Executive Summary & Key Takeaways
**कार्यकारी सारांश (Executive Summary)**
महाराष्ट्र स्वयंसेवी संस्था विकास व व्यवस्थापन महामंडळ अधिनियम, २०२५’ हे विधेयक विधानसभेत ४ जुलै, २०२५ रोजी सादर करण्यात आले आहे. या विधेयकाद्वारे महाराष्ट्रातील स्वयंसेवी संस्थांच्या विकासासाठी आणि व्यवस्थापनासाठी एक महामंडळ स्थापन करण्याची तरतूद आहे.
**मुख्य मुद्दे / मुख्य मजकूर (Key Points / Main Content)**
* **व्याख्या:**
* स्वयंसेवी संस्था म्हणजे संस्था नोंदणी अधिनियम, १८६०, मुंबई सार्वजनिक विश्वस्त संस्था अधिनियम, १९५० किंवा कंपनी अधिनियम, १९५६ अंतर्गत नोंदणीकृत नफा न घेता काम करणारी संस्था.
* महामंडळ म्हणजे कलम ३ अन्वये स्थापन केलेले ‘महाराष्ट्र स्वयंसेवी संस्था विकास व व्यवस्थापन महामंडळ’.
* **महामंडळाची स्थापना:**
* राज्य शासन राजपत्रातील अधिसूचनेद्वारे ‘महाराष्ट्र स्वयंसेवी संस्था विकास व व्यवस्थापन महामंडळ’ नावाचे महामंडळ स्थापन करेल.
* **सभासदत्व आणि संस्थेचे वर्ग:**
* नाममात्र वर्गणी भरून स्वयंसेवी संस्था महामंडळाच्या सभासद होऊ शकतात.
* संस्थांच्या मुख्य उद्दिष्टांनुसार त्यांचे वर्ग निश्चित केले जातील.
* **महामंडळाची संरचना:**
* प्रत्येक वर्गातील सदस्य संख्येनुसार प्रतिनिधी निवडले जातील.
* राज्य शासनाचे विविध विभागांचे सचिव आणि धर्मादाय आयुक्त हे पदसिद्ध सदस्य असतील.
* विधानसभेचे अध्यक्ष आणि विधानपरिषदेचे सभापती प्रत्येकी एका सदस्याची निवड करतील.
* शासनाने नियुक्त केलेला अधिकारी सचिव म्हणून काम करेल.
* सदस्यांमधून अध्यक्षाची निवड करण्यात येईल.
* **महामंडळाची कामे:**
* स्वयंसेवी संस्थांच्या नोंदणी व व्यवस्थापनातील अडचणी शासनाला सांगणे.
* स्वयंसेवी संस्थांना आर्थिक साहाय्य देण्याबाबत शासनाला मदत करणे (परंतु महामंडळ स्वतः अनुदान देणार नाही).
* सदस्यांच्या तक्रारींची तपासणी करणे (परंतु न्यायालयीन प्रकरणांमध्ये हस्तक्षेप नाही).
* दरवर्षी संस्थेच्या कार्याचा अहवाल शासनाला सादर करणे.
* स्वयंसेवी संस्थांसाठी उपयुक्त माहिती व प्रकाशने प्रसिद्ध करणे.
* अधिनियमाच्या अंमलबजावणीसाठी नियम तयार करणे.
* **निधी:**
* महामंडळाचा स्वतःचा निधी असेल, ज्यात शासकीय अनुदान, देणग्या, वर्गणी, आणि गुंतवणुकीवरील व्याज यांचा समावेश असेल.
* हा निधी अनुसूचित बँकांमध्ये किंवा भारतीय न्यास अधिनियम, १८८२ नुसार रोख्यांमध्ये गुंतवला जाईल.
* **नियम:**
* राज्य शासन राजपत्रातील अधिसूचनेद्वारे नियम बनवू शकते.
**परिणाम विश्लेषण (Impact Analysis)**
* **राज्य सरकार:**
* परिणाम: स्वयंसेवी संस्थांच्या धोरणांचे नियोजन आणि अंमलबजावणी अधिक प्रभावीपणे करता येईल.
* आवश्यक कृती: कायद्याची अंमलबजावणी सुनिश्चित करण्यासाठी नियमांचे योग्य पालन करणे.
* **स्वयंसेवी संस्था:**
* परिणाम: अधिक चांगले व्यवस्थापन, शासकीय योजनांमध्ये सहभाग आणि तक्रार निवारणासाठी एक व्यासपीठ उपलब्ध होईल.
* आवश्यक कृती: महामंडळाच्या सदस्यत्वासाठी नोंदणी करणे आणि नियमांनुसार सहकार्य करणे.
* **नागरिक:**
* परिणाम: स्वयंसेवी संस्थांमार्फत मिळणाऱ्या सेवा अधिक पारदर्शक आणि उत्तरदायी होतील.
* आवश्यक कृती: काही नाही.
Key Entities Referenced
महाराष्ट्र स्वयंसेवी संस्था विकास व व्यवस्थापन महामंडळ अधिनियम, २०२५ : महाराष्ट्रातील स्वयंसेवी संस्थांच्या विकासासाठी आणि व्यवस्थापनासाठी तरतूद करणारे विधेयक
महाराष्ट्र स्वयंसेवी संस्था विकास व व्यवस्थापन महामंडळ : स्वयंसेवी संस्थांच्या विकासासाठी व व्यवस्थापनासाठी राज्य सरकारद्वारे स्थापित महामंडळ
मुंबई सार्वजनिक विश्वस्त संस्था अधिनियम, १९५० : या अधिनियमानुसार नोंदणी झालेल्या सार्वजनिक न्यासांचा उल्लेख आहे.
राज्य शासन : अधिनियमाच्या अंमलबजावणी संदर्भात नियम बनवणारी संस्था.
महाराष्ट्र : अधिनियम संपूर्ण महाराष्ट्र राज्याला लागू आहे.
See Full Document Text
RNI No. MAHBIL /2009/40124
मांहाारााष्ट्राट शाासन रााजपत्र
असाधाारा� भााग पाचे
�र्षष ११, अ�क १२ (१३)] शाुक्र�ारा, जुलै ४, २०२५/आर्षाढ १३, शाके १९४७ [पष्ृठी े6, विकंमांती : रुपय े२६.००
असाधाारा� क्रमांा�क ५६
प्रााविधाकृती प्राकाशान
मांहाारााष्ट्रा वि�धाानसभाेती � मांहाारााष्ट्रा वि�धाानपरिरार्षदेती सादरा केलेली वि�धाेयके.
मांहाारााष्ट्रा वि�धाानमां�डळ सविचे�ालय
महाारााष्ट्रा निर्व�ा�साभाेत निद�ा�क ४ जुलै, २०२५ राोजी पंरा:स्थाानिपत कराण्यात आलेेलेे खाालेीले निर्व�ेयक महाारााष्ट्रा निर्व�ा�साभाा
विनयमां ११६ अन्र्वये प्रोनिसाद्ध कराण्यात येत आहाे :—
L. A. BILL No. XLIV OF 2025
A BILL
TO PROVIDE FOR DEVELOPMENT AND ADMINISTRATION
OF THE VOLUNTARY ORGANIZATIONS IN THE STATE OF
MAHARASHTRA.
सन २०२५ चेे वि�धाानसभाा वि�धाेयक क्रमांा�क ४४.
मांहाारााष्ट्राातीील रााज्यातीील स्�य�से�ी स�स्थांा�च्या वि�कासासाठीी �
व्य�स्थांापनासाठीी तीरातीूद कराण्यासाठीी वि�धाेयक.
ज्याअथांी, महाारााष्ट्राात मं�बई साार्ववजनि�क निर्वश्र्वस्त सा�स्थाा अनि�नि�यम, १९५० या�ंसाारा �ंदणीी झाालेेलेे
अ�ेक साार्ववजनि�क न्यासा कायवरात आहाेत.
आवि� ज्याअथांी, ते कराीत असालेेल्या चांा�गल्या कायावचांी व्याप्ती र्वाढत आहाे र्व अशाा उपक्रमा��ा
प्रोोत्सााहा� देण्याचांे कंद्र शाासा�ाचांे र्व महाारााष्ट्रा शाासा�ाचांे �ोराणी आहाे.
आवि� ज्याअथांी, अशाा न्यासाा�च्या निर्वकासाासााठीी र्व व्यर्वस्थााप�ासााठीी एक स्र्वायत्त महााम�डळ
स्थाापण्यासााठीी कायद्याा�े तरातूद कराणीे आर्वश्यक आहाे, त्याअथांी, भाारातीय गणीरााज्याच्या शाहाात्तरााव्या र्वर्षीी,
याद्वााराे पंढीलेप्रोमाणीे अनि�नि�यम कराण्यात येत आहाे :—
१. (१) या अनि�नि�यमासा, महाारााष्ट्रा स्र्वयसा� ेर्वी सा�स्थाा निर्वकासा र्व व्यर्वस्थााप� महााम�डळ अनि�नि�यम, संंक्षि�प्त नााव, व्यााप्ती
व प्राारंंभ.
२०२५ असाे म्हाणीता येईले.
(१)
भााग पाचां–५६-१2 मांहाारााष्ट्राट शाासन रााजपत्र असाधाारा� भााग पाचे, जुलै ४, २०२५/आर्षाढ १३, शाके १९४७
(२) तो सा�पूणीव महाारााष्ट्रा रााज्यासा लेागू हाोईले.
(३) तो रााज्य शाासन रााजपत्रातीील अनि�साूचां�ेद्वााराे �ेमू� देईले अशाा ताराखाेसा अ�मलेात येईले.
व्यााख्याा २. (१) “स्र्वयसा� ेर्वी सा�स्थाा” म्हाणीज ेसा�स्थाा �ंदणीी अनि�नि�यम, १८६०, मबं� ई साार्वजव नि�क निर्वश्र्वस्त
सा�स्थाा अनि�नि�यम, १९५० र्वा कंप�ी अनि�नि�यम, १९५६ या खाालेी �ा �फाा तत्र्वार्वरा �ंदणीीकृत सा�स्थाा.
(२) “महााम�डळ” म्हाणीजे कलेम ३ अन्व्ये स्थााप� कराण्यात आलेेलेे स्र्वय�साेर्वी सा�स्थाा निर्वकासा र्व
व्यर्वस्थााप� महााम�डळ.
महाामडं ळााचीी ३. रााज्य शाासन रााजपत्रातीील अनि�साूचां�ेद्वााराे या अनि�नि�यमाच्या प्रोयोज�ासााठीी सा�पूणीव रााज्यासााठीी
स्थाापनाा.
“महाारााष्ट्रा स्र्वय�साेर्वी सा�स्थाा निर्वकासा र्व व्यर्वस्थााप� महााम�डळ” या �ार्वाचांे एक महााम�डळ स्थााप� कराीले.
संंस्थाांनाी महाामडं ळााचीा ४. �ाममात्र र्वगवणीी भारु� स्र्वयसा� ेर्वी या महााम�डळाचां ेसाभाासाद हाोता यईे ले. साभाासाद हाोत ेर्वेळी सा�स्थाेलेा
संभासंद हाोणे ेव
आपणी कोणीत्या र्वगावत मोडतो स्पष्ट कराार्वे लेागेले. सा�स्थाा�च्या मंख्य उनि�ष्टा��ंसाारा त्या�चांे र्वगव पाडण्यात येतीले.
उक्षि�ष्टांांनासंु ारं त्याांची ेवर्गग
पाडणे.े
महाामडं ळााचीी ५. (१) महााम�डळामध्य ेप्रोत्यके र्वगावत मोडणीाऱ्या सा�स्थााच्� या सादस्य सा�ख्ये�ंसाारा २५ सा�ख्या�पक्षाे ा कमी
स्थाापनाा.
असाणीाऱ्या सादस्य सा�ख्या�म�ू� प्रोत्येक र्वगावतीले प्रोत्येकी एक प्रोनितनि��ी र्व २५ पेक्षाा अनि�क सा�ख्या असाणीाऱ्या
सादस्य सा�ख्या�म�ू� प्रोत्येक र्वगावतीले प्रोत्येकी दो� प्रोनितनि��ी नि�र्वडण्यात येतीले.
(२) रााज्य शाासा�ाच्या आनिदर्वासाी कल्याणी निर्वभााग, सामाजकल्याणी निर्वभााग, जलेसा��ाराणी निर्वभााग,
आराोग्य निर्वभााग, ग्राामनिर्वकासा निर्वभााग, निशाक्षाणी निर्वभााग आनिणी निर्व�ी र्व न्याय निर्वभााग या निर्वभाागा�चांे सानिचांर्व आनिणी
�मावदाय आयंक्त हाे या महााम�डळाचांे पदनिसाद्ध सादस्य असातीले.
(३) महाारााष्ट्रा निर्व�ा�साभाेच्या अध्यक्षाा��ी र्व महाारााष्ट्रा निर्व�ापरिरार्षीदेच्या साभाापतं�ी �ामनि�देनिशात
कराार्वयाचांा महाारााष्ट्रा निर्व�ा�साभाेचांा र्व महाारााष्ट्रा निर्व�ा�परिरार्षीदेचांा प्रोत्येकी एक सादस्य महााम�डळाचांा सादस्य
म्हाणीू� असाेले.
(४) शाासा�ा�े नि�यंक्त केलेेलेा पूणीवर्वेळ अनि�काराी या महााम�डळाचांा सानिचांर्व म्हाणीू� काम पाहाीले.
(५) महााम�डळाचांा अध्यक्षा महााम�डळाच्या सादस्या�द्वााराे र्व सादस्या�म�ू�चां तथाानिप, निबगरा शाासाकीय
प्रोनितनि��ंम�ू� नि�यंक्त कराण्यात येईले.
महाामडं ळााच्याा ६. महााम�डळाच्या कायवकरिराणीीचांा अर्व�ी रााज्य शाासा� निर्वनिहात कराीले अशाा कालेार्व�ीकरिराता असाेले.
काायागकारिरंणेीचीा
अवधीी.
महाामडं ळााचीी कााम.े ७. महााम�डळाचांी कामे पंढीलेप्रोमाणीे असातीले :—
(१) स्र्वयसा� ेर्वी सा�स्थााच्� या �ंदणीी र्व व्यर्वस्थााप� कायद्यााच्या अ�मलेबजार्वणीीतीले अडचांणीी दूरा
कराण्यासााठीी रााज्य शाासा�ालेा साहााय्य कराणीे.
(२) शाासा�ाच्या निर्वनिर्व� निर्वभाागा�चांे स्र्वय�साेर्वी सा�स्थाा��ा आनिथावक साहााय्य देण्यानिर्वर्षीयीचांे प्रोकल्प
म�जूरा कराता�ा शाासा�ालेा साहााय्य कराणीे, परा�तं महााम�डळ कोणीतेहाी प्रोत्यक्षा अ�ंदा� देणीारा �ाहाी.
(३) सादस्या��ी स्र्वय�साेर्वी सा�स्थाा�च्या आनिणी शाासाकीय अनि�काऱ्या�कडू� कराण्यात आलेेल्या
तक्रारांचांी तपासाणीी कराणीे. तथाानिप, महााम�डळ न्यायालेयात आनिणी �मावदाय आयंक्त कायावलेयात
चांालेणीाऱ्या सा�स्थाानिर्वर्षीयक त�ट्यााच्या प्रोकराणीात हास्तक्षाेप कराणीारा �ाहाी.
(४) महााम�डळ दरार्वर्षीी स्र्वय�साेर्वी सा�स्थाा�च्या कायावनिर्वर्षीयीचांा एक अहार्वाले शाासा�ालेा साादरा
कराीले र्व तो ज�तच्े या मानिहातीसााठीी प्रोनिसाद्ध कराण्यात यईे ले. या अहार्वालेात �मादव ाय आयंक्त कायालेव यातमांहाारााष्ट्राट शाासन रााजपत्र असाधाारा� भााग पाचे, जुलै ४, २०२५/आर्षाढ १३, शाके १९४७ 3
प्रोनिर्वष्ट असालेेल्या प्रोकराणीाचांी थाोडक्यात मानिहाती असाेले. त्याचांबराोबरा र्वानिर्षीवक दहाा लेाखाा�पेक्षाा अनि�क
उलेाढाले असाणीाऱ्या सा�स्थाा�चांी �ार्वे अहार्वालेात �मूद केलेी जातीले. शाासा�ाच्या निर्वभाागा�े कोणीत्याहाी
सा�स्थाेसा दहाा लेाखाा�पेक्षाा अनि�क अ�ंदा� निदल्यासा त्या सा�स्थाेचांे �ार्व आनिणी निर्वनिशाष्ट कायव कराण्यासााठीी
निदलेेल्या अ�ंदा�ाचांे सा�कल्पिल्पत कायव या�चांाहाी सामार्वेशा या अहार्वालेात असाेले.
(५) स्र्वय�साेर्वी सा�स्थाा��ा उपयंक्त अशाी मानिहाती र्व प्रोकाशा�े प्रोनिसाद्ध कराणीे.
(६) ह्याा अनि�नि�यमाच्या तरातंदी अ�मलेात आणीण्याच्या प्रोयोज�ा�सााठीी नि�यम तयारा कराणीे.
(७) हाा अनि�नि�यम र्व त्याखाालेी केलेेलेे निर्वनि�यम याद्वााराे तरातूद � कराण्यात आलेेल्या बाबंशाी
सा�ब�नि�त असालेेल्या बाबंकरिराता उपनिर्व�ी र्व निर्वनि�यम कराणीे.
(८) ह्याा अनि�नि�यमाचांी प्रोयोज�े पारा पाडण्यासााठीी आर्वश्यक असातीले अशाा सार्वव कृती र्व
गोष्टी कराणीे.
८. महााम�डळाचांी बैठीक दरा दो� मनिहान्या�तू� निकमा� एकदा घेेण्यात येईले. महाामडं ळााचीी बैैठका.
९. महााम�डळासा आपलेी कतवव्ये र्व कामे कायवक्षामरिरात्या पारा पाडण्यासााठीी आर्वश्यक र्वाटतीले असाे महाामडं ळााची े
अक्षिधीकाारंी व कामचीग ारंी.
अनि�काराी र्व कमवचांाराी या�चांी शाासा�ाच्या पूर्ववम�जंराी�े नि�यंक्ती कराता येईले.
१०. (१) महााम�डळाकडे आपलेा स्र्वत:चांा नि��ी असाेले र्व ते त्याचांे परिराराक्षाणी कराीले. महाामडं ळााचीा
क्षिनाधीी आक्षिणे त्यााचीी
त्या नि��ीत,— अक्षिभरं�ा.
(अ) अ�ंदा�े, अथावसाहााय्य कजे, आगाऊ राकमा याद्वााराे रााज्य शाासा�ाकडू� निकंर्वा अन्यथाा
निमळालेेल्या सार्वव राकमा,
(ब) या अनि�नि�यमाखाालेी महााम�डळासा प्रोाप्त झाालेेलेी सार्वव र्वगवणीी, खाचांव आनिणी आकारा,
(क) देणीग्या,
(ड) बँकेतीले ठीेर्वंर्वरा निमळणीाराे व्याज र्व इतरा �फाा.
(२) महााम�डळालेा भाारातीय रिराझाव्हाव बँक अनि�नि�यम, १९३४ यामध्ये �मूद केलेेल्या कोणीत्याहाी
अ�सां ूनिचांत बँकेतीले निकंर्वा रााज्य शाासा�ा� ेयाबाबतीत मान्यता निदलेल्े या अन्य कोणीत्याहाी बँकेतीले चांाले ूनिकंर्वा
ठीेर्व खाात्यात नि��ी ठीेर्वता येईले निकंर्वा महााम�डळाच्या स्र्वेच्छाा नि�णीवया�ंसाारा भाारातीय न्यासा अनि�नि�यम, १८८२
याद्वााराे प्रोानि�कृत कराण्यात आलेेल्या राोख्या�मध्ये गं�तनिर्वता येईले.
११. (१) रााज्य शाासा�ासा, शाासकीय रााजपत्रातीील पूर्ववप्रोनिसाद्धीच्या शातीसा अ�ी� रााहाू� या क्षिनायाम कारंण्यााचीा
अक्षिधीकाारं.
अनि�नि�यमाचांी प्रोयोज�े पारा पाडण्यासााठीी नि�यम कराता येतीले.
(२) ह्याा अनि�नि�यम�ान्र्वये कराण्यात आलेेलेा प्रोत्येक नि�यम, तो कराण्यात आल्या��तरा शाक्य असाेले
निततक्या लेर्वकरा रााज्य निर्व�ा�म�डळाचांे अनि�र्वेशा� चांालेू असाता�ा, एकाचां अनि�र्वेशा�ात निकंर्वा लेागोपाठीच्या
दो� अनि�र्वेशा�ा�त एकूणी तीसा निदर्वसाा�चांी हाोईले इतक्या मंदतीकरिराता, रााज्य निर्व�ा�म�डळापंढे ठीेर्वण्यात येईले
आनिणी ज्या अनि�र्वेशा�ात तो अशाा राीती�े ठीेर्वण्यात आलेा असाेले ते अनि�र्वेशा� निकंर्वा त्या�च्या लेगत��तराचांे
अनि�र्वेशा� सामाप्त हाोण्यापूर्वी, या नि�यमात कोणीताहाी फाेराबदले कराण्यासा दोन्हाी साभाागृहाे कबूले हाोतीले निकंर्वा
नि�यम करु �य ेम्हाणीू� दोन्हाी साभाागृहा ेकबूले हाोतीले तरा असाा नि�णीवय शाासकीय रााजपत्राती अनि�साूचां�ा प्रोनिसाद्ध
झााल्याच्या ताराखाेपासाू� तो नि�यम अशाा फाेराबदले केलेेल्या स्र्वरुपात अ�मलेात येईले निकंर्वा यथााल्पिस्थानित मंळीचां
अ�मलेात येणीारा �ाहाी. तथाानिप, असाा कोणीताहाी फाेराबदले निकंर्वा निर्वलेोप� यामंळे त्या नि�यमान्र्वये केलेेल्या
कोणीत्याहाी गोष्टीच्या निर्वनि�ग्रााह्यातेसा बा�ा येणीारा �ाहाी.
भााग पाचां–५६-२4 मांहाारााष्ट्राट शाासन रााजपत्र असाधाारा� भााग पाचे, जुलै ४, २०२५/आर्षाढ १३, शाके १९४७
उद्देेशा � कारा�े या�चेे विन�ेदन
सामाजातीले आनिथावकदष्ृट्याा र्व साामानिजकदष्ृट्याा उपेनिक्षात असालेल्े या घेटका�चांा मलें भातू निर्वकासा हाोण्याच्या
दष्ृटी� ेनिर्वकासााचांी फाळ ेत्याच्� यामाफातफ पोहाोचांायलेा हार्वीत. या लेोकाच्� या निर्वकासाासााठीी महाारााष्ट्राात अ�के सा�स्थाा
कायवरात आहाेत र्व त्या�चांे कायवहाी लेक्षाणीीय आहाे. त्या�च्या अ�ंभार्वाचांा फाायदा शाासा� घेेऊ शाकते. या स्र्वय�साेर्वी
सा�स्थाा�चांे व्यर्वस्थाापकीय नि�य�त्रणी कराण्यासााठीी �मावदाय आयंक्त कायावलेयाखाेराीज र्वेगळी य�त्रणीा �ाहाी.
स्र्वय�साेर्वी सा�स्थाा�च्या कायावलेा प्रोोत्सााहा� देण्याचांे कंद्र र्व रााज्य शाासा�ाचांे �ोराणी असाू� ते परिराणीामकाराक
हाोण्यासााठीी त्या दोघेा�म�ीले दंर्वा म्हाणीू� एक य�त्रणीा स्थााप� कराण्याचांी आर्वश्यकता आहाे. या प्रोयोज�ाथाव
रााज्य पातळीर्वरा स्र्वय�साेर्वी सा�स्थाा�च्या निर्वकासाासााठीी र्व व्यर्वस्थााप�ासााठीी स्र्वायत्त महााम�डळ स्थााप� कराण्याचांे
प्रोस्तानिर्वत केलेे आहाे.
र्वराीले उनि�ष्ट सााध्य कराणीे हाा या निर्व�ेयकाचांा हाेतू आहाे.
वि�धाान भा�न : सुधाीरा मांुनग�टी�ारा,
मं�बई, प्रोभााराी सादस्य.
निद�ा�क २६ मे, २०२५.मांहाारााष्ट्राट शाासन रााजपत्र असाधाारा� भााग पाचे, जुलै ४, २०२५/आर्षाढ १३, शाके १९४७ 5
वि�त्तीीय ज्ञाापन
खा�ड ९ अन्र्वय े"महाारााष्ट्रा स्र्वयसा� ेर्वी सा�स्थाा निर्वकासा र्व व्यर्वस्थााप� महााम�डळासा आपलेी कतव्व य ेर्व कामे
कायक्षाव मरिरात्या पारा पाडण्यासााठीी, रााज्य शाासा�ाच्या पर्वू वमज� रां ी�,े आर्वश्यक र्वाटतीले असा ेअनि�काराी र्व कमचांव ाराी
या�च्या नि�यंक्तीचांी तरातूद आहाे. महााम�डळार्वराीले उक्त अनि�काराी र्व कमवचांाराी या�च्या र्वेत�ासााठीी रााज्याच्या
एकनित्रत नि��ी म�ू� करााव्या लेागणीाऱ्या प्रोत्यक्षा आर्वती खाचांावचांा अ�दाज या टप्प्यार्वरा देता येणीे शाक्य �ाहाी.6 मांहाारााष्ट्राट शाासन रााजपत्र असाधाारा� भााग पाचे, जुलै ४, २०२५/आर्षाढ १३, शाके १९४७
�ैधााविनक अविधाकारा सोपवि�ण्यास�बं�धाीचेे ज्ञाापन
१. या निर्व�ेयकात र्वै�ानि�क अनि�कारा साोपनिर्वण्यासा�ब��ीचांे पंढीले प्रोस्तार्व अ�तभाूवत आहाेत :—
खं�ड १.—(३) या खा�डाद्वााराे, रााज्य शाासा�ासा, रााज्य शाासन रााजपत्रातीील अनि�साूचां�ेद्वााराे
�ेमू� देईले अशाा ताराखाेसा हाा अनि�नि�यम अ�मलेात आणीण्याचांा अनि�कारा देण्यात आलेा आहाे.
खं�ड ३.—(३) या खा�डाद्वााराे, रााज्य शाासा�ासा, शाासन रााजपत्रातीील अनि�साूचां�ेद्वााराे या
अनि�नि�यमाच्या प्रोयोज�ाथाव साप� ूणीव रााज्यासााठीी महाारााष्ट्रा स्र्वयसा� ेचांी सा�स्थाा निर्वकासा र्व व्यर्वस्थााप� महााम�डळ
�ार्वाचांे महााम�डळ स्थााप� कराण्याचांा अनि�कारा प्रोदा� कराण्यात आलेा आहाे.
खं�ड ११.—(१) या खा�डाद्वााराे, रााज्य शाासा�ासा, या अनि�नि�यमाचांी प्रोयोज�े पारा पाडण्याकरिराता
नि�यम कराण्याचांे अनि�कारा प्रोदा� कराण्यात आलेे आहाेत.
२. र्वै�ानि�क अनि�कारा साोपनिर्वण्यासा�ब��ीचांे र्वराीले प्रोस्तार्व साामान्य स्र्वरुपाचांे आहाेत.
वि�धाान भा�न : विजतींद्र भाोळे,
मं�बई, सानिचांर्व -१,
निद�ा�क ४ जंलेै २०२५. महाारााष्ट्रा निर्व�ा�साभाा.
ON BEHALF OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATION, PRINTED AND PUBLISHED BY DIRECTOR,
RUPENDRA DINESH MORE, PRINTED AT GOVERNMENT CENTRAL PRESS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD,
MUMBAI 400 004 AND PUBLISHED AT DIRECTORATE OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATIONS,
21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004. EDITOR : DIRECTOR, RUPENDRA DINESH MORE.