भाग पाच, असा. क्रमांक ७७, L. A. BILL No. LXXVI OF 2025 A BILL further to amend the Maharashtra Slum Areas (Improvement, Clearance and Redevelopment) Act, 1971 Tuesday, 8th July 2025

RNI No. MAHBIL /2009/40124 महाारााष्ट्रट शाासन रााजपत्र असाधााराणा भााग पाचे �र्ष� ११, अ�क १४] म�गळ�ारा, जुलै ८, २०२५/आर्षाढ १७, शाके १९४७ [पष्ृठे े7, विकमं त : रुपय े२६.०० असाधााराणा क्रमा�क ७७ प्रााविधाकृत प्राकाशान महाारााष्ट्र वि�धाानसभाेत � महाारााष्ट्र वि�धाानपरिरार्षदेेत सादेरा केलेली वि�धाेयके. महाारााष्ट्र वि�धाानम�डळ सविचे�ालय महाारााष्ट्र दिवधाानांसाभाेत दि�नांा�का ८ जुलै, २०२५ राोजी पुुरा:स्थाादिपुत काराण्याात आलेेलेे खीालेीले दिवधाेयाका महाारााष्ट्र दिवधाानांसाभाा दिनांयाम ११६ अन्वयाे प्रदिसाद्ध काराण्याात याेत आहाे :— L. A. BILL No. LXXVI OF 2025. A BILL FURTHER TO AMEND THE MAHARASHTRA SLUM AREAS (IMPROVEMENT, CLEARANCE AND REDEVELOPMENT) ACT, 1971. सन २०२५ चेे महाारााष्ट्र वि�धाानसभाा वि�धाेयक क्रमा�क ७६. महाारााष्ट्र झोोपडपट्टीी (सुधााराणाा, विनमू�लन � पुनवि��कास) अविधाविनयम, १९७१ यात आणाखीी सुधााराणाा कराण्याकरिराता वि�धाेयक. १९७१ चाा ज्याअर्थीी, याात याापुढेु ेदि�लेल्े याा प्रयाोजनांासा� ाठीी, महाारााष्ट्र झोोपुडपुट्टीी (साधाु ाराणाा, दिनांमू�लेनां व पुुनांदिव�काासा) महाा. २८ अदिधादिनांयाम, १९७१ याात आणाखीी साुधााराणाा काराणाे इष्ट आहाे; त्याअर्थीी, भाारातीया गणारााज्यााच्याा शहाात्तरााव्याा वर्षीी, यााद्वााराे, पुुढेीले अदिधादिनांयाम काराण्याात याेत आहाे :- (१) भााग पुाचा-७७–१2 महाारााष्ट्रट शाासन रााजपत्र असाधााराणा भााग पाचे, जुलै ८, २०२५/आर्षाढ १७, शाके १९४७ सा�दिक्षाप्त नांाव. १. याा अदिधादिनांयामासा, महाारााष्ट्र झोोपुडपुट्टीी (साुधााराणाा, दिनांमू�लेनां व पुुनांदिव�काासा) (�ुसाराी साुधााराणाा) अदिधादिनांयाम, २०२५, असाे म्हाणाावे. सानां १९७१ २. महाारााष्ट्र झोोपुडपुट्टीी (साुधााराणाा, दिनांमू�लेनां व पुुनांदिव�काासा) अदिधादिनांयाम, १९७१ (याात याापुुढेे सानां १९७१ चाा चाा महाारााष्ट्र ज्यााचाा दिनां�ेश, “मुख्या अदिधादिनांयाम” असाा काेलेा आहाे) यााच्याा कालेम ३ड मध्याे, खी�ड (ब) मधाीले, महाा. २८. अदिधादिनांयाम क्रमा�का उपु-खी�ड (तीनां) मध्याे, कालेम १३ मधाीले, पुोट-कालेम (१) मध्याे, “एकाशेवीसा दि�वसाा�पुेक्षाा” याा २८ यााच्याा कालेम मजकाुरााऐवजी, “सााठी दि�वसाा�पुेक्षाा” हाा मजकाूरा �ाखीले काराण्याात याेईले. ३ड चाी साुधााराणाा. सानां १९७१ ३. मुख्या अदिधादिनांयामाच्याा कालेम १५अ मध्याे, पुोट-कालेम (१) मधाीले,– चाा महाारााष्ट्र (एका) “झोोपुडपुट्टीी पुुनांव�सानां याोजनांेचाे कााम पुूणा� झोाल्याापुासाूनां तीसा दि�वसाा�च्याा आत,” याा अदिधादिनांयाम मजकाुरााऐवजी, “झोोपुडपुट्टीी पुुनांव�सानां याोजनांेच्याा पुुनांव�सानां घटकााचाे कााम पुूणा� झोाल्याापुासाूनां तीसा क्रमा�का २८ यााच्याा कालेम १५अ चाी दि�वसाा�च्याा आत,” हाा मजकाूरा सामादिवष्ट काराण्याात याेईले ; साुधााराणाा. (�ोनां) दिवद्यमानां पुरा�तुकाापुूवी, पुुढेीले पुरा�तुका जा�ा �ाखीले काराण्याात याेईले :— “पुरा�तु, ज्याावेळीी रााज्या दिवधाानांम�डळीाद्वााराे अदिधादिनांयादिमत काेलेेल्याा काोणात्यााहाी काायाद्यान्वयाे घदिटत काेलेेल्याा रााज्या शासानांाच्याा काोणात्यााहाी सााव�जदिनांका प्रादिधाकाराणााद्वााराे दिकांवा नांागराी स्थाादिनांका सा�स्थाेद्वााराे दिकांवा दिनांयाोजनां प्रादिधाकाराणााद्वााराे दिकांवा साराकााराी उपुक्रम एजन्साीद्वााराे, दिकांवा याथाास्थिस्थादित, इतरा काोणात्यााहाी शासाकाीया कांपुनांीद्वााराे, झोोपुडपुट्टीी पुुनांव�सानां प्रादिधाकाराणाासाोबत सा�याुक्त उपुक्रमामध्याे झोोपुडपुट्टीी पुुनांव�सानां याोजनांा रााबदिवलेी जात असाेले त्याा बाबतीत, अशा झोोपुडपुट्टीी पुुनांव�सानां याोजनांेलेा इराा�ा पुत्र (एले ओ आया) दि�ल्यााच्याा दि�नांा�काापुासाूनां तीसा दि�वसाा�च्याा आत, रााज्या शासानांासा दिकांवा रााज्या शासानांाच्याा पुूव� मान्यातेनांे, मुख्या कााया�कााराी अदिधाकााऱ्याासा, झोोपुडपुट्टीी पुुनांव�सानां क्षाेत्र म्हाणाूनां अशा प्रकााराे घोदिर्षीत काेलेेलेी अशी जमीनां, झोोपुडपुट्टीी पुुनांव�सानां प्रादिधाकाराणााकाडे दिनांदिहात हाोईले, असाे शाासकीय रााजपत्रातील अदिधासाूचानांेद्वााराे, घोदिर्षीत काराता याेईले.”; (तीनां) दिवद्यमानां पुरात� काु ातीले “पुरात� ,ु ” याा मजकाराु ाऐवजी, “पुरात� ुआणाखीी असा ेकाी,” हाा मजकाूरा �ाखीले काराण्याात याेईले.” सानां १९७१ चाा ४. मुख्या अदिधादिनांयामाच्याा कालेम ३३अ ऐवजी, पुुढेीले कालेम �ाखीले काराण्याात याेईले :— अदिधादिनांयाम क्रमा�का २८ यााच्याा कालेम ३३अ ऐवजी ब�लेी कालेम �ाखीले काराणाे. याोजनांेत दिकांवा “३३अ. झोोपुडपुट्टीी पुुनांव�सानां याोजनांेचाा दिकांवा झोोपुडपुट्टीी पुुनांदिव�काासा प्रकाल्पु ाचाा भााग प्रकाल्पुात साामीले असालेेलेी इमारात दिकांवा सा�राचानांा ज्यााच्याा काब्जात दिकांवा भाोगवट्याात असाेले आदिणा झोोपुडपुट्टीी पुुनांव�सानां हाोण्याासा इच्छुुका प्रादिधाकाराणााकाडनांू दिकावं ा याथाास्थिस्थादित, साक्षाम प्रादिधाकाराणााकाडनांू काायामस्वरूपुी पुयााया� ी दिनांवासाव्यावस्थाकाे रिराता नांसालेेल्याा ज ेपुात्र असातीले आदिणा ज ेअशा याोजनांमे ध्या ेदिकांवा प्रकाल्पुामध्या ेसाामीले हाोण्याासा इच्छुुका नांसातीले अशा झोोपुडपुट्टीी झोोपुडपुट्टीी रादिहावाशा�च्याा बाबतीत, मुख्या कााया�कााराी अदिधाकााराी दिकांवा साक्षाम प्रादिधाकाराणा,— रादिहावाशा�नांा गाळ्याा�चाे वाटपु (अ) याोजनांेच्याा दिकांवा प्रकाल्पुाच्याा पुुनांव�सानां घटकााकारिराता बा�धाावयााच्याा इमारातंमध्याे काराण्यााचाी अशा साव� झोोपुडपुट्टीी रादिहावाशा�कारिराता काायामस्वरूपुी पुयाा�याी दिनांवासाव्यावस्थाेचाी तरातू� काराण्याात कााया�पुद्धती. आलेी असाल्यााचाी साुदिनांस्थि�चाती काराीले ; (ब) याोजनांेमध्याे दिकांवा प्रकाल्पुामध्याे साामीले झोालेेल्याा�नांा दिवकाासाकाानांे काळीदिवल्याानांुसाारा त्यााचा धातीवरा, दिचाट् ठ्याा टाकाूनां दिनांयातवाटपु कारूनां गाळी े�ण्े याात याणाे ारा असाल्यााचा ेअशा झोोपुडपुट्टीी रादिहावाशा�नांा लेेखीी काळीवीले ;महाारााष्ट्रट शाासन रााजपत्र असाधााराणा भााग पाचे, जुलै ८, २०२५/आर्षाढ १७, शाके १९४७ 3 (का) झोोपुडपुट्टीी रादिहावाशा�नांा दिकामानां १२० चाौरासा फुुटाच्याा सा�क्रमणा गाळ्याा�चाे दिनांयातवाटपु काराण्याात याईे ले, दिकांवा सा�क्रमणा दिनांवासास्थाानांाऐवजी झोोपुडपुट्टीी पुुनांवसा� नां प्रादिधाकाराणााकाडूनां दिकांवा याथाास्थिस्थादित, साक्षाम प्रादिधाकाराणााकाडूनां दिनांस्थि�चात काराण्याात याेईले इतकाी भााड्यााचाी राक्काम �ेण्याात याेईले असाे, काळीवीले ; (ड) झोोपुडपुट्टीी रादिहावाशा�नांा त्यााच्� याा काब्जात असालेल्े याा सारा� चानांमे धाूनां दिनांष्काादिसात काराण्यााचाा आदिणा दिनांमू�लेनां आ�ेशामध्याे दिवदिनांदि��ष्ट काराण्याात याेईले अशा राीतीनांे आदिणा अशा काालेावधाीत अशी सा�राचानांा दिकांवा त्यााचाा काोणाताहाी भााग पुाडण्यााचाा दिनां�ेश �ेईले, आदिणा अशा दिनांष्काासानांाच्याा प्रयाोजनांासााठीी आव�याका असाेले अशा बळीाचाा त्याासा वापुरा काराता याेईले दिकांवा वापुरा काराण्यााचाी व्यावस्थाा काराीले ; (इ) जे झोोपुडपुट्टीी रादिहावासाी अशा याोजनांेमध्याे दिकांवा प्रकाल्पुामध्याे साामीले हाोण्याासा इच्छुूका नांाहाीत आदिणा ज्याा�च्याा दिवरुद्ध खी�ड (ड) अन्वयाे कााया�वाहाी प्रस्तादिवत काेलेी आहाे अशा झोोपुडपुट्टीी रादिहावाशा�नांा, लेेखीी स्वरूपुात असाे काळीवीले काी, अशी कााया�वाहाी काेल्याानां�तरा ते सा�क्रमणा गाळ्यााकारिराता दिकांवा, पुुनांबा�धाकााम काेलेेल्याा गाळ्यााकारिराता दिचाठ्ठ्याा टाकाूनां पुात्र असाणाारा नांाहाीत पुरा�तु, ते, याोजनांेतीले दिकांवा प्रकाल्पुातीले इतराा�नांी आपुापुल्याा गाळ्याा�चाी दिनांवड काेल्याानां�तरा जे उपुलेब्धा असातीले त्याा गाळीयाा�कारिराताचा काेवळी हाक्का�ारा असातीले; (फु) जरा झोोपुडपुट्टीी रादिहावासाी, याोजनांेच्याा दिकांवा प्रकाल्पुाच्याा पुदिहाल्याा इमारातीसा बा�धाकााम पुरावानांगी दिमळीेपुया�त साामीले झोालेे नांाहाीत तरा, ते बा�धालेेलेा काोणाताहाी गाळीा दिमळीण्यााचाा हाक्का गमावतीले आदिणा त्याा�चा ेगाळी,े झोोपुडपुट्टीी पुुनांवसा� नां प्रादिधाकाराणााकाडूनां दिकांवा साक्षाम प्रादिधाकाराणााकाडूनां ताब्याात घण्े याात याेतीले आदिणा ज्याा�चाी दितथाल्याा दितथाेचा दिनांवासाव्यावस्थाा हाोऊ शकात नांाहाी अशा इतरा झोोपुडपुट्टीी रादिहावाशा�चाी दिनांवासाव्यावस्थाा काराण्यााच्याा प्रयाोजनांासााठीी त्यााचाा वापुरा काराण्याात याेईले आदिणा जरा व जेव्हाा इतरात्र उपुलेब्धा हाोईले काेवळी तेव्हााचा ते साुमाराे ३ मीटरा x ३.५ मीटराचाे क्षाेत्र (पुीचा) दिमळीण्याासा हाक्का�ारा असातीले आदिणा त्याामधाीले बा�धाकााम, अशा झोोपुडपुट्टीी रादिहावाशा�नांा स्वतः काराावे लेागेले, असाे, झोोपुडपुट्टीी रादिहावाशा�नांा लेेखीी काळीवीले.”. ५. मुख्या अदिधादिनांयामाच्याा कालेम ३३अ नां�तरा, पुुढेीले कालेम सामादिवष्ट काराण्याात याेईले :- सानां १९७१ चाा महाारााष्ट्र अदिधादिनांयाम क्रमा�का २८ मध्याे नांवीनां कालेम ३३ब सामादिवष्ट काराणाे. “३३ब. (१) झोोपुडपुट्टीी पुुनांव�सानां याोजनांेचाे दिकांवा झोोपुडपुट्टीी पुुनांदिव�काासा प्रकाल्पुाचाे पुात्र दिवकाासाकाा�काडूनां �ेया असालेेल्याा झोोपुडपुट्टीी रादिहावासाी, प्रादिधाकाराणााकाडूनां दिनांधाारि�रात काराण्याात याईे ले अशा राीतीनां ेव अशा शल्ु काासाहा, मख्ु या भााड्यााचाी वसाुलेी कााया�कााराी अदिधाकााऱ्यााकाड ेदिकांवा याथाास्थिस्थादित, साक्षाम प्रादिधाकाराणााकाड ेअशा याोजनांच्े याा दिकांवा प्रकाल्पुाच्याा काराणाे. दिवकाासाकााकाडूनां सा�क्रमणा दिनांवासास्थाानांाच्याा ब�ल्याात �ेया असालेेलेे भााडे वसाूले काराण्याासााठीी, अज � कारू शकातीले. (२) जेव्हाा मुख्या कााया�कााराी अदिधाकााऱ्यााचाी दिकांवा याथाास्थिस्थादित, साक्षाम प्रादिधाकाराणााचाी, काोणात्यााहाी झोोपुडपुट्टीी पुुनांवसा� नां याोजनांच्े याा दिकांवा झोोपुडपुट्टीी पुुनांदिव�काासा प्रकाल्पुाच्याा दिवकाासाकाानां,े मान्या काल्े याानांसाु ारा, पुात्र झोोपुडपुट्टीी रादिहावाशा�नांा सा�क्रमणा दिनांवासास्थाानांाच्याा ब�ल्याात भााडे �ेण्याात कासाूरा काेलेी आहाे, अशी खीात्री पुटलेी असाेले त्याा बाबतीत, मुख्या कााया�कााराी अदिधाकााराी दिकांवा साक्षाम प्रादिधाकाराणा, स्वतःहाूनां दिकांवा पुात्र झोोपुडपुट्टीी रादिहावाशा�काडूनां अज� दिमळीाल्याावरा, �ेया असालेेल्याा काोणात्यााहाी राकामेच्याा बाबतीत याोग्या वाटेले अशी चाौकाशी काेल्याानां�तरा, आ�ेशामध्याे दिवदिनांदि��ष्ट काराण्याात याेईले अशा दिनांधाा�रिरात काालेावधाीत अशा राकामेच्याा वसाुलेीसााठीी आ�ेश कााढेू शकाेले. भााग पुाचा-७७–१अ4 महाारााष्ट्रट शाासन रााजपत्र असाधााराणा भााग पाचे, जुलै ८, २०२५/आर्षाढ १७, शाके १९४७ (३) मख्ु या काायाका� ाराी अदिधाकााऱ्याानां,े दिकावं ा याथाास्थिस्थादित, साक्षाम प्रादिधाकाराणाानां ेकााढेलेल्े याा वसालेु ीच्याा अशा प्रत्याेका आ�ेशामध्याे दिवदिनांदि��ष्ट काेलेेलेी राक्काम, दिवकाासाकाानांे आ�ेशामध्याे दिवदिनांदि��ष्ट काेलेेल्याा काालेावधाीत प्र�ानां नां काेल्याासा, ती राक्काम, त्याा त्याा वेळीी अ�मलेात असालेेल्याा काायाद्यानांुसाारा, जमीनां महासाूलेाचाी थाकाबाकाी असाल्यााप्रमाणाे, वसाूले काराण्याात याेईले : पुरात� ,ु जरा ज्याा व्याक्तीदिवरुद्ध वसाुलेीचाा आ�शे कााढेण्याात आलेा असाेले ती व्याक्ती हाी, वसाुलेीच्याा आ�ेशान्वया े�ेया असालेल्े याा राकामेचाी पुूतत� ा काराण्याासााठीी पुुराेशी मालेमत्ता नांसालेेलेी कांपुनांी दिकांवा मयाादि��त �ादियात्व भाागी�ाराी सा�स्थाा असाेले तरा, अशी राक्काम, अशा कांपुनांीच्याा, दिकांवा याथाास्थिस्थादित, भाागी�ाराी सा�स्थाेच्याा सा�चाालेकाा�च्याा दिकांवा भाागी�ाराा�च्याा वैयास्थिक्तका मालेमत्तेतूनां वसाूले काराण्याात याेईले.”. सानां १९७१ ६. मुख्या अदिधादिनांयामाच्याा कालेम ३५ मधाीले,- चाा महाारााष्ट्र (१) महाारााष्ट्र झोोपुडपुट्टीी (साुधााराणाा, दिनांमू�लेनां व पुुनांदिव�काासा) (साुधााराणाा, दिशखीरा व इतरा तक्रारा २०२३ चाा अदिधादिनांयाम क्रमा�का महाा. ३३. २८यााच्याा कालेम दिनांवाराणा सादिमत्यााच्� याा दिनांयामा�चा ेव अदिधासाूचानांेचा ेपुुनांअदि�धादिनांयादिमतीकाराणा व दिवदिधाग्रााह्यीीकाराणा) अदिधादिनांयाम, ३५ चाी साुधााराणाा. २०२३ यााद्वााराे �ाखीले काेलेेल्याा मुख्या अदिधादिनांयामाच्याा कालेम ३५ चाे पुोट-कालेम (१अ) हाे, ८ माचा�, २०१७ पुासाूनां उक्त साधाु ाराणाा अदिधादिनांयामाद्वाारा े�ाखीले काल्े यााचा ेदिकांवा �ाखीले काराण्याात आले ेअसाल्यााचाे मानांण्याात याेईले; (२) महाारााष्ट्र झोोपुडपुट्टीी (साुधााराणाा, दिनांमू�लेनां व पुुनांदिव�काासा) (साुधााराणाा, दिशखीरा व इतरा २०२३ चाा महाा. ३३. तक्रारा दिनांवाराणा सादिमत्याा�च्याा दिनांयामा�चाे व अदिधासाूचानांेचाे पुुनांअ�दिधादिनांयादिमतीकाराणा व दिवदिधाग्रााह्यीीकाराणा) अदिधादिनांयाम, २०२३ यााद्वााराे �ाखीले काेलेेल्याा मुख्या अदिधादिनांयामाच्याा कालेम ३५ चाे पुोट-कालेम (५) हाे, ८ माचा�, २०१७ पुासाूनां उक्त साुधााराणाा अदिधादिनांयामाद्वााराे �ाखीले काेल्यााचाे दिकांवा �ाखीले काराण्याात आलेे असाल्यााचाे मानांण्याात याेईले.महाारााष्ट्रट शाासन रााजपत्र असाधााराणा भााग पाचे, जुलै ८, २०२५/आर्षाढ १७, शाके १९४७ 5 १९७१ चाा ७. महाारााष्ट्र झोोपुडपुट्टीी (साुधााराणाा, दिनांमू�लेनां व पुुनांदिव�काासा) अदिधादिनांयाम, १९७१ दिकांवा काोणात्यााहाी दिवदिधाग्रााह्रीीकाराणा व महाा. २८ . व्याावृत्ती. न्याायाालेयााचाा, न्याायाादिधाकाराणााचाा दिकांवा प्रादिधाकाराणााचाा काोणाताहाी न्याायादिनांणाया� , हाकाु मू नांामा दिकांवा आ�शे यााम� ध्याे २०२३ चाा एतदिद्वारुद्ध कााहाीहाी अ�तभाू�त असालेे तराी, ८ माचा�, २०१७ पुासाूनां प्रारा�भा हाोणााऱ्याा आदिणा महाारााष्ट्र झोोपुडपुट्टीी महाा. ३३. (साुधााराणाा, दिनांमू�लेनां व पुुनांदिव�काासा) (साुधााराणाा, दिशखीरा व इतरा तक्रारा दिनांवाराणा सादिमत्याा�च्याा दिनांयामा�चाे व अदिधासाूचानांेचाे पुुनांअ�दिधादिनांयादिमतीकाराणा व दिवदिधाग्रााह्यीीकाराणा) अदिधादिनांयाम, २०२३ (याात याापुुढेे, याा कालेमामध्याे ज्यााचाा दिनां�ेश, “साुधााराणाा अदिधादिनांयाम” असाा काेलेा आहाे) यााच्याा प्रारा�भााच्याा दि�नांा�काासा सामाप्त हाोणााऱ्याा काालेावधाीमध्याे, उक्त अदिधादिनांयाम, दिनांयाम व अदिधासाूचानांा याा अन्वयाे दिशखीरा तक्रारा दिनांवाराणा सादिमतीनांे व तक्रारा दिनांवाराणा सादिमत्याा�नांी दि�लेेल्याा आ�ेशा�साहा, काेलेेल्याा दिकांवा हााती घेतलेेल्याा साव� काारावायाा, कााया�वाह्यीा दिकांवा गोष्टी ह्यीा, साुधााराणाा अदिधादिनांयामाद्वााराे साुधााराणाा काेल्यााप्रमाणाे, उक्त अदिधादिनांयामाच्याा तरातु�ी, जणाू कााहाी साव� वेळीी साातत्याानांे अ�मलेात आल्याा हाोत्याा असाे सामजूनां, काायाद्यानांुसाारा याथाोदिचातराीत्याा व वैधाराीत्याा हााती घेण्याात दिकावं ा काराण्याात आल्याा असाल्यााचा ेमानांण्याात याते ीले आदिणा त्याानांसाु ारा, उक्त सादिमत्याानां� ी दि�लेल्े याा आ�शे ानां� साु ारा, काोणात्यााहाी झोोपुडपुट्टीी पुुनांवसा� नां याोजनांच्े याा साब� �धाात काोणात्यााहाी अदिधाकााऱ्याानां ेदिकांवा प्रादिधाकााऱ्याानां ेहााती घते लेल्े याा साव� काारावायाा अथावा काेलेेल्याा कााया�वाह्यीा दिकांवा गोष्टी ह्यीा, साव� प्रयाोजनांा�सााठीी, साुधााराणाा अदिधादिनांयामाद्वााराे साुधााराणाा काेल्यााप्रमाणाे, अदिधादिनांयामाच्याा तरातु�ंनांुसाारा काराण्याात आलेेल्याा असाल्यााचाे दिकांवा हााती घेण्याात आलेेल्याा असाल्यााचाे मानांण्याात याेतीले आदिणा त्याा नांेहामीकारिराता काराण्याात आलेेल्याा असाल्यााचाे दिकांवा हााती घेण्याात आलेेल्याा असाल्यााचाे मानांण्याात याेतीले.6 महाारााष्ट्रट शाासन रााजपत्र असाधााराणा भााग पाचे, जुलै ८, २०२५/आर्षाढ १७, शाके १९४७ उद्देेशा � काराणाे या�चेे विन�ेदेन महाारााष्ट्र झोोपुडपुट्टीी (साधाु ाराणाा, दिनांमू�लेनां व पुुनांदिव�काासा) अदिधादिनांयाम, १९७१ (१९७१ चाा महाा. २८) हाा रााज्याातीले झोोपुडपुट्ट्यांा�चाी साधाु ाराणाा व दिनांमलेू� नां काराणा ेयाासााठीी व त्यााच्� याा पुुनांदिव�काासाासााठीी आदिणा भाोगवट�ाराा�नांा दिनांष्काादिसात हाोण्याापुासाूनां आदिणा अटकाावणाी अदिधापुत्रापुासाूनां सारा� क्षाणा �ण्े याासााठीी अदिधादिनांयादिमत काेलेा आहा.े उक्त अदिधादिनांयामात, झोोपुडपुट्टीी पुुनांव�सानां याोजनांेच्याा तसाेचा झोोपुडपुट्टीी पुुनांदिव�काासा प्रकाल्पुा�च्याा अ�मलेबजावणाीचाी �ेखीीले तरातू� काेलेी आहाे. याा अदिधादिनांयामाच्याा तरातु�ंमध्याे स्पुष्टता आणाण्याासााठीी, उक्त अदिधादिनांयामामध्याे साुयाोग्या साुधााराणाा काराणाे इष्ट आहाे, असाे वाटते. २. प्रस्तादिवत साुधााराणाा�चाी ठीळीका वैदिशष्ट्याे खीालेीलेप्रमाणाे आहाेत :— (एका) कालेम १३ च्याा पुोट-कालेम (१) अन्वयाे जदिमनांीच्याा पुुनांदिव�काासाासााठीी झोोपुडपुट्टीी पुनांु वसा� नां याोजनांच्े याा सारा� दिक्षात व इतरा भाोगवटा�ारााच्� याा पुनांु स्थाानां� दिनांस्थि�चातीसााठीी व पुनांु वसा� नांासााठीी आव�याका असालेेलेा काालेावधाी एकाशेवीसा दि�वसाा�वरूनां सााठी दि�वसाा�पुया�त कामी काराणाे ; (�ोनां) जेव्हाा काोणात्यााहाी सााव�जदिनांका प्रादिधाकाराणााद्वााराे, नांागराी स्थाादिनांका सा�स्थाेद्वााराे, दिनांयाोजनां प्रादिधाकाराणााद्वाारा,े साराकााराी उपुक्रम एजन्साीद्वाारा ेदिकांवा काोणात्यााहाी शासाकाीया कांपुनांीद्वाारा ेझोोपुडपुट्टीी पुुनांवसा� नां प्रादिधाकाराणाासाोबत साया� क्ु त उपुक्रमामध्या ेझोोपुडपुट्टीी पुुनांवसा� नां याोजनांा रााबदिवलेी जात असाेले त्याा बाबतीत, झोोपुडपुट्टीी पुुनांव�सानां जमीनां, झोोपुडपुट्टीी पुुनांव�सानां प्रादिधाकाराणााकाडे दिनांदिहात काराण्याासााठीी आदिणा त्याानां�तरा सा�ब�दिधात शासाकाीया दिकांवा दिनांम-शासाकाीया एजन्सांनांा उक्त जमीनां भााडेपुट्ट्यांानांे �ेण्याासााठीी कालेम १५अ मध्याे तरातू� काराणाे ; (तीनां) पुात्र झोोपुडपुट्टीी रादिहावाशा�नांा गाळ्याा�चा ेवाटपु काराण्यााचाी पुद्धत दिवस्ततृ काराण्याासााठीी कालेम ३३अ मध्याे साुयाोग्या साुधााराणाा काराणाे ; (चाारा) सा�क्रमणा दिनांवासास्थाानांाऐवजी दिवकाासाकााकाडूनां �ेया असालेेल्याा भााड्यााच्याा राकामेचाी, जमीनां महासाुलेाचाी थाकाबाकाी असाल्यााप्रमाणाे वसाुलेी काराण्याासााठीी कालेम ३३ब अन्वयाे तरातू� काराणाे ; ३. वराीले उदि�ष्टे सााध्या काराणाे हाा, याा दिवधाेयाकााचाा हाेतू आहाे. मु�बई, एकनार्थी विशा�देे, दि�नांा�का ७ जुलेै, २०२५. उपु मुख्याम�त्री (गृहादिनांमा�णा).महाारााष्ट्रट शाासन रााजपत्र असाधााराणा भााग पाचे, जुलै ८, २०२५/आर्षाढ १७, शाके १९४७ 7 �ैधााविनक अविधाकारा सोपवि�ण्यास�ब�धाीचेे ज्ञाापन याा दिवधाेयाकाात, वैधाादिनांका अदिधाकाारा साोपुदिवण्याासा�ब�धाीचाे पुुढेीले प्रस्ताव अ�तभाू�त आहाेत :— खी�ड ३ (१).— याा अदिधादिनांयामाच्याा कालेम १५ च्याा पुोट-कालेम (१) मध्याे पुरा�तुका �ाखीले काराण्यााचाा हाेतू असालेेल्याा याा खी�डान्वयाे, जेव्हाा काोणात्यााहाी सााव�जदिनांका प्रादिधाकाराणााद्वााराे दिकांवा नांागराी स्थाादिनांका सा�स्थाद्वाे ारा ेझोोपुडपुट्टीी पुुनांवसा� नां प्रादिधाकाराणाासाोबत साया� क्ु त उपुक्रमामध्या ेझोोपुडपुट्टीी पुुनांवसा� नां याोजनांा रााबदिवण्याात याेत असाेले त्याा बाबतीत, झोोपुडपुट्टीी पुुनांव�सानां जमीनां झोोपुडपुट्टीी पुुनांव�सानां प्रादिधाकाराणााकाडे दिनांदिहात हाोईले असाे शाासकीय रााजपत्रात प्रदिसाद्ध काेलेेल्याा अदिधासाूचानांेद्वााराे घोदिर्षीत काराण्यााचाा अदिधाकाारा, रााज्या शासानांाकाडे दिकांवा रााज्या शासानांाच्याा पुूव�मान्यातेनांे, मुख्या कााया�कााराी अदिधाकााऱ्यााकाडे घेण्याात याेत आहाे. २. वैधादिनांका अदिधाकाारा साोपुदिवण्याासा�ब�धाीचाा वरा नांमू� काेलेेलेा प्रस्ताव, साामान्या स्वरूपुाचाा आहाे. वि�धाान भा�न : विजतंद्र भाोळे, मु�बई, सादिचाव -१, दि�नांा�का ८ जुलेै, २०२५. महाारााष्ट्र दिवधाानांसाभाा. ON BEHALF OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATION, PRINTED AND PUBLISHED BY DIRECTOR, RUPENDRA DINESH MORE, PRINTED AT GOVERNMENT CENTRAL PRESS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004 AND PUBLISHED AT DIRECTORATE OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATIONS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004. EDITOR : DIRECTOR, RUPENDRA DINESH MORE.