीी तेरातेूदो केलूी आहीे. २. या अविधाविनयमंामंध्ये, इतेरा गृोष्टंबराोबराचे, अविन�ासी भाारातेीय (एनआराआय) कोट्यााअंतेगृयते व्या�सावियक शैक्षवि�क पाठ्यक्रमंांमंध्ये प्र�ेशासाठीी जीागृांचेे �ाटप कराण्याचेी तेरातेूदो केलूी आहीे. उक्ते अविधाविनयमंाच्या कलूमं २ च्या खांड (ढे) मंध्ये “अविन�ासी भाारातेीय (एनआराआय)” या संज्ञेेचेी व्याख्या केलूी आहीे. ३. खाराे अविन�ासी भाारातेीय उमंेदो�ारा, मंहीारााष्ट्र रााज्यातेीलू अविन�ासी भाारातेीय (एनआराआय) कोट्यााअंतेगृयते व्या�सावियक शैक्षवि�क पाठ्यक्रमंांमंध्ये प्र�ेश विमंळावि�ण्याच्या संधाीपासून अनेकदोा �ंविचेते रााहीते असल्याचेे विनदोशयनास आलूे हीोतेे. म्ही�ून, उक्ते अविधाविनयमंातेीलू अविन�ासी भाारातेीय (एनआराआय) या संज्ञेेच्या व्याख्येते सुयोग्य सुधाारा�ा करा�े इष्ट आहीे, असे �ाटलूे, जीे�ेकरून हीी व्याख्या, पी. ए. इनामंदोारा या प्रकरा�ाते मंाननीय स�ाेच्चे न्यायालूयाने विनधाायरिराते केलूेल्या कायद्यााशी सुसंगृते असा�ी, ज्यामंध्ये असे दोेखाीलू प्रवितेपादोन केलूे आहीे की,– “जीे लूोक इतेरा दोेशांमंध्ये स्थालूांतेरिराते झाालूेलूे आहीेते, त्या भाारातेीय �ंशाच्या लूोकांचेी, त्यांच्या मंुलूांना त्यांच्या स्�ते:च्या दोेशाते रााहीून के�ळा विशक्ष�चे विमंळाते नाहीी तेरा, भाारातेीय सांस्कृवितेक मंूल्यांशीदोेखाीलू तेे पुन्हीा जीोडलूे जीाते असल्याने, त्यांच्या मंुलूांना त्यांच्या स्�ते:च्या दोेशाते पराते आ�ण्याचेी इच्छाा असतेे. त्यांच्या मंुलूांच्या विशक्ष�ा�रा तेे इतेरात्री खाचेय करा�ारा असलूेलूा पैसा त्यांच्या स्�ते:च्या मंातेृभाूमंीपयंते पोहीोचेा�ा अशी- दोेखाीलू त्यांचेी इच्छाा असतेे. आमंच्या मंतेे, १५% पेक्षा अविधाक नसलूेलूे अशा जीागृांचेे मंयायविदोते आराक्ष�, दोोन शतेंच्या अधाीन रााहीनू व्य�स्थाापनाच्या स्�च्े छााविन�यय ानुसारा, अविन�ासी भाारातेीयानं ा (एनआराआय) उपलूब्धा करून दोेतेा येईलू. प्रथामं, अशा जीागृांचेा �ापरा के�ळा अविन�ासी भाारातेीयांना (एनआराआय) आवि� त्यांच्या मंुलूांसाठीी विकं�ा पाल्यांसाठीी प्रामंावि�कप�े झाालूा पाविहीजीे. दोुसराे म्ही�जीे, या कोट्यााते, गृु��त्तेलूा पू�यप�े फााटा दोेऊ नये.”. ४. २०२५-२०२६ या शैक्षवि�क �र्षीायसाठीी मंहीारााष्ट्र रााज्यातेीलू वि�वि�धा व्या�सावियक शैक्षवि�क पाठ्यक्रमंांचेी प्र�ेश प्रविक्रया लू�कराचे सुरू हीोईलू. म्ही�ून, उक्ते अविधाविनयमंामंध्ये तेात्काळा सुधाारा�ा करा�े इष्ट आहीे, असे �ाटलूे. ५. रााज्य वि�धाानमंंडळााच्या दोोन्हीी सभाागृृहीांचेे अविधा�ेशन चेालूू नव्हीतेे आवि� उपराोक्ते प्रयोजीनांसाठीी मंहीारााष्ट्र वि�नाअनुदोाविनते खााजीगृी व्या�सावियक शक्षै वि�क सस्ं थाा (प्र�शे � शल्ु क यांचे ेवि�विनयमंन) अविधाविनयमं, २०१५ याते आ�खाी सुधाारा�ा कराण्याकरिरातेा, मंहीारााष्ट्राच्या रााज्यपालूांनी तेात्काळा कायय�ाहीी करा�े ज्यामंुळाे २०२५चेा आ�श्यक व्हीा�े अशी परिरास्थिस्थातेी अस्थिस्तेत्�ाते असल्याबद्दलू त्यांचेी खाात्रीी पटलूी हीोतेी; आवि� म्ही�ून, त्यांनी मंहीा. विदोनांक २५ जीनू २०२५ राोजीी मंहीारााष्ट्र वि�नाअनुदोाविनते खााजीगृी व्या�सावियक शक्षै वि�क सस्ं थाा (प्र�शे � शल्ु क अध्या. ६. यांचेे वि�विनयमंन) (सुधाारा�ा) अध्यादोेश, २०२५ (२०२५ चेा मंहीा. अध्या. ६), हीा प्रख्याविपते केलूा हीोतेा. ६. उक्ते अध्योदोशाचेे रााज्य वि�धाानमंंडळााच्या अविधाविनयमंाते रुपांतेरा करा�े हीा या वि�धाेयकाचेा हीेतेू आहीे. मंुंबई, चे�द्रका�त (दाादाा) पाटीीलै, विदोनांक ३ जीुलूै, २०२५. उच्चे � तेंत्री विशक्ष� मंंत्रीी. वि�धाान भा�न : विजतंद्र भाोळे, मंुंबई, सविचे� -१, विदोनांक ७ जीुलूै, २०२५. मंहीारााष्ट्र वि�धाानसभाा. ON BEHALF OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATION, PRINTED AND PUBLISHED BY DIRECTOR, RUPENDRA DINESH MORE, PRINTED AT GOVERNMENT CENTRAL PRESS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004 AND PUBLISHED AT DIRECTORATE OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATIONS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004. EDITOR : DIRECTOR, RUPENDRA DINESH MORE.