**કાર્યકારી સારાંશ (Executive Summary)**
આ દસ્તાવેજ ગુજરાત સરકાર દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલ વટહુકમ છે, જે ગુજરાત દુકાનો અને સ્થાપનાઓ (રોજગાર અને સેવાની શરતોનું નિયમન) અધિનિયમ, ૨૦૧૯ માં સુધારો કરે છે. આ વટહુકમ તાત્કાલિક અમલમાં આવે છે અને ગુજરાતના રાજ્યપાલ દ્વારા બહાર પાડવામાં આવ્યો છે કારણ કે વિધાનસભા સત્રમાં નથી અને રાજ્યપાલે પરિસ્થિતિને તાત્કાલિક પગલાં લેવા માટે જરૂરી માની છે.
**મુખ્ય મુદ્દાઓ / મુખ્ય સામગ્રી (Key Points / Main Content)**
* **મુખ્ય સુધારાઓ (Key Amendments):**
* વટહુકમ ગુજરાત દુકાનો અને સ્થાપનાઓ (રોજગાર અને સેવાની શરતોનું નિયમન) (સુધારો) વટહુકમ, ૨૦૨૫ તરીકે ઓળખાશે.
* ગુજરાત દુકાનો અને સ્થાપનાઓ અધિનિયમ, ૨૦૧૯ માં કામચલાઉ સુધારા.
* કલમ ૧ માં સુધારો: પેટા-કલમ (૩) માં જ્યાં "ten" શબ્દ આવે છે ત્યાં "twenty" શબ્દ મૂકવામાં આવશે. આ ફેરફાર બે જગ્યાએ લાગુ થશે.
* કલમ ૭ માં સુધારો: જ્યાં પણ "ten" શબ્દ આવે છે ત્યાં "twenty" શબ્દ મૂકવામાં આવશે. આ સુધારો કલમની નોંધમાં પણ લાગુ થશે.
* કલમ ૧૨ માં સુધારો: "nine hours" અને "five hours" શબ્દોને બદલે અનુક્રમે "ten hours" અને "six hours" શબ્દો મૂકવામાં આવશે.
* કલમ ૧૩ માં સુધારો: મહિલા કર્મચારીઓને અમુક શરતોને આધીન રાત્રે ૯:૦૦ વાગ્યાથી સવારે ૬:૦૦ વાગ્યા સુધી કામ કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે, જેમાં આરામ ખંડ, નાઈટ ક્રેશ, મહિલા શૌચાલય, તેમની ગરિમાનું પૂરતું રક્ષણ, જાતીય સતામણીથી સુરક્ષા અને તેમના રહેઠાણના દરવાજા સુધી પરિવહન જેવી સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવે. રાજ્ય સરકાર જાહેર હિતમાં ગેઝેટમાં જાહેરનામું બહાર પાડીને રાત્રે ૯:૦૦ વાગ્યા પછી અને સવારે ૬:૦૦ વાગ્યા પહેલાં મહિલા કર્મચારીઓના રોજગાર પર પ્રતિબંધ મૂકી શકે છે અથવા તેને નિયંત્રિત કરી શકે છે.
* કલમ ૧૫ માં સુધારો: "nine hours" શબ્દોને બદલે "ten hours" શબ્દો મૂકવામાં આવશે અને "one hundred and twenty-five hours" શબ્દોને બદલે “one hundred and forty-four hours" શબ્દો મૂકવામાં આવશે.
* **હેતુ (Purpose):**
* કામદારોની કાર્યસ્થિતિ સુધારવી, મહિલાઓ માટે રોજગારીની વધુ તકો ઊભી કરવી અને વ્યવસાય કરવા માટે સાનુકૂળ વાતાવરણ પૂરું પાડવું.
* વર્ષના ૩૬૫ દિવસ કામગીરીની સ્વતંત્રતા, સ્થાપનાનો સમય ખોલવા અથવા બંધ કરવા, પર્યાપ્ત સલામતી અને સુરક્ષા જોગવાઈઓ સાથે રાત્રિ પાળી દરમિયાન કામ કરવા માટે મહિલાઓને મંજૂરી આપવી, સરળ પ્રક્રિયા દ્વારા ઓનલાઈન નોંધણી અને કામદારોની સલામતી અને સ્વાસ્થ્ય માટે એમ્પ્લોયર દ્વારા લેવાના પર્યાપ્ત પગલાં સંબંધિત નિયમો બનાવવા માટે સરકારને સત્તા આપવી.
* કાયદાની લાગુ મર્યાદાને વધારીને વીસ કે તેથી વધુ કર્મચારીઓને રોજગારી આપતી સંસ્થાઓ સુધી કરવાનો છે. મહિલા કામદારોને ઓવરટાઇમ કામ કરવા સક્ષમ બનાવવા, કામ કરવાની અને કમાવાની સમાન તક આપવી.
**અસર વિશ્લેષણ (Impact Analysis)**
* **હિતધારકો (Stakeholders):**
* માલિકો/સ્થાપનાઓ (Employers/Establishments)
* **અસર (Impact):** દુકાનો અને સ્થાપનાઓમાં રોજગાર અને સેવાની શરતોના નિયમનોમાં ફેરફાર થશે, ખાસ કરીને મહિલા કર્મચારીઓ અને ઓવરટાઇમ કામના કલાકો સંબંધિત.
* **જરૂરી કાર્યવાહી (Action Required):** સુધારાઓનું પાલન કરો, નીતિઓ અને પ્રક્રિયાઓને અપડેટ કરો અને ખાતરી કરો કે મહિલા કર્મચારીઓ માટે સલામતી અને સુરક્ષાની પૂરતી વ્યવસ્થા છે.
* કર્મચારીઓ (Employees):
* **અસર (Impact):** મહિલા કર્મચારીઓ માટે રાત્રિ પાળીમાં કામ કરવાની તકોમાં વધારો થઈ શકે છે, સાથે સાથે કામના કલાકો અને ઓવરટાઇમ માટેના નિયમોમાં પણ ફેરફાર થઈ શકે છે.
* **જરૂરી કાર્યવાહી (Action Required):** સુધારાઓથી માહિતગાર રહો અને ખાતરી કરો કે તેમના અધિકારો સુરક્ષિત છે.
* રાજ્ય સરકાર (State Government):
* **અસર (Impact):** સુધારેલા કાયદાના અમલીકરણ અને દેખરેખની જવાબદારી વધશે.
* **જરૂરી કાર્યવાહી (Action Required):** સુધારાઓનો અમલ કરો અને નિયમોનું પાલન સુનિશ્ચિત કરો.
Key Entities Referenced
Gujarat Shops and Establishments (Regulation of Employment and Conditions of Service) (Amendment) Ordinance, 2025: An ordinance to amend the Gujarat Shops and Establishments (Regulation of Employment and Conditions of Service) Act, 2019.
Gujarat Shops and Establishments (Regulation of Employment and Conditions of Service) Act, 2019: The principal act which the ordinance seeks to amend, concerning the regulation of employment and conditions of service in shops and establishments in Gujarat.
Gandhinagar: The location where the ordinance was issued.