**કાર્યકારી સારાંશ**
આ દસ્તાવેજ ગુજરાત સરકાર દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલી એક જાહેરનામું છે, જે ગુજરાત લગ્ન નોંધણી અધિનિયમ, 2006 હેઠળના નિયમોમાં સુધારો કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂકે છે. આ સુધારાઓ માટે તમામ સંબંધિત વ્યક્તિઓ પાસેથી સૂચનો અને વાંધાઓ મંગાવવામાં આવ્યા છે, જે સરકારી ગેઝેટમાં આ સૂચના પ્રકાશિત થયા તારીખથી 30 દિવસની અંદર રજૂ કરવાના રહેશે.
**મુખ્ય મુદ્દાઓ / મુખ્ય સામગ્રી**
* **નિયમોમાં સુધારા**
* નવા નિયમોને "ગુજરાત લગ્ન નોંધણી (સુધારા) નિયમો, 2026" તરીકે ઓળખવામાં આવશે.
* રાજ્ય સરકાર દ્વારા ઓફિશિયલ ગેઝેટમાં સૂચના દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે તે તારીખથી આ નિયમો અમલમાં આવશે.
* નિયમ 2 માં સુધારો: પેટા-નિયમ (1) ના કલમ (a) પછી, "સહાયક રજિસ્ટ્રાર" નો અર્થ રાજ્ય સરકાર દ્વારા નિયુક્ત સહાયક રજિસ્ટ્રાર ગણાશે, તેવો એક નવો કલમ (aa) ઉમેરવામાં આવશે.
* નિયમ 4 માં સુધારો: હાલના નિયમ 4 ની જગ્યાએ નવો નિયમ ઉમેરવામાં આવશે: લગ્ન નોંધણી માટેની પ્રક્રિયા.
* **લગ્ન નોંધણી માટેની પ્રક્રિયા**
* લગ્ન નોંધણી માટેનું આવેદન નિયત ફોર્મ 'I' માં અધિકૃત સહાયક રજિસ્ટ્રારને સબમિટ કરવાનું રહેશે.
* અરજી સાથે જરૂરી ફી અને નીચેના દસ્તાવેજો જોડવાના રહેશે, જે નોટરાઇઝ કરેલા હોવા જોઈએ:
* વર અને કન્યા તથા સાક્ષીઓના ફોટો આઈડી કાર્ડની નકલ.
* વર અને કન્યા તથા સાક્ષીઓના આધાર કાર્ડની નકલ.
* વર અને કન્યાના જન્મ પ્રમાણપત્ર અથવા શાળા છોડ્યાનું પ્રમાણપત્ર.
* લગ્ન કંકોત્રી (જો હોય તો).
* અરજી સાથે વર અને કન્યાના પાસપોર્ટ સાઈઝના ફોટોગ્રાફ્સ તથા સાક્ષીઓના ફોટોગ્રાફ્સ જોડવાના રહેશે. લગ્ન સમયે લીધેલ વર અને કન્યાનો એક ફોટો પણ જોડવાનો રહેશે.
* વર અને કન્યાએ તેમના માતાપિતાને લગ્ન વિશે જાણ કરી છે કે નહીં, તેની ઘોષણા પણ કરવાની રહેશે.
* અરજી કરતી વખતે, વર અને કન્યાએ તેમના માતાપિતા વિશેની કેટલીક માહિતી આપવાની રહેશે, જેમ કે:
* પિતા અને માતાનું આધાર કાર્ડ (જો ઉપલબ્ધ હોય તો).
* પિતા અને માતાનું પૂરું નામ.
* પિતા અને માતાનું રહેઠાણનું સરનામું.
* પિતા અને માતાનો મોબાઇલ નંબર.
* સહાયક રજિસ્ટ્રારે ખાતરી કરવી કે અરજી સંપૂર્ણ છે અને ત્યારબાદ 10 દિવસની અંદર વર અને કન્યાના માતાપિતાને જાણ કરવી અને સંબંધિત તાલુકા અથવા જિલ્લાના લગ્ન રજિસ્ટ્રારને અરજી મોકલવી.
* રજિસ્ટ્રારે નિયમોનું પાલન થયા પછી 30 દિવસની અંદર લગ્ન નોંધવું અને લગ્ન નોંધણીનું પ્રમાણપત્ર આપવું.
* રજિસ્ટ્રારે નોંધાયેલા લગ્નની માહિતી સરકાર દ્વારા નિર્ધારિત ઓનલાઈન પોર્ટલ પર અપલોડ કરવાની રહેશે.
* **ફોર્મમાં ફેરફાર**
* નિયમો સાથે જોડાયેલ ફોર્મ 'I' ને બદલીને નવું ફોર્મ મૂકવામાં આવશે.
**અસર વિશ્લેષણ**
**મુખ્ય હિતધારકો:** ગુજરાતના નાગરિકો (વર અને કન્યા)
* **અસર:** લગ્ન નોંધણી પ્રક્રિયામાં ફેરફાર થશે, જેમાં જરૂરી દસ્તાવેજો અને માતાપિતાની માહિતી આપવાની રહેશે.
* **જરૂરી કાર્યવાહી:** નવા નિયમો અનુસાર લગ્ન નોંધણી માટે અરજી કરતી વખતે જરૂરી દસ્તાવેજો એકત્રિત કરવા અને માહિતી આપવી.
**મુખ્ય હિતધારકો:** લગ્ન રજિસ્ટ્રાર અને સહાયક રજિસ્ટ્રાર
* **અસર:** લગ્ન નોંધણી પ્રક્રિયામાં ફેરફાર થવાથી નવી પ્રક્રિયાઓ અને વધારાની જવાબદારીઓનું પાલન કરવું પડશે.
* **જરૂરી કાર્યવાહી:** નવા નિયમો અને પ્રક્રિયાઓથી માહિતગાર થવું અને તેનું પાલન કરવું.
**મુખ્ય હિતધારકો:** ગુજરાત સરકાર ( આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ વિભાગ )
* **અસર:** લગ્ન નોંધણી પ્રક્રિયાને વધુ વ્યવસ્થિત અને કાર્યક્ષમ બનાવવામાં મદદ મળશે.
* **જરૂરી કાર્યવાહી:** નિયમોના અમલની દેખરેખ રાખવી અને જરૂર પડ્યે સુધારા કરવા.
Key Entities Referenced
Gujarat Registration of Marriages Act, 2006: ગુજરાતમાં લગ્નોની નોંધણીને લગતો કાયદો.
Gujarat Registration of Marriages Rules, 2006: આ નિયમો ગુજરાત લગ્ન નોંધણી અધિનિયમ, 2006 હેઠળના નિયમો છે.
Health and Family Welfare Department: આ વિભાગ લગ્નોની નોંધણી સંબંધિત સૂચનાઓ બહાર પાડવા માટે જવાબદાર છે.
Sachivalaya, Gandhinagar: ગુજરાત સરકારના આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ વિભાગનું સ્થાન, જ્યાંથી સૂચના બહાર પાડવામાં આવી છે.
Assistant Registrar of Marriages: લગ્ન નોંધણીની પ્રક્રિયા માટે જવાબદાર અધિકારી.