This is a Maharashtra State Gazette, Extraordinary Part Five, dated December 9, 2025. It contains Legislative Council (L.C.) Bill No. XV of 2025, "A BILL FURTHER TO AMEND THE MAHARASHTRA PREVENTION OF BEGGING ACT." RNI No. is MAHBIL/2009/40124 and the price of the Gazette is ₹26.00.
The bill aims to further amend the Maharashtra Prevention of Begging Act of 1960. Key amendments include:
* Replacing references to the "Mumbai Children Act, 1948" with "Juvenile Justice (Care and Protection of Children) Act, 2015."
* Defining "Child Welfare Committee" with reference to the Juvenile Justice Act, 2015.
* Removing the reference to "child court."
* Updating references to the "Code of Criminal Procedure, 1898" with the "Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita, 2023".
* Removing references to leprosy in specific sections, including deleting the phrase "leprosy patient".
* Addressing the detention of beggars with mental illness in accordance with the Mental Health Care Act, 2017.
* Updating references to the Prevention of Cruelty to Animals Act, 1890, with the Prevention of Cruelty to Animals Act, 1960.
* Updating references to "Indian Penal Code" with "Bharatiya Nyaya Sanhita, 2023".
The bill addresses directives from the Supreme Court to remove discriminatory language related to leprosy patients. It also updates references to central and state acts. Aditi Tatkare, Minister of Women and Child Development, and Dr. Vilas Athavale, Secretary (3), Maharashtra Legislative Council are mentioned. The bill was introduced in Nagpur on December 8 and 9, 2025, respectively.
Key Entities Referenced
Maharashtra Prevention of Begging Act : The principal act being amended by this bill, regulating prevention of begging in Maharashtra.
Maharashtra Prevention of Begging (Amendment) Act, 2025 : This act seeks to amend the Maharashtra Prevention of Begging Act.
Code of Criminal Procedure, 1898 : Replaced by the Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita, 2023 in the amendment.
Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita, 2023 : Replaces Code of Criminal Procedure, 1898 in amended sections of the Maharashtra Prevention of Begging Act.
Mental Healthcare Act, 2017 : Referenced in the amendment regarding procedures for beggars with mental illness.
See Full Document Text
महाराष्ट्रा श्रा रा अ ाधारण्भाग्राच, डि ेंर् ९् २ २५अअहारण्यण९्र, ्य १ 1
RNI No. MAHBIL /2009/40124
महाराष्ट्रा श्रा रा
अ ाधारण्भाग्राच
�षष्यय९्अ�,् ्] म�गळ�ार९्डि ेंर् ९् २ २५अअहारण्यण९्र, ्य १ [रृषठीे्5९््ड,मं �्:्रुररे् ६.२२
अ ाधारण्क्रमा�,्य२३
प्राडध,ृ�्प्र,ारश
महाराष््ड�धाश भे�्�्महाराष््ड�धाशररिरषदे�् ादर्, लेेलेी्ड�धेर, .
महाराष््ड�धाशम�िळ् डच�ालेर
महाारााष्ट्र दिवधानांपुरिरार्षी�ेत दि�नांा�क ्डि ेंर९् २ २ राोजी पुुरा:स्थाादिपुत कराण्याात आलेेलेे खीालेीले दिवधेयाक महाारााष्ट्र दिवधानांपुरिरार्षी�
दिनांयाम १११ अन्वयाे प्रदिसाद्ध कराण्याात याेत आहाे :—
L. C. BILL No. XV OF 2025.
A BILL
FURTHER TO AMEND THE MAHARASHTRA PREVENTION OF
BEGGING ACT.
् श् २ २्चे ड�धाशररिरषद ड�धेर, क्रमा�,्य२.
महाराष््भी,्मागण्रा ्प्रड�ं�ध्,रण्रांां�्अडधडशरमा�्
आणखीी् ुधारणा्,रण्रा ाठीी्ड�धेर,.
१९६० चाा ज्राअर्थीी९ याात याापुुढेे दि�लेेल्याा प्रयाोजनांा�सााठीी, महाारााष्ट्र भीीक मागण्याासा प्रदितबं�ध कराण्यााबंाबंत
१०. अदिधदिनांयामात आणखीी साुधाराणा कराण ेइष्ट आहा े; त्राअर्थीी९ भीारातीया गणरााज्यााच्याा शहाात्तरााव्याा वर्षीी, यााद्वाारा,े
पुुढेीले अदिधदिनांयाम कराण्याात याेत आहाे :—
य. याा अदिधदिनांयामासा, महाारााष्ट्र भीीक मागण्याासा प्रदितबं�ध कराण्यााबंाबंत (साुधाराणा) अदिधदिनांयाम, सा�दि�प्त नांाव.
२०२५ असाे म्हाणावे.
भीाग पुाचा-१०३–१ )य(
एचा���������बंी २४४१–१2 महाराष्ट्रा श्रा रा अ ाधारण्भाग्राच, डि ेंर् ९् २ २५अअहारण्यण९्र, ्य १
सानां १९६० चाा . महाारााष्ट्र भीीक मागण्याासा प्रदितबं�ध कराण्यााबंाबंत अदिधदिनांयाम (याात याापुुढेे ज्यााचाा दिनां�ेश, १९६० चाा
अदिधदिनांयाम �मा�क १०.
“मुख्या अदिधदिनांयाम” असाा केलेा आहाे) यााच्याा कलेम २ मध्याे, पुोट-कलेम (१) मधीले,—
१० यााच्याा कलेम
२ चाी साुधाराणा.
(अ) खी�ड (चाारा) मधीले, “ मु�बंई बंाले अदिधदिनांयाम, १९४८” याा मजकुरााऐवजी, “बंाले १९४८ चाा
मु�बंई ७१.
न्यााया (बंालेका�चाी काळजी व सा�रा�ण) अदिधदिनांयाम, २०१५” हाा मजकूरा �ाखीले कराण्याात याेईले ;
(बं) खी�ड (चाारा) नां�तरा, पुुढेीले खी�ड सामादिवष्ट कराण्याात याेईले :— २०१६ चाा २.
“(चाारा-अ) “बंाले कल्यााण सादिमती” यााचाा अथाथ, बंाले न्यााया (बंालेका�चाी काळजी व २०१६ चाा
२.
सा�रा�ण) अदिधदिनांयाम, २०१५ यााच्याा कलेम २७ अन्वयाे घदिटत केलेेलेी बंाले कल्यााण सादिमती,
असाा आहाे ;”;
(क) खी�ड (साहाा) वगळण्याात याेईले.
सानां १९६० चाा ३. मख्ु या अदिधदिनांयामाच्याा कलेम ३ मधीले, “दिकंवा बंाले न्याायाालेया,” हाा मजकूरा वगळण्याात याईे ले.
अदिधदिनांयाम �मा�क
१० यााच्याा कलेम
३ चाी साुधाराणा.
सानां १९६० चाा . मुख्या अदिधदिनांयामाच्याा कलेम ४ मध्याे, पुोट-कलेम (३) मधीले, “��ड प्रदि�याा सा�दिहाता, १८९८, १८९८ चाा ५.
अदिधदिनांयाम �मा�क
कलेम ६१” याा मजकुरााऐवजी, “भीारातीया नांागरिराक साुरा�ा सा�दिहाता, २०२३ यााच्याा कलेम ५८” हाा मजकूरा २०२३ चाा ४६.
१० यााच्याा कलेम
�ाखीले कराण्याात याेईले.
४ चाी साुधाराणा.
सानां १९६० चाा २. मुख्या अदिधदिनांयामाच्याा कलेम ५ मधीले, पुोट-कलेम (९) वगळण्याात याेईले.
अदिधदिनांयाम �मा�क
१० यााच्याा कलेम
५ चाी साुधाराणा.
सानां १९६० चाा ६. मुख्या अदिधदिनांयामाच्याा कलेम ८ मध्याे, पुोट-कलेम (४) मधीले, “��ड प्रदि�याा सा�दिहाता, १८९८, १८९८ चाा ५.
अदिधदिनांयाम �मा�क
कलेम ४८८” याा मजकराु ाऐवजी, “भीारातीया नांागरिराक साुरा�ा सादि�हाता, २०२३ यााच्याा कलेम १४४” हाा मजकूरा २०२३ चाा ४६.
१० यााच्याा कलेम
�ाखीले कराण्याात याेईले.
८ चाी साुधाराणा.
सानां १९६० चाा १. मुख्या अदिधदिनांयामाच्याा कलेम ९ मध्याे,—
अदिधदिनांयाम �मा�क
१० यााच्याा कलेम
९ चाी साुधाराणा.
(१) पुोट-कलेम (२) मधीले,—
(अ) “न्याायाालेयाानांे त्याासा बंाले न्याायाालेयााकडे” याा मजकुराानांे साुरू हाोणाऱ्याा आदिण
“व्यावस्थाा कराावी” याा मजकुराानांे सा�पुणाऱ्याा मजकुरााऐवजी, पुुढेीले मजकूरा �ाखीले कराण्याात
याेईले :—
“न्याायाालेया त्याालेा बंाले कल्यााण सादिमतीकड ेपुाठीदिवले, जी बंाले न्यााया (बंालेकाचा� ी २०१६ चाा २.
काळजी व सारा� �ण) अदिधदिनांयाम, २०१५ यााच्याा तरातु�ीनांसाु ारा मुलेाच्� याा सा�बंध� ात कायावथ ाहाी
कराीले.”.
(बं) पुरा�तुकातीले, “सा�सागथजन्या महाारा ोगानांे पुीदिडत नांसालेेलेा दिकंवा ” हाा मजकूरा
वगळण्याात याेईले ;
(२) पुोट-कलेम (३) मधीले, “��ड प्रदि�याा सादि�हाता, १८९८, कलेम ६१” याा मजकराु ाऐवजी, १८९८ चाा ५.
“भीारातीया नांागरिराक साुरा�ा सा�दिहाता, २०२३ यााच्याा कलेम ५८” हाा मजकूरा �ाखीले कराण्याात याेईले. २०२३ चाा ४६.महाराष्ट्रा श्रा रा अ ाधारण्भाग्राच, डि ेंर् ९् २ २५अअहारण्यण९्र, ्य १ 3
ण. मुख्या अदिधदिनांयामाच्याा कलेम २६ मध्याे,— सानां १९६० चाा
अदिधदिनांयाम �मा�क
१० यााच्याा कलेम
२६ चाी साुधाराणा.
(अ) सामासाटीपुेमधीले, “महााराोगी व” हाा मजकूरा वगळण्याात याेईले ;
(बं) पुोट-कलेम (१) मध्याे, “दिकंवा महााराोगी” हाा मजकूरा ज्याा �ोन्हाी दिठीकाणी आलेा आहाे
आदिण “दिकंवा कुष्ठीालेयाा�त” हाा मजकूरा, वगळण्याात याेईले ;
(क) पुोट-कलेम (२) मधीले, “दिकंवा तो महााराोगापुासाूनां बंराा झाालेा आहाे” हाा मजकूरा
वगळण्याात याेईले ;
(ड) पुोट-कलेम (३) ऐवजी, पुुढेीले पुोट-कलेम �ाखीले कराण्याात याेईले :—
२०१७ चाा “(३) मानांदिसाक आराोग्या �ेखीभीाले अदिधदिनांयाम, २०१७ यााच्याा तरातु�ी, पुोट-कलेम (१)
१०. अन्वया ेवड्यांे ाच्� याा इस्पिस्पुतळात अटकावूनां ठीवे लेल्े याा दिभीकाऱ्याासा ज्याा कालेावधीसााठीी अटकावूनां
ठीवे ण्यााचाा आ�शे दि�लेा हाोता तो कालेावधी सामाप्त झााल्याानां�तरा, अशा प्रत्याके दिभीकाऱ्याासा लेागू
हाोतीले ; आदिण त्याा पुोट-कलेमान्वया ेदिभीकाऱ्याासा ज्याा म�ु तीत वड्यांे ाच्� याा इस्पिस्पुतळात अटकावनांू
ठीेवलेेलेे असाेले ती मु�त, त्याासा ज्याा मु�तीपुयांत अटकावूनां ठीेवण्यााचाा आ�ेश न्याायाालेयाानांे
दि�लेा असाता त्याा मु�तीचाा भीाग म्हाणूनां गणण्याात याेईले :
पुरा�तु, जेव्हाा मनांोदिवकलेतेमुळे दिभीकाऱ्याासा ताबंडतोबं हालेदिवणे आवश्याक असाेले
त्यााबंाबंतीत, ज्याा सा�स्थाेत दिभीकाऱ्याासा अटकावूनां ठीेवण्याात आलेेलेे असाेले त्याा सा�स्थाेच्याा
प्रादिधकाऱ्याा�नांा, ज्याा मु�तीत रााज्या शासानांाचाा आ�ेश दिमळदिवता याेऊ शकेले अशा मु�तीपुयांत,
दिभीकाऱ्याासा वड्यांे ाच्� याा इस्पिस्पुतळाच्याा स्वाधीनां कराण्यााकरिराता ताबंडतोबं आ�शे दिमळदिवण्याासााठीी,
उक्त अदिधदिनांयामान्वयाे अदिधकारिराता असाणाऱ्याा न्याायाालेयााकडे अजथ कराण्यााचाी मुभीा असाेले.”.
. मुख्या अदिधदिनांयामाच्याा कलेम ३० मध्याे,— सानां १९६० चाा
अदिधदिनांयाम �मा�क
१० यााच्याा कलेम
३० चाी साुधाराणा.
१८९० चाा (अ) पुोट-कलेम (२) मधीले, “प्राण्याा�सा दिनां�थयातेनांे वागदिवण्याासा प्रदितबं�ध कराण्यााबंाबंत
११. अदिधदिनांयाम, १८९०, कलेम ६बं” याा मजकुरााऐवजी “प्राण्याा�नांा �ूरातेनांे वागवण्याासा प्रदितबं�ध
१९६० चाा
कराण्यााबंाबंत अदिधदिनांयाम, १९६० यााच्याा कलेम ३५” हाा मजकूरा �ाखीले कराण्याात याेईले ;
५९.
१८९० चाा (बं) पुोट-कलेम (३) मधीले, “प्राण्याा�सा दिनां�थयातेनांे वागदिवण्याासा प्रदितबं�ध कराण्यााबंाबंत
११. अदिधदिनांयाम, १८९०, कलेम १५” याा मजकुरााऐवजी “प्राण्याा�नांा �ूरातेनांे वागवण्याासा प्रदितबं�ध
१९६० चाा कराण्यााबंाबंत अदिधदिनांयाम, १९६० यााच्याा कलेम ३८” हाा मजकूरा �ाखीले कराण्याात याेईले ;
५९.
१८९० चाा (क) पुोट-कलेम (४) मधीले, “प्राण्याा�सा दिनां�थयातेनांे वागदिवण्याासा प्रदितबं�ध कराण्यााबंाबंत
११. अदिधदिनांयाम, १८९०, कलेम १५” याा मजकुरााऐवजी “प्राण्याा�नांा �ूरातेनांे वागवण्याासा प्रदितबं�ध
१९६० चाा कराण्यााबंाबंत अदिधदिनांयाम, १९६० यााच्याा कलेम ३८” हाा मजकूरा �ाखीले कराण्याात याेईले ;
५९.
१८६० चाा ४५. य२. मुख्या अदिधदिनांयामाच्याा कलेम ३२ मधीले, “भीारातीया ��ड सा�दिहातेच्याा” याा मजकुरााऐवजी, सानां १९६० चाा
अदिधदिनांयाम �मा�क
२०२३ चाा ४५. “भीारातीया न्यााया सा�दिहाता, २०२३ यााच्याा” हाा मजकूरा �ाखीले कराण्याात याेईले.
१० यााच्याा कलेम
३२ चाी साुधाराणा.4 महाराष्ट्रा श्रा रा अ ाधारण्भाग्राच, डि ेंर् ९् २ २५अअहारण्यण९्र, ्य १
सानां १९६० चाा यय. मुख्या अदिधदिनांयामाच्याा कलेम ३३ मधीले, “��ड प्रदि�याा सा�दिहाता, १८९८” याा मजकुरााऐवजी, १८९८ चाा ५.
अदिधदिनांयाम �मा�क २०२३ चाा ४६.
“भीारातीया नांागरिराक साुरा�ा सा�दिहाता, २०२३” हाा मजकूरा �ाखीले कराण्याात याेईले.
१० यााच्याा कलेम
३३ चाी साुधाराणा.
सानां १९६० चाा य . मुख्या अदिधदिनांयामाच्याा कलेम ३४ मधीले, “��ड प्रदि�याा सा�दिहाता, १८९८” याा मजकुरााऐवजी, १८९८ चाा ५.
अदिधदिनांयाम �मा�क
“भीारातीया नांागरिराक साुरा�ा सा�दिहाता, २०२३” हाा मजकूरा �ाखीले कराण्याात याेईले. २०२३ चाा ४६.
१० यााच्याा कलेम
३४ चाी साुधाराणा.महाराष्ट्रा श्रा रा अ ाधारण्भाग्राच, डि ेंर् ९् २ २५अअहारण्यण९्र, ्य १ 5
उद्देेर्�्,ारणे्रा�चे्डश�ेदश.
महाारााष्ट्र भीीक मागण्याासा प्रदितबं�ध कराण्यााबंाबंत अदिधदिनांयाम (१९६० चाा १०) याामध्या ेमहाारााष्ट्र रााज्याात
भीीक मागण्याासा प्रदितबं�ध कराण्यााच्याा सा�बं�धातीले आदिण त्यााच्यााशी सा�बं�दिधत बंाबंंकरिराता केलेेल्याा तरातु�ी
अ�तभीूथत आहाेत.
२. सावोच्चा न्याायाालेयाानांे, फेेडराेशनां ऑफे लेेप्रसाी ऑगथनांायाझाेशनां (एफेओएलेओ) आदिण इतरा
दिवरुद्ध याुदिनांयानां ऑफे इ�दिडयाा आदिण इतरा (रिराट दिपुटीशनां (साी) �मा�क ११५१/२०१७ याासाहा रिराट याादिचाका
(दि�वाणी) �मा�क ८३/२०१०) याामध्याे दि�लेेल्याा ७ मे २०२५ राोजीच्याा आ�ेशाद्वााराे, ज्याामध्याे, महााराोग
पुीदिडत दिकंवा त्याातूनां बंराे झाालेेल्याा व्याक्तंच्याा बंाबंतीत, भीे�भीावकाराी शब्�प्रयाोग अ�तभीूथत आहाेत असाे
सा�दिवधानांापुूवीचाे दिकंवा त्याानां�तराचाे रााज्या काया�े, दिवदिनांयाम, साा�दिवदिधक दिनांयाम दिकंवा उपु-दिवदिध, इत्याा�ंमध्याे
साुयाोग्या साुधाराणा कराण्याासााठीी सावथ रााज्याा�नांा दिनां�ेश दि�लेे आहाेत.
३. त्याानांुसाारा सावोच्चा न्याायाालेयााच्याा उक्त आ�ेशाचाे पुालेनां कराण्याासााठीी, शासानांानांे, रााज्या
अदिधदिनांयामा�मधीले अशा भीे�भीावकाराी तरातु�ी साुदिनांस्पिश्चात कराण्याासााठीी दिवदिध व न्यााया दिवभीागाच्याा अ�तगथत
एक सादिमती घदिटत केलेी हाोती. उक्त सादिमतीनां ेअसा ेदिनांस्पिश्चात कलेे ेआहा ेकी, महाारााष्ट्र भीीक मागण्याासा प्रदितबं�ध
कराण्यााबंाबंत अदिधदिनांयाम यााचाी कलेम े९ व २६ याामध्या,े महााराोग पुीदिडत दिकवं ा त्याातनांू बंरा ेझाालेल्े याा व्याक्तंच्याा
बंाबंतीतीले अशा तरातु�ी अ�तभीूथत आहाेत आदिण म्हाणूनां, उक्त अदिधदिनांयामामध्याे साुयाोग्या साुधाराणा कराण्यााचाी
सादिमतीनांे दिशफेारासा केलेी आहाे. त्याामुळे, महाारााष्ट्र भीीक मागण्याासा प्रदितबं�ध कराण्यााबंाबंत अदिधदिनांयाम यााचाी
कलेमे ९ व २६ याा�मध्याे साुधाराणा कराणे आवश्याक आहाे, असाे वाटते.
४. उक्त अदिधदिनांयामामधीले, दिनांरादिसात केलेेल्याा कंद्रीीया व रााज्या अदिधदिनांयामा�ऐवजी दिवद्यमानां कंद्रीीया
अदिधदिनांयामा�चाे सा��भीथ �ाखीले कराण्याासााठीी उक्त अदिधदिनांयामात पुरिराणामस्वरूपु साुधाराणा कराण्यााचाी सा�धी
�ेखीीले घेण्याात आलेी आहाे.
५. वराीले उदि�ष्टे सााध्या कराणे हाा, याा दिवधेयाकाचाा हाेतू आहाे.
नांागपुूरा, ् आडद�ी्�ट,रे९
दि�नांा�क ८ दिडसांबंरा, २०२५. मदिहालेा व बंालेदिवकासा म�त्रीी.
ड�धाश्भ�श्: िॉ.्ड�लेा ्आठी�लेे९
नांागपुूरा, सादिचाव (३),
दि�नांा�क ९ दिडसांबंरा, २०२५. महाारााष्ट्र दिवधानांपुरिरार्षी�.
भीाग पुाचा-१०३–२
एचा���������बंी २४४१–२
ON BEHALF OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATION, PRINTED AND PUBLISHED BY DIRECTOR, RUPENDRA DINESH MORE, PRINTED AT
GOVERNMENT PRESS AND BOOK DEPOT, CIVIL LINES,NAGPUR-440 001 AND PUBLISHED AT DIRECTORATE OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND
PUBLICATIONS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004. EDITOR : DIRECTOR, RUPENDRA DINESH MORE