**कार्यकारी सारांश (Executive Summary)**
महाराष्ट्र शासनाच्या विधि व न्याय विभागाने भागीदारी संस्थांच्या निबंधकांच्या कार्यालयातील अधीक्षक, प्रमुख लिपिक आणि वरिष्ठ लिपिक या पदांसाठी भरती नियम, २०२५ अधिसूचित केले आहेत. हे नियम भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद ३०९ अन्वये जारी केले आहेत आणि निबंधक भागीदारी संस्था, महाराष्ट्र राज्य, मुंबई व विभागीय कार्यालयातील अधीक्षक, गट-ब (अराजपत्रित), प्रमुख लिपिक आणि वरिष्ठ लिपिक, गट-क (सेवाप्रवेश) नियम, २०१८ अधिक्रमित करतात. हे नियम १४ नोव्हेंबर, २०२५ पासून लागू आहेत.
**मुख्य मुद्दे / मुख्य मजकूर (Key Points / Main Content)**
* **नियमांचे नाव व व्याख्या:**
* या नियमांना "अधीक्षक, गट-ब (अराजपत्रित), प्रमुख लिपिक आणि वरिष्ठ लिपिक, गट-क, निबंधक भागीदारी संस्था, महाराष्ट्र राज्य, मुंबई व विभागीय कार्यालये भरती नियम, २०२५" असे म्हटले जाईल.
* नियुक्ती प्राधिकारी, विभाग, विभागीय कार्यालये, पदोन्नतीसाठीची पात्रता, शासन आणि निबंधक यांसारख्या संज्ञांची व्याख्या स्पष्ट केली आहे.
* **भरती प्रक्रिया:**
* अधीक्षक पदावर भरती: प्रमुख लिपिक पदावर ३ वर्षांपेक्षा कमी नाही इतकी नियमित सेवा आणि पदोन्नतीसाठी पात्रता निकष पूर्ण केलेल्या व्यक्तींमधून सेवाज्येष्ठतेनुसार पदोन्नतीने.
* प्रमुख लिपिक पदावर भरती: वरिष्ठ लिपिक पदावर ३ वर्षांपेक्षा कमी नाही इतकी नियमित सेवा आणि पदोन्नतीसाठी पात्रता निकष पूर्ण केलेल्या व्यक्तींमधून सेवाज्येष्ठतेनुसार पदोन्नतीने.
* वरिष्ठ लिपिक पदावर भरती: लिपिक-टंकलेखक पदावर ३ वर्षांपेक्षा कमी नाही इतकी नियमित सेवा आणि पदोन्नतीसाठी पात्रता निकष पूर्ण केलेल्या व्यक्तींमधून सेवाज्येष्ठतेनुसार पदोन्नतीने.
* नियुक्ती प्राधिकाऱ्याच्या मान्यतेने नियुक्त्या होतील.
* **भाषा आणि संगणक परीक्षा:**
* पदोन्नतीने नियुक्त होणाऱ्या व्यक्तीने मराठी व हिंदी भाषा परीक्षा उत्तीर्ण होणे आवश्यक आहे किंवा त्यातून सूट मिळवणे आवश्यक आहे.
* पदोन्नतीने नियुक्त होणाऱ्या व्यक्तीने संगणक हाताळणी प्रमाणपत्र धारण करणे आवश्यक आहे किंवा त्यातून सूट मिळवणे आवश्यक आहे.
* **इतर तरतुदी:**
* नियुक्त कर्मचाऱ्यांची सेवाज्येष्ठता यादी राज्यस्तरावर ठेवली जाईल आणि ते महाराष्ट्रात कोठेही बदलीसाठी पात्र असतील.
* शासनाने वेळोवेळी निर्गमित केलेले नियम, आदेश किंवा शासन निर्णय शासकीय कर्मचाऱ्यास लागू राहतील.
**परिणाम विश्लेषण (Impact Analysis)**
**भागधारक:** निबंधक भागीदारी संस्था, महाराष्ट्र राज्य, मुंबई व त्यांची विभागीय कार्यालये
**परिणाम (Impact):**
नवीन नियमांमुळे कार्यालयांतील कर्मचाऱ्यांच्या भरती प्रक्रियेत एकसूत्रता आणि निश्चितता येईल.
**आवश्यक कृती (Action Required):**
नवीन नियमांनुसार भरती प्रक्रिया पार पाडणे आणि कर्मचाऱ्यांची सेवाज्येष्ठता यादी अद्ययावत ठेवणे.
Key Entities Referenced
निबंधक भागीदारी संस्था, महाराष्ट्र राज्य, मुंबई आणि त्यांची विभागीय कार्यालये यामधील अधीक्षक, गट-ब (अराजपत्रित), प्रमुख लिपिक आणि वरिष्ठ लिपिक, गट-क “सेवाप्रवेश नियम, २०२५”: या नियमांनुसार निबंधक भागीदारी संस्था, महाराष्ट्र राज्य, मुंबई आणि त्यांची विभागीय कार्यालये यामधील कर्मचाऱ्यांच्या सेवाशर्ती आणि प्रवेशाचे नियम ठरवले आहेत.
विधि व न्याय विभाग: महाराष्ट्र शासनाचा हा विभाग निबंधक भागीदारी संस्था, मुंबई यांच्या प्रशासकीय नियंत्रणाचे काम करतो.
महाराष्ट्र राज्य: हे नियम महाराष्ट्र राज्यामध्ये लागू आहेत.
भारतीय भागीदारी अधिनियम, १९३२: या अधिनियमातील कलम ५७ (१) अंतर्गत निबंधकाची (Registrar) नियुक्ती केली जाते.
अधीक्षक, गट-ब (अराजपत्रित); प्रमुख लिपिक; वरिष्ठ लिपिक: या पदांवर नियुक्तीसाठी पात्रता, अनुभव आणि सेवाज्येष्ठता निकष नमूद केले आहेत.
RNI No. MAHBIL /2009/31733
महाराष्टट्रõ शासन राजपत्र
असाधारण भाग चार-अ
वर्षष ११, अंक १४३] शुक्रवार, नोव्हंबर १४, २०२५/कार्ति�षक २३, शके १९४७ [पृष्टठे े४, र्तिकमं � : रुपये े१५.००
असाधारण क्रमांक ५००
प्ार्तिधकृ� प्काशन
महाराष्टट्र शासनाने केंद्रीये अर्तिधर्तिनयेमांन्वयेे �येार केलेले
(भाग एक, एक-अ आर्तिण एक-ल येांमध्येे प्र्तिसद्ध केलेले र्तिनयेम व आदेश येांव्येर्ति�ररक्�) र्तिनयेम व आदेश.
र्तिवर्तिध व न्येाये र्तिवभाग
माादाामा काामाा माागग, हुुताात्माा राजगुरु चाौका, मांत्राालय,
माुंबई ४०० ०३२, दिदानांांका १४ नांोव्हुंबर, २०२५.
अर्तिधसूचना
भार�ाचे संर्तिवधान.
क्रमाांका आयपीीए-२११६/२५१/प्र.क्र.६५/काायागसनां-१.—भाारताीय संदि�धाानांाच्या अनांुच्छेेदा ३०९ खाालील पीरंताुकाान्�ये प्रदाानां
काेलेल्या शक्तांचाा �ापीर कारूनां � यासंदाभाागताील सध्या अस्ति�तात्�ाता असलेले दिनांबंधाका भाागीदाारी सं�थाा, माहुाराष्ट्र राज्य, माुंबई � दि�भाागीय
काायागलयाताील अधाीक्षका, गट-ब (अराजपीदित्राता), प्रमाुखा दिलदिपीका आदि� �रिरष्ठ दिलदिपीका, गट-का (से�ाप्र�ेश) दिनांयमा, २०१८ अदिधाक्रदिमाता
कारूनां माहुाराष्ट्राचाे राज्यपीाल, याद्वाारे, माहुाराष्ट्र शासनांाच्या, दि�दिधा � न्याय दि�भाागाच्या प्रशासकाीय दिनांयंत्रा�ाखाालील दिनांबंधाका भाागीदाारी
सं�थाा, माुंबई आदि� त्यांचाी दि�भाागीय काायागलये यामाधाील अधाीक्षका, गट-ब (अराजपीदित्राता), प्रमाुखा दिलदिपीका आदि� �रिरष्ठ दिलदिपीका, गट-का
या पीदाांच्या से�ाप्र�ेशाचाे दि�दिनांयमानां कारण्यासाठी याद्वाारे पीुढीील नां�ीनां दिनांयमा कारीता आहुेता, ताे असे :—
१. संर्ति�प्� नाव—या दिनांयमाांनांा, दिनांबंधाका भाागीदाारी सं�थाा, माहुाराष्ट्र राज्य, माुंबई आदि� त्यांचाी दि�भाागीय काायागलये यामाधाील
अधाीक्षका, गट-ब (अराजपीदित्राता), प्रमाुखा दिलदिपीका आदि� �रिरष्ठ दिलदिपीका, गट-का “ से�ाप्र�ेश दिनांयमा, २०२५” असे संबोधाण्याता या�े.
२. व्येाख्येा—या दिनांयमाांता, संदाभाागनांुसार दाुसरा अथाग अदिभाप्रेता नांसेल तार,—
(का) “दिनांयुक्ताी प्रादिधाकाारी” याचाा अथाग, दिनांबंधाका भाागीदाारी सं�थाा, माहुाराष्ट्र राज्य, माुंबई जे अधाीक्षका, प्रमाुखा दिलदिपीका आदि�
�रिरष्ठ दिलदिपीका पीदाां�र उमाेदा�ाराचाी दिनांयुक्ताी कारण्यासाठी सक्षमा आहुेता असा प्रादिधाकाारी असा आहुे;
(खा) “दि�भााग” याचाा अथाग, माहुाराष्ट्र शासनांाचाा दि�दिधा � न्याय दि�भााग असा आहुे;
(ग) “दि�भाागीय काायागलये” याचाा अथाग, दिनांबंधाका भाागीदाारी सं�थाा, माहुाराष्ट्र राज्य, माुंबई यांच्या अदिधापीत्याखाालील काायागलये
असा आहुे;
(१)
भााग चाार-अ-५००–१2 महाराष्टट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग चार-अ, नोव्हंबर १४, २०२५/कार्ति�षक २३ शके १९४७
(घ) “पीदाोन्नांताीसाठीचाी पीात्राताा” याचाा अथाग, शासनांाच्या सामाान्य प्रशासनां दि�भाागानांे �ेळोो�ेळोी यासंदाभाागता दिनांगगदिमाता काेलेले
दिनांयमा, शासनां दिनां�गय दिकां�ा आदाेशाव्दाारे पीदाोन्नांताीसाठी दि�दिहुता काेलेल्या अटी � शताीनांुसार पीदाोन्नांताीसाठीचाी पीात्राताा असा आहुे ;
(ङ) “शासनां” याचाा अथाग, माहुाराष्ट्र शासनां असा आहुे ;
(चा) “दिनांबंधाका” याचाा अथाग, भाारताीय भाागीदाारी अदिधादिनांयमा, १९३२ (१९३२ चाा ९) माधाील कालमा ५७ च्या उपीकालमा (१)
अन्�ये दिनांयुक्ता कारण्याता आलेले दिनांबंधाका, भाागीदाारी सं�थाा असा आहुे.
३. “अधाीक्षका” गट-ब (अराजपीदित्राता), या पीदाा�रील दिनांयुक्ताी दिनांबंधाका भाागीदाारी सं�थाा काायागलयाताील प्रमाुखा दिलदिपीका हुे पीदा
धाार� कार�ाऱ्या � सदार पीदाा�र ताीनां �र्षांा�हुूनां कामाी नांसेल इताकाी सलग दिनांयदिमाता से�ा झाालेल्या आदि� पीदाोन्नांताीसाठीच्या पीात्राताेचाे दिनांकार्षां
पीू�ग कार�ाऱ्या योग्य व्यक्तांमाधाूनां से�ाज्येष्ठताेनांुसार पीदाोन्नांताीनांे कारण्याता येईल.
४. “प्रमाुखा दिलदिपीका”, या पीदाा�रील दिनांयुक्ताी दिनांबंधाका भाागीदाारी सं�थाा काायागलयाताील �रिरष्ठ दिलदिपीका हुे पीदा धाार� कार�ाऱ्या �
सदार पीदाा�र ताीनां �र्षांा�हुूनां कामाी नांसेल इताकाी सलग दिनांयदिमाता से�ा झाालेल्या आदि� पीदाोन्नांताीसाठीच्या पीात्राताेचाे दिनांकार्षां पीू�ग कार�ाऱ्या योग्य
व्यक्तांमाधाूनां से�ाज्येष्ठताेनांुसार पीदाोन्नांताीनांे कारण्याता येईल.
५. “�रिरष्ठ दिलदिपीका”, या पीदाा�रील दिनांयक्ु ताी दिनांबंधाका भाागीदाारी सं�थाा काायागलयाताील दिलदिपीका-टंकालेखाका हु ेपीदा धाार� कार�ाऱ्या
� सदार पीदाा�र ताीनां �र्षांा�हुूनां कामाी नांसेल इताकाी सलग दिनांयदिमाता से�ा झाालेल्या आदि� पीदाोन्नांताीसाठीच्या पीात्राताेचाे दिनांकार्षां पीू�ग कार�ाऱ्या योग्य
व्यक्तांमाधाूनां से�ाज्येष्ठताेनांुसार पीदाोन्नांताीनांे कारण्याता येईल.
६. दिनांयमा ३, ४ � ५ माध्ये नांमाूदा काेलेल्या पीदाां�रील दिनांयुक्ताी, दिनांयुक्ताी प्रादिधाकााऱ्याच्या माान्यताेनांे कारण्याता येईल.
७. दिनांयमा ३, ४ � ५ माध्ये नांमाूदा काेलेल्या पीदाां�र पीदाोन्नांताीनांे दिनांयुक्ताी कारण्याता ये�ाऱ्या व्यक्ताीनांे उक्ता पीदाा�र पीदाोन्नांताी दाेण्यापीू�ी,
अगोदारचा माराठी भाार्षांा � दिहुंदाी भाार्षांा पीरीक्षा उत्तीी�ग नांसेल दिकां�ा त्या पीरीक्षा उत्तीी�ग हुोण्यापीासूनां दिताला सूट दाेण्याता आलेली नांसेल तार, ताी,
शासनांानांे, त्याबाबताीता �ेळोो�ेळोी काेलेल्या दिनांयमाांनांुसार, माराठी भाार्षांा � दिहुंदाी भाार्षांा पीरीक्षा उत्तीी�ग कारील. अन्यथाा दिनांयमा ३, ४ � ५ माध्ये
नांमाूदा काेलेल्या पीदाां�र पीदाोन्नांताी अनांुज्ञेेय अस�ार नांाहुी.
८. दिनांयमा ३, ४ � ५ माध्ये नांमाूदा काेलेल्या पीदाां�र पीदाोन्नांताीनांे दिनांयुक्ताी कारण्याता ये�ाऱ्या व्यक्ताीनांे उक्ता पीदाा�र पीदाोन्नांताी दाेण्यापीू�ी,
अगोदारचा संग�का हुातााळो�ी प्रमाा�पीत्रा धाार� काेलेले नांसेल दिकां�ा असे प्रमाा�पीत्रा धाार� कारण्यापीासूनां दिताला सूट दाेण्याता आलेली नांसेल
तार, ताी, शासनांानांे, त्याबाबताीता �ेळोो�ेळोी काेलेल्या दिनांयमाांनांुसार दिकां�ा कााढीलेल्या आदाेशांनांुसार दि�दिहुता काेलेले संग�का हुातााळो�ी प्रमाा�पीत्रा
धाार� कारील. अन्यथाा दिनांयमा ३, ४ � ५ माध्ये नांमाूदा काेलेल्या पीदाां�र पीदाोन्नांताी अनांुज्ञेेय अस�ार नांाहुी.
९. दिनांयमा ३, ४ � ५ माध्ये नांमाूदा काेलेल्या पीदाां�र दिनांयुक्ता काेलेल्या व्यक्तांचाी से�ाज्येष्ठताा यादाी राज्य�तारा�र ठे�ण्याता येईल
आदि� अशा व्यक्ताी, माहुाराष्ट्र राज्याता काोठेहुी बदालीसाठी पीात्रा असताील.
१०. शासकाीय कामागचााऱ्यांच्या दिनांयुक्ताीनांंतार, शासनांानांे, �ेळोो�ेळोी दिनांगगदिमाता काेलेले दिनांयमा, आदाेश दिकां�ा शासनां दिनां�गयामाध्ये
शासनांानांे दि�दिनांदिदागष्ट काेलेल्या अटी, शताी दाेखाील शासकाीय कामागचााऱ्यास लागू राहुताील.
माहुाराष्ट्राचाे राज्यपीाल यांच्या आदाेशानांुसार � नांा�ानांे,
मर्तिनर्षा अ. कदम,
शासनांाचाे सहुायका सॉदिलदिसटर-दिनां-उपी सदिचा�.महाराष्टट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग चार-अ, नोव्हंबर १४, २०२५/कार्ति�षक २३ शके १९४७ 3
LAW AND JUDICIARY DEPARTMENT
Madam Cama Marg, Hutatma Rajguru Chowk, Mantralaya,
Mumbai 400 032, dated the 14th November, 2025.
NOTIFICATION
Constitution of india.
No. IPA-2116/251/C.R.65/Desk-1.—In exercise of the powers conferred by the proviso to article
309 of the Constitution of India and in supersession of the Superintendent, Group-B (Non-Gazetted),
Head Clerk and Senior Clerk, Group-C, on the establishment of Registrar of Partnership Firms,
State of Maharashtra, Mumbai and its Divisional Offices Recruitment Rules, 2018, the Governor of
Maharashtra is hereby pleased to make the following rules regulating recruitment to the posts of
Superintendent, Group-B (Non-Gazetted), Head Clerk and Senior Clerk, Group-C on the establishment
of Registrar of Partnership Firms, State of Maharashtra, Mumbai and its Divisional Offices under
the administrative control of the Law and Judiciary Department of the Government of Maharashtra,
namely :—
1. Short title.—These rules may be called “the Superintendent, Group-B (Non-Gazetted), Head
Clerk and Senior Clerk, Group-C on the establishment of Registrar of Partnership Firms, State of
Maharashtra, Mumbai and its Divisional Offices “Recruitment Rules, 2025”.
2. Definition.—In these rules, unless the context requires otherwise,—
(a) “Appointing Authority” means, the Registrar of Partnership Firms, State of
Maharashtra, Mumbai who shall be the competent authority to appoint a candidate to the posts
of Superintendent, Head Clerk and Senior Clerk;
(b) “Department” means the Law and Judiciary Department of the Government of
Maharashtra;
(c) “Divisional Offices” means offices under the control of the Registrar of the Partnership
Firms, Maharashtra State, Mumbai;
(d) “Eligibility for Promotion” means the eligibility for Promotion in accordance with
the terms and conditions specified in the rules, resolutions or orders issued by the General
Administration Department of the Government, from time to time;
(e) “Government” means the Government of Maharashtra;
(f) “Registrar” means the Registrar of Firms appointed under sub-section (1) of section 57
of the Indian Partnership Act, 1932 (IX of 1932).
3. Appointment to the post of ‘Superintendent’ Group-B (Non-Gazetted) shall be made by
promotion of a suitable person having eligibility, for promotion, on the basis of seniority, from amongst
the persons holding the post of Head Clerk on the establishment of Registrar of Partnership Firms,
and having not less than three years regular and continuous service on the said post.
4. Appointment to the post of ‘Head Clerk’ shall be made by promotion of a suitable person
having eligibility, for Promotion, on the basis of seniority, from amongst the persons holding the post
of Senior Clerk on the establishment of Registrar of Partnership Firms, and having not less than
three years regular and continuous service on the said post.
5. Appointment to the post of ‘Senior Clerk’ shall be made by promotion of a suitable person
having eligibility, for Promotion, on the basis of seniority, from amongst the persons holding the
post of Clerk-cum-Typist on the establishment of Registrar of Partnership Firms, and having not
less than three years regular and continuous service on the said post.
6. The appointment to the posts mentioned in rules 3, 4 and 5 shall be made with the approval
of the Appointing Authority.4 महाराष्टट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग चार-अ, नोव्हंबर १४, २०२५/कार्ति�षक २३ शके १९४७
7. A person to be appointed to the posts mentioned in rules 3, 4 and 5 by promotion shall
pass the Marathi and Hindi languages examinations as per the rules made in that behalf by the
Government, from time to time, unless he has already passed or has been exempted from passing
those examinations, before getting promoted to the said post. Else will not be entitled to the promotion
on the posts mentioned in rules 3, 4 and 5.
8. A person to be appointed to the posts mentioned in rules 3, 4 and 5 by promotion shall
possess a Certificate of Computer Operations prescribed by rules or orders issued in that behalf by
the Government, from time to time, unless he already possess such certificate or has been exempted
therefrom before getting promoted to the said post. Else will not be entitled to the promotion on the
posts mentioned in rules 3, 4 and 5.
9. A person appointed to the posts mentioned in rules 3, 4 and 5 shall be liable to be transferred
anywhere in the State of Maharashtra, as the seniority list of the said post is maintained at the
State Level.
10. The terms and conditions specified by the Government, in any rules, orders or resolutions
issued by the Government, from time to time, before or subsequent to the appointment of any
Government Servant shall also be applicable to the Government Servant.
By order and in the name of the Governor of Maharashtra.
MANISHA A. KADAM,
Assistant Solicitor-cum-Deputy Secretary
to Government.
ON BEHALF OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATION, PRINTED AND PUBLISHED BY DIRECTOR,
RUPENDRA DINESH MORE, PRINTED AT GOVERNMENT CENTRAL PRESS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD,
MUMBAI 400 004 AND PUBLISHED AT DIRECTORATE OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATIONS,
21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004. EDITOR : DIRECTOR, RUPENDRA DINESH MORE.