Part V, Ext No. 64, Dated 4th July 2025, L. A. BILL No. LIII OF 2025., A BILL, TO AMEND THE DRUGS AND COSMETICS ACT, 1940, IN ITS APPLICATION TO THE STATE OF MAHARASHTRA.

RNI No. MAHBIL /2009/40124 मांहाारााष्ट्रट शाासन रााजपत्र असाधााराणा भाागू पाचे �षय ११, अ�क १२(२१)] शाुक्र�ारा, जुलाै ४, २०२५/आषाढ १३, शाके १९४७ [पष्ृठी े7, विकंमांता : रुपय े२६.०० असाधााराणा क्रमांा�क ६४ प्राविधाकृता प्रकाशान मांहाारााष्ट्र वि�धाानसभाेता � मांहाारााष्ट्र वि�धाानपरिराषदेता सादरा केलाेलाी वि�धाेयके. मांहाारााष्ट्र वि�धाानमां�डळ सविचे�ालाय महेाराष्ट्र धि��ानासुभाेत धिदेनाा�क ४ जुलाै, २०२५ रोजूंी पाुर:स्थााधिपात करण्यात आलेले खाालील धि��ेयक महेाराष्ट्र धि��ानासुभाा विनयमां ११६ अन्�ये प्रधिसुद्ध करण्यात येत आहेे :— L. A. BILL No. LIII OF 2025. A BILL TO AMEND THE DRUGS AND COSMETICS ACT, 1940, IN ITS APPLICATION TO THE STATE OF MAHARASHTRA सन २०२५ चेे वि�धाानसभाा वि�धाेयक क्रमांा�क ५३. औषविधाद्रव्ये � संदययप्रसाधान अविधाविनयमां, १९४० हाा मांहाारााष्ट्र रााज्यास लाागूू असतााना त्यामांध्ये सुधााराणाा कराण्यासाठीी वि�धाेयक. १९४० चा ज्याअर्थीी, सुुसुूत्र औषधि�द्रव्यधि�षयक �ोरण तयार करणे आधिण औषधि�द्रव्य �ापाराच्या सु�व बााजूंू�च्या २३. सु�बा��ातील सु�शोो�नााला चालनाा देेणे आधिण त्या प्रयोजूंनाासुाठीी राज्य स्तरा�र औषधि�द्रव्य प्राधि�करण स्थाापाना करणे इष्ट आहेे ; (१) भााग पााच-६४-१2 मांहाारााष्ट्रट शाासन रााजपत्र असाधााराणा भाागू पाचे, जुलाै ४, २०२५/आषाढ १३, शाके १९४७ आविणा ज्याअर्थीी, धि�धि� जूंी�रक्षक औषधि�द्रव्या�चा शोो� ला�ूना ज्या भाारतीय शोास्त्रज्ञांा�नाी देेशोात � पारदेेशोात माती नाा�लौधिकक धिनाधि�लेला आहे ेपारत� ुपाैशोाच्� या चणचणीमळेु ेज्या शोास्त्रज्ञांाना� ा, त्या�नाी सु�शोोधि�त केलेली औषधि�द्रव्ये स्�त: उत्पााधिदेत करणे कठीीण आहेे आधिण त्यामुळेे त्या�नाा हेी ना�सु�शोोधि�त औषधि�द्रव्ये बाहेुराष्ट्रीय औष� कंपान्या�मार्फफत उत्पााधिदेत करणे भााग पाडत आहेे � या बाहेुराष्ट्रीय कंपान्या त्या�च्या सुध्या प्रचारात असुलल्े या औष�ाच्� या खापाामध्य ेहेोणारी सु�भााव्य घट, त्याना� ा टाळेा�याची असुल्याना ेहेी ना�सु�शोोधि�त औषधि�द्रव्य ेदेशोे ामध्य ेधि�क्रीीसुाठीी, आणण्यासु इच्छुकु नााहेीत अशोा शोास्त्रज्ञांासु� ाठीी कत्रं ाटी धिनाधिमतव ीच ेलायसुना देेण्याची पाद्धती सुुरु करणे आ�श्यक आहे े ; आधिण ज्याअथाी, त्यामुळेे देेशोातील, धि�शोेषतः ग्राामीण भाागातील जूंनातेला या आ�ुधिनाक तसुेच ना�सु�शोोधि�त प्रगत औष�ा�पाासुूना ��धिचत ठीे�ले जूंात आहेे ; आधिण ज्याअथाी, एकंदेर, (शोहेरी त्याचप्रमाणे ग्राामीण) जूंनातेच्या तसुेच भाारतीय शोास्त्रज्ञांा�च्या संंक्षि�प्त नााव व धिहेताच्या देृष्टीना,े काळेाच्या गरजूंेनाुसुार लोकाधिभामुखा औषधि�द्रव्य �ोरण आखाण्याची आ�श्यकता प्राारंंभ असुल्यानाे यात यापाुढेे धिदेलेल्या प्रयोजूंनाासुाठीी, औषधि�द्रव्य � सुंदेयवप्रसुा�ना अधि�धिनायम, १९४० हेा महेाराष्ट्र राज्यासु लागू करतानाा त्यात आणखाी सुु�ारणा करणे इष्ट आहे;े त्याअथाी, भाारतीय गणराज्याच्या शोहेात्तराव्या �षी याद्वाारे, पाुढेीलप्रमाणे अधि�धिनायम करण्यात येत आहेे:— सु�धिक्षप्त नाा� � १. (१) या अधि�धिनायमासु, औषधि�द्रव्य े� सुंदेयवप्रसुा�ना (महेाराष्ट्र सुु�ारणा) अधि�धिनायम, २०२५ प्रार�भा. असुे म्हेणता येईल. (२) तो, राज्य शोासुना रााजपत्राताीला अधि�सुचू नाद्वाे ार ेधिनायत करील अशोा धिदेनाा�कासु अ�मलात यईे ल. सुना १९४० चा २. औषधि�द्रव्य � सुंदेयवप्रसुा�ना अधि�धिनायम, १९४० (यात यापाुढेे ज्याचा धिनादेेशो “मुख्य अधि�धिनायम” अधि�धिनायम क्रीमा�क असुा करण्यात आला आहेे) च्या कलम ३ मध्ये- २३ याच्या कलम (१) (अ) खा�ड (क क) म�ील उपा-खा�ड (एक) मध्य े“आधिण” हेा शोब्दे �गळेण्यात यईे ल. ३ ची सुु�ारणा. (बा) उपा-खा�ड (देोना) मध्ये शोे�टी “आधिण” हेा शोब्दे जूंादेा देाखाल करण्यात येईल. (क) उपा-खा�ड (देोना) ना�तर पाुढेील उपा-खा�ड जूंादेा देाखाल करण्यात येईल:- “(तीना) खा�ड (क क) मध्य ेकाहेीहेी अ�तभाूवत असुल ेतरी, महेाराष्ट्राच्या सुबा� �� ात कलम ५ क खााली स्थाापाना केलेले औषधि�द्रव्य त�त्र सुल्लागार म�डळे असुा आहे.े” (२) खा�ड (च) ना�तर पाुढेील खा�ड सुमाधि�ष्ट करण्यात येईल:- “(च च) ‘कंत्राटी धिनाधिमवती याचा अथाव एका लायसुनाप्राप्त धिनामावत्यानाे कंत्राटी धिनाधिमवतीच्या लायसुनामध्ये धि�धिनाधिदेवष्ट केलेल्या शोतीनाुसुार देुसुऱ्या लायसुनाप्राप्त धिनामावत्यासुाठीी धिनाधिमवती करणे." सुना १९४० चा ३. मुख्य अधि�धिनायमाच्या कलम ५ ना�तर, पाुढेील कलम सुमाधि�ष्ट करण्यात येईल:— अधि�धिनायम क्रीमा�क “५ क. (१) या अधि�धिनायमाची अ�मलबाजूंा�णी करतानाा उद्‌ भा�णाऱ्या ता�धित्रक बााबाीच्या सु�बा��ात २३ यात कलम राज्य शोासुनााला सुल्ला देण्े यासुाठीी आधिण पाुढेील प्रयोजूंनााकरिरता राज्य शोासुनााकडूना सुुसुत्रू औषधि�द्रव्यधि�षयक ५क सुमाधि�ष्ट �ोरण तयार करण्यामध्ये सुहेाय्य देेण्यासुाठीी राज्य शोासुना शोक्य हेोईल धिततक्या ल�कर, महेाराष्ट्र राज्य, करणे. औषधि�द्रव्य त�त्र सुल्लागार म�डळे या नाा�ाचे एक म�डळे घटीत करील.- (एक) राज्यातील सु�व शोासुकीय रुग्णालया�मध्ये आधिण आरोग्य कंद्रा�मध्ये अधिना�ायव �ापारासुाठीी म्हेणूना अत्या�श्यक अशोा सुामान्य औष�ा�ची यादेी तयार करण्याचे काम करणे आधिण ती प्रधिसुद्ध करण;े (देोना) सु�व रुग्णालया�मध्ये आधिण आरोग्य कंद्रा�मध्ये सुुरधिक्षत आधिण पारिरणामकारक औष�ा�च्या उपालब्�तेबाद्दल खाात्री करूना घेण;े (तीना) प्रत धिनाय�त्रण � हेमी यासुाठीी एक चा�गली य�त्रणा स्थाापाना करण;ेमांहाारााष्ट्रट शाासन रााजपत्र असाधााराणा भाागू पाचे, जुलाै ४, २०२५/आषाढ १३, शाके १९४७ 3 (चार) राज्यामध्ये औष�ाचे प्रापाण, सुाठी�ण आधिण धि�तरण या�मध्ये सुु�ारणा करणे; (पााच) औष�े धि�धिहेत करण्याच्या सु�बा��ात सुुसुूत्र �ोरण स्�ीकारण्यासु प्रोत्सुाहेना देेणे; (सुहेा) छुापा (बांड) नाा�ाच्या ऐ�जूंी सुामान्य नाा�ाच्या �ापारासु चालनाा देेणे; (सुात) आरोग्य धिशोक्षण कायवक्रीमासु बाळेकटी आणणे आधिण औषधि�द्रव्याच्या �ापाराच्या सु�व बााजूंू��र सु�शोो�ना करण्यासुाठीी तरतूदे करणे; (आठी) राज्याच्या सुा�वजूंधिनाक आरोग्य सु�स्थााम�ील औषधि�द्रव्या�च्या गुण�त्तेबााबात आधिण त्या�च्या �ापाराबााबात आ�ार सु�ेक्षण करण्याची पाद्धती सुुरू करणे; (नाऊ) औषधि�द्रव्या�च्या जूंाधिहेराती, प्रचालना � उपालब्�ता इत्यादेीच्या सु�बा��ात औषधि�द्रव्ये � सुंदेयवप्रसुा�ना अधि�धिनायमा�ची काटेकोरपाणे अ�मलबाजूंा�णी या�सुारख्या बााबांमध्ये मागवदेशोवक तत्�े धि�धिहेत करण;े (२) म�डळे पाुढेील सुदेस्या�चे धिमळेूना बानालेले असुेल,— (एक) सुधिच�, �ैद्यकीय धिशोक्षण � औषधि�द्रव्ये धि�भााग, महेाराष्ट्र शोासुना हेा पा देधिसुद्ध अध्यक्ष असुेल; (देोना) आयुक्त, अन्ना � औषधि�द्रव्य प्रशोासुना, पादेधिसुद्ध; (तीना) आयु�ेदे सु�चालक, महेाराष्ट्र राज्य, पादेधिसुद्ध; (चार) सु�चालक, �ैद्यकीय धिशोक्षण, महेाराष्ट्र राज्य, पादेधिसुद्ध; (पााच) औषधि�द्रव्य � सुंदेयवप्रसुा�नाे या�च्या धिनाधिमवतीसुाठीी लायसुना देेणाऱ्या प्राधि�करणा�म�ील देोना अधि�कारी, पादेधिसुद्ध; (सुहेा) राज्य शोासुनाानाे धिनायुक्त करा�याचे देोना शोासुकीय धि�श्लेषक, पादेधिसुद्ध; (सुात) महेाराष्ट्र राज्य �ैद्यकीय पारिरषदेेचा अध्यक्ष, पादेधिसुद्ध; (आठी) राज्य शोासुनाानाे नाामधिनादेेधिशोत करा�याच,े महेाराष्ट्र धि��ानासुभाेचे देोना सुदेस्य � महेाराष्ट्र धि��ानापारिरषदेेचा एक सुदेस्य; (नाऊ) ग्राॅट �ैद्यक महेाधि�द्यालय, मु�बाई येथाील औष�धिनाधिमवती शोास्त्राचा प्राध्यापाक, पादेधिसुद्ध; (देहेा) राज्य शोासुनाानाे नाामधिनादेेधिशोत करा�याचा, राज्यातील औषधि�धिनामावण शोास्त्र महेाधि�द्यालयाचा एक प्राचायव; (अकरा) इ�धिडयना र्फामावस्युटीकल असुोधिसुएशोनाच्या पारिरषदेेनाे नाामधिनादेेधिशोत करा�याची एक व्यक्ती; (बाारा) इ�धिडयना ड्रग्जूं मॅन्युर्फॅक्चरसुव असुोधिसुएशोनानाे नाामधिनादेेधिशोत करा�याची एक व्यक्ती; (तेरा) भाारतातील औष� उत्पाादेक सु�घटनाेनाे नाामधिनादेेधिशोत करा�याची एक व्यक्ती; (चौदेा) रिरटेल ड्रधिगस्ट ॲन्ड केधिमस्टस् असुोधिसुएशोनानाे नाामधिनादेेधिशोत करा�याची एक व्यक्ती; (पा��रा) राज्य शोासुनााना,े ग्रााहेक कल्याणासुाठीी कायव करणाऱ्या सु�घटनाेतूना नाामधिनादेेधिशोत करा�याच्या देोना व्यक्ती. (३) म�डळेाचे नाामधिनादेेधिशोत सुदेस्य तीना �षे पादे �ारण करतील, पार�तु पाुन्हेा नाामधिनादेेशोना हेोण्यासु ते पाात्र असुतील. भााग पााच-६४-१अ4 मांहाारााष्ट्रट शाासन रााजपत्र असाधााराणा भाागू पाचे, जुलाै ४, २०२५/आषाढ १३, शाके १९४७ (४) पादेधिसुद्ध सुदेस्य हेे, जूंो�र उक्त पादे �ारण करीत आहेेत तो�र हेे पादे �ारण करतील. (५) राज्य म�डळेासु, राज्य शोासुनााच्या पाू�वमान्यतेसु अ�ीना राहेूना गणपाूती धिनाश्चिश्चत करण्याकरिरता � म�डळेाकडूना केल्या जूंाणाच्या सु�व कामकाजूंात अनाुसुरा�याची स्�तःची कायवपाद्धती धि�धिनायधिमत करण्याकरिरता उपाधि��ी करता येतील. (६) राज्य म�डळेासु, कोणत्याहेी धि�धिशोष्ट बााबांचा धि�चार करण्याकरिरता उपासुधिमती स्थाापाना करता येईल � अशोा उपा-सुधिमती�र, ते धिनाश्चिश्चत करील अशोा तीना �षा�हेूना अधि�क नासुेल ए�ढ्याा मुदेतीकरिरता, जूंे म�डळेाचे सुदेस्य असुणार नााहेीत अशोा व्यक्तंची धिनायुक्ती करता येईल. (७) राज्य म�डळेात कोणतेहेी पादे रिरक्त असुेल तरीहेी राज्य म�डळेाची कामे पाार पााडण्यात येतील. (८) राज्य शोासुना, म�डळेाचा सुधिच� म्हेणूना एका व्यक्तीची धिनायुक्ती करील � ते त्यासु आ�श्यक �ाटेल असुा धिलधिपाक�गीय � इतर कमवचारी�गव म�डळेासु पाुर�ील.” ४. मुख्य अधि�धिनायमाच्या कलम १२ ना�तर पाुढेील कलम सुमाधि�ष्ट करण्यात येईल :- सुना १९४० चा अधि�धिनायम क्रीमा�क २३ यात कलम १२अ सुमाधि�ष्ट करणे. धिनायम करण्याचा “१२अ. या अधि�धिनायमाच्या तरतुदेी अ�मलात आणण्याकरिरता राज्य शोासुनाासु, अधि�कार. राज्यम�डळेाशोी धि�चारधि�धिनामय करूना धिकं�ा राज्यम�डळेाच्या धिशोर्फारशोी�रूना धिनायम करता येतील आधिण ते शाासकीय रााजपत्राताीला अधि�सुूचनाेद्वाारे, पाू�वप्रकाधिशोत करा�े लागतील.” ५. मुख्य अधि�धिनायमाच्या कलम १९ ना�तर पाुढेील कलम सुमाधि�ष्ट करण्यात येईल:- सुना १९४० चा अधि�धिनायम क्रीमा�क २३ यात कलम १९अ सुमाधि�ष्ट करणे. धिसुध्दे करण्याची जूंबााबादेारी. धिसुद्ध करण्याची “१९अ. एखााद्या धिनारीक्षकानाे, कलम २२ अन्�ये, कोणत्याहेी व्यक्तीकडूना कोणतेहेी औषधि�द्रव्य जूंबााबादेारी. धिकं�ा सुंदेयवप्रसुा�ना, ते गैर छुापााचे धिकं�ा भाेसुळेयुक्त आहेे धिकं�ा धि�धिहेत देजूंावपाेक्षा कमी देजूंावचे आहेे अशोी �ाजूं�ी खाात्री झााल्यामुळेे जूंप्त केले असुेल त्याबााबातीत, असुे औषधि�द्रव्य धिकं�ा सुंदेयवप्रसुा�ना गैर छुापााचे नााहेी धिकं�ा ते भाेसुळेयुक्त नााहेी धिकं�ा धि�धिहेत देजूंावपाेक्षा कमी देजूंावचे नााहेी हेे धिसुद्ध करण्याची जूंबााबादेारी, ज्या व्यक्तीकडूना असुे औषधि�द्रव्य धिकं�ा सुंदेयवप्रसुा�ना जूंप्त करण्यात आले आहेे अशोा व्यक्तं�र धिकं�ा त्या औषधि�द्रव्याच्या धिकं�ा सुंदेयवप्रसुा�नााच्या धिनामावत्या�र राहेील.” सुना १९४० चा ६. मुख्य अधि�धिनायमाच्या कलम ३० ना�तर पाुढेील कलम सुमाधि�ष्ट करण्यात येईल:- अधि�धिनायम क्रीमा�क २३ यात कलम ३अ सुमाधि�ष्ट करणे. याअधि�धिनायमाखाालील “३०अ. या अधि�धिनायमाखाालील अपारा� हेे देखालपाात्र तसुेच बाेजूंमानाती असुतील.” अपारा� देखालपाात्र तसुेच बाेजूंमानात असुणे. सुना १९४० चा ७. मुख्य अधि�धिनायमाच्या कलम ३४अ ना�तर पाुढेील कलम सुमाधि�ष्ट करण्यात येईल :- अधि�धिनायम क्रीमा�क २३ यात कलम ३४ अअअ सुमाधि�ष्ट करणे.मांहाारााष्ट्रट शाासन रााजपत्र असाधााराणा भाागू पाचे, जुलाै ४, २०२५/आषाढ १३, शाके १९४७ 5 (४) पादेधिसुद्ध सुदेस्य हेे, जूंो�र उक्त पादे �ारण करीत आहेेत तो�र हेे पादे �ारण करतील. “३४अअअ. (१) कलम ३४अअ च्या प्रयोजूंनााथा,व धिनारीक्षक हेा लायसुना प्राधि�कारी असुेल लायसुना देेणाऱ्या कंत्राटी धिनाधिमवतीच्या लायसुनासुाठीी लायसुना प्राधि�काऱ्याकडे आलेला अजूंव, शोक्य धिततक्या ल�कर धिनाकालात प्राधि�काऱ्याना ेधिक�ं ा (५) राज्य म�डळेासु, राज्य शोासुनााच्या पाू�वमान्यतेसु अ�ीना राहेूना गणपाूती धिनाश्चिश्चत करण्याकरिरता धिनारीक्षकानाे केलेले काढेला जूंाईल � कोणत्याहेी प्रकरणी तो तीना मधिहेन्या�च्या आत धिनाकालात काढेण्यात येईल. � म�डळेाकडूना केल्या जूंाणाच्या सु�व कामकाजूंात अनाुसुरा�याची स्�तःची कायवपाद्धती धि�धिनायधिमत अपारा�. करण्याकरिरता उपाधि��ी करता येतील. (२) कोणत्याहेी अजूंाव�र धिकं�ा तक्रीारी�र धि�चार करण्यासु लागणारा अ�ाजूं�ी धि�ल�बा हेा त्रासु देेण्याच्या स्�रूपााचा सुमजूंण्यात येईल. (६) राज्य म�डळेासु, कोणत्याहेी धि�धिशोष्ट बााबांचा धि�चार करण्याकरिरता उपासुधिमती स्थाापाना करता येईल � अशोा उपा-सुधिमती�र, ते धिनाश्चिश्चत करील अशोा तीना �षा�हेूना अधि�क नासुेल ए�ढ्याा मुदेतीकरिरता, जूंे (३) लायसुना देेतानाा धिकं�ा त्याचे नाुतनाीकरण करतानाा धिकं�ा ते रद्द करतानाा लायसुना प्राधि�काऱ्यानाे म�डळेाचे सुदेस्य असुणार नााहेीत अशोा व्यक्तंची धिनायुक्ती करता येईल. कोणत्याहेी स्�ेच्छुाधि�काराचा �ापार केल्यासु, असुा स्�ेच्छुाधि�कार धिकं�ा याबााबातीत त्यानाे केलेली अन्य कोणतीहेी कृती लेखाी नामूदे करण्यात येईल � त्याबाद्दल अजूंवदेारासु धिकं�ा धिनामावत्यासु शोक्य धिततक्या ल�कर (७) राज्य म�डळेात कोणतेहेी पादे रिरक्त असुेल तरीहेी राज्य म�डळेाची कामे पाार पााडण्यात येतील. कळे�ण्यात येईल.” (८) राज्य शोासुना, म�डळेाचा सुधिच� म्हेणूना एका व्यक्तीची धिनायुक्ती करील � ते त्यासु आ�श्यक ८. मुख्य अधि�धिनायमाच्या कलम ३८ ना�तर पाुढेील कलम सुमाधि�ष्ट करण्यात येईलः- सुना १९४० चा �ाटेल असुा धिलधिपाक�गीय � इतर कमवचारी�गव म�डळेासु पाुर�ील.” अधि�धिनायम क्रीमा�क ४. मुख्य अधि�धिनायमाच्या कलम १२ ना�तर पाुढेील कलम सुमाधि�ष्ट करण्यात येईल :- २३ यात कलम ३९ सुमाधि�ष्ट करणे. “३९. राज्य शोासुना कंत्राटी धिनाधिमवती लायसुनाचे धिनाय�त्रण करणाच्या शोती धि�धिहेत करील. तथााधिपा, धिनाधिमवती अशोा शोती धि�धिहेत करण्यात येईतोपाय�त, औषधि�द्रव्या�चा देजूंाव कायम ठीे�ण्याबााबात मुख्य अधि�धिनायमान्�य े धिनाय�त्रणाच्या शोती. धिनायम करण्याचा “१२अ. या अधि�धिनायमाच्या तरतुदेी अ�मलात आणण्याकरिरता राज्य शोासुनाासु, घालूना देेण्यात आलेल्या शोती लागू असुतील.” अधि�कार. राज्यम�डळेाशोी धि�चारधि�धिनामय करूना धिकं�ा राज्यम�डळेाच्या धिशोर्फारशोी�रूना धिनायम करता येतील आधिण ते शाासकीय रााजपत्राताीला अधि�सुूचनाेद्वाारे, पाू�वप्रकाधिशोत करा�े लागतील.” ५. मुख्य अधि�धिनायमाच्या कलम १९ ना�तर पाुढेील कलम सुमाधि�ष्ट करण्यात येईल:- सुना १९४० चा अधि�धिनायम क्रीमा�क २३ यात कलम १९अ सुमाधि�ष्ट करणे. धिसुध्दे करण्याची जूंबााबादेारी. धिसुद्ध करण्याची “१९अ. एखााद्या धिनारीक्षकानाे, कलम २२ अन्�ये, कोणत्याहेी व्यक्तीकडूना कोणतेहेी औषधि�द्रव्य जूंबााबादेारी. धिकं�ा सुंदेयवप्रसुा�ना, ते गैर छुापााचे धिकं�ा भाेसुळेयुक्त आहेे धिकं�ा धि�धिहेत देजूंावपाेक्षा कमी देजूंावचे आहेे अशोी �ाजूं�ी खाात्री झााल्यामुळेे जूंप्त केले असुेल त्याबााबातीत, असुे औषधि�द्रव्य धिकं�ा सुंदेयवप्रसुा�ना गैर छुापााचे नााहेी धिकं�ा ते भाेसुळेयुक्त नााहेी धिकं�ा धि�धिहेत देजूंावपाेक्षा कमी देजूंावचे नााहेी हेे धिसुद्ध करण्याची जूंबााबादेारी, ज्या व्यक्तीकडूना असुे औषधि�द्रव्य धिकं�ा सुंदेयवप्रसुा�ना जूंप्त करण्यात आले आहेे अशोा व्यक्तं�र धिकं�ा त्या औषधि�द्रव्याच्या धिकं�ा सुंदेयवप्रसुा�नााच्या धिनामावत्या�र राहेील.” ६. मुख्य अधि�धिनायमाच्या कलम ३० ना�तर पाुढेील कलम सुमाधि�ष्ट करण्यात येईल:- “३०अ. या अधि�धिनायमाखाालील अपारा� हेे देखालपाात्र तसुेच बाेजूंमानाती असुतील.” ७. मुख्य अधि�धिनायमाच्या कलम ३४अ ना�तर पाुढेील कलम सुमाधि�ष्ट करण्यात येईल :-6 मांहाारााष्ट्रट शाासन रााजपत्र असाधााराणा भाागू पाचे, जुलाै ४, २०२५/आषाढ १३, शाके १९४७ उद्देेशा � काराणाे या�चेे विन�ेदन औषधि�द्रव्ये � सुंदेयवप्रसुा�ना अधि�धिनायम, १९४० याद्वाारे इतर गोष्टंबारोबार देेशोातील औषधि�द्रव्या�ची � सुंदेयवप्रसुा�नाा�ची धिनाधिमवती, धि�तरण आधिण धि�क्रीी या�चे धि�धिनायमना केले जूंाते. औष�ा�च्या उत्पाादेनााचे काम हेे पाश्चिश्चम प्रदेेशोात र्फार मोठ्याा प्रमाणात कंधिद्रत झाालेले असुूना देेशोातील औष� उद्योगाच्या एकूण उलाढेालीपाैकी पान्नाासु ते सुाठी टक्के उलाढेाल एकट्याा महेाराष्ट्रातच हेोते. राज्यातील औष� कंपान्या�नाा त्या�च्या उत्पाादेनाामध्ये धि�धि��ता आणण्यासु � प्रचधिलत औष�ा�च्या जूंागी ना�ीना पायावयी औष�े बााजूंारात आणण्यासु अद्यापाहेी बाराच �ा� आहेे. म्हेणूना, राज्यातील सु�व रुग्णालये � आरोग्य कंद्रे यामध्ये धिना�ोक आधिण प्रभाा�ी औषधि�द्रव्ये उपालब्� ठीे�ण्याची सुुधिनाश्चिश्चती करणे आधिण त्याच�ेळेी प्रत धिनाय�त्रण � हेमी यासुाठीी एक चा�गली य�त्रणा राबाधि�णे, औषधि�द्रव्याचे प्रापाण, सुाठी�ण � धि�तरण या�मध्ये सुु�ारणा करणे आधिण औष� �ापारा�शोी सुबा� �धि�त अशोा सु� वबााबांच्या सु�शोो�नाासु चालनाा देेण ेयासुाठीी एक औषधि�द्रव्यधि�षयक सुुसुूत्र �ोरण आखाणे अत्या�श्यक आहेे. म्हेणूना असुे सुुसुूत्र �ोरण तयार करण्यात शोासुनााला सुहेाय्य करण्यासुाठीी � सुल्ला देेण्यासुाठीी, त्याचप्रमाणे, औषधि�द्रव्य � सुंदेयवप्रसुा�ना अधि�धिनायम ाच्या अ�मलबाजूंा�णीम�ूना उ द्भा�णाऱ्या ता�धित्रक बााबां�र शोासुनााला सुल्ला देेण्यासुाठीी एका राज्यस्तरीय औषधि�द्रव्य प्राधि�करणाची रचनाा करण्याचा प्रस्ता� आहेे. औषधि�द्रव्या�च्या कंत्राटी धिनाधिमवतीची योजूंनाा सुुरू करण्याची तरतूदे करण्याकरिरता उक्त अधि�धिनायमा�मध्ये धि��धिक्षत सुु�ारणा करणे देेखाील इष्ट �ाटते. या योजूंनाेमळेु ेभाारतीय शोास्त्रज्ञांाना� ा प्रस्थााधिपात औष� कंपान्याक� ड ेउपालब्� असुलल्े या अधितरिरक्त कायकव ुशोलतेचा उपायोग करूना घेता यईे ल. या पाद्धतीमळेु ेस्थााधिनाक कारखाानादेाराना� ा अधि�क सुलु भातेना े� तलु नाेना ेकमी खाचावत बााजूंारामध्ये ना�ीना � प्रभाा�ी औष� आणणे शोक्य हेोणार असुल्यामुळेे लोका�नााहेी त्याचा लाभा धिमळेेल. बााजूंारात हेोणारी मोसुमी औष� टंचाईदेेखाील त्यामुळेे धिनामावण हेोणार नााहेी. औषधि�द्रव्य � सुंदेयवप्रसुा�ना अधि�धिनायम, १९४० हेा महेाराष्ट्र राज्यासु लागू असुतानाा पाू�ोक्त प्रयोजूंनाा�सुाठीी त्यामध्ये सुु�ारणा करण्याचे योजूंले आहेे. वि�धाान भा�न : सुधाीरा मांुनगू�टीी�ारा, मु�बाई, प्रभाारी सुदेस्य. धिदेनाा�क १३ जूंूना, २०२५.मांहाारााष्ट्रट शाासन रााजपत्र असाधााराणा भाागू पाचे, जुलाै ४, २०२५/आषाढ १३, शाके १९४७ 7 �ैधााविनक अविधाकारा सोपवि�ण्यास�बं�धाीचेे ज्ञाापन. या धि��ेयकात �ै�ाधिनाक अधि�कार सुोपाधि�ण्यासु�बा��ीचे पाुढेील प्रस्ता� अ�तभाूवत आहेेत: - खं�ड १.— (२). — या खाड� ाद्वाार,े राज्य शोासुनाासु, राज्य शोासुना रााजपत्राताीला अधि�सुचू नाद्वाे ार ेधिनायक्ु त करील अशोा धिदेनाा�कासु हेा अधि�धिनायम अ�मलात आणण्याचे अधि�कार प्रदेाना करण्यात आले आहेेत. खं�ड ३ (१). — या खा�डाद्वाार,े प्रस्तुत अधि�धिनायमाची अ�मलबाजूंा�णी करतानाा उद्भा�णाऱ्या ता�धित्रक बााबांच्या सुबा� �� ात � सुुसुत्रू औषधि�द्रव्यधि�षयक �ोरण तयार करण्यासुाठीी राज्य शोासुनााला सुल्ला देण्े यासुाठीी � आ�श्यक सुहेाय्य करण्यासुाठीी औषधि�द्रव्य त�त्र सुल्लागार म�डळे घधिटत करण्याचे तसुेच खं�ड ३ (२) अन्�य ेउक्त सुल्लागार म�डळेा�र अध्यक्ष � सुदेस्य नाामधिनादेेधिशोत करण्याच ेअधि�कार राज्य शोासुनााला प्रदेाना करण्यात आले आहेेत. खं�ड ४. — या खा�डाद्वाारे, प्रस्तुत अधि�धिनायमाच्या तरतुदेी अ�मलात आणण्याकरिरता राज्य म�डळेाशोी चचाव करूना तयार करण्यात आलेले धिनायम रााजपत्राताीला अधि�सुूचनाेद्वाारे पाू�वप्रकाधिशोत करण्याचे अधि�कार राज्य शोासुनााला प्रदेाना करण्यात आले आहेेत. �ै�धिनाक अधि�कार सुोपाधि�ण्यासु�बा��ीचे �रील प्रस्ता� सुामान्य स्�रूपााचे आहेेत. वि�धाान भा�न : जि�तेंंद्र भोोळेे, मु�बाई, सुधिच�-१, धिदेनाा�क ४ जूंुलै, २०२५. महेाराष्ट्र धि��ानासुभाा. ON BEHALF OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATION, PRINTED AND PUBLISHED BY DIRECTOR, RUPENDRA DINESH MORE, PRINTED AT GOVERNMENT CENTRAL PRESS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004 AND PUBLISHED AT DIRECTORATE OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATIONS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004. EDITOR : DIRECTOR, RUPENDRA DINESH MORE.