Part V, Ext. No. 65, L. A. BILL No. LVI OF 2025. A BILL to amend the Maharashtra Municipal Corporations Act, 1949 Friday, 4th July 2025.

RNI No. MAHBIL /2009/40124 मांहाारााष्ट्रट शाासन रााजपात्र असाधााराण भााग पााचे �र्षष ११, अ�क १२ (२२)] शाुक्र�ारा, जु�ै ४, २०२५/आर्षाढ १३, शाके १९४७ [पाष्ृठे े3, विकंमांत : रुपाय े२६.०० असाधााराण क्रमांा�क ६५ प्रााविधाकृत प्राकाशान मांहाारााष्ट्र वि�धाानसभाेत � मांहाारााष्ट्र वि�धाानपारिरार्षदेेत सादेरा के�े�ी वि�धाेयके. मांहाारााष्ट्र वि�धाानमां�डळ सविचे�ा�य महाा�ाष्ट्र दिव�ानासुभाेत दि�नाांक ४ जु�ै २०२५ �ोजी पाु�:स्थाादिपात क�ण्याात आलेेलेे खीालेीले दिव�ेयाक महाा�ाष्ट्र दिव�ानासुभाा दिनायाम ११६ अन्वयाे प्रदिसुद्ध क�ण्याात याेत आहाे :— L. A. BILL No. LVI OF 2025. A BILL TO AMEND THE MAHARASHTRA MUNICIPAL CORPORATIONS ACT, 1949. सन २०२५ चेे वि�धाानसभाा वि�धाेयक क्रमांा�क ५६. मांहाारााष्ट्र मांहाानगरापाावि�का अविधाविनयमां, १९४९ यात आणखीी सुधााराणा कराण्याकरिराता वि�धाेयक. सुना २०१२ चा ज्याअर्थीी, याात याापाुढेे दि�लेेल्याा प्रयाोजनााकरि�ता, महाा�ाष्ट्र महाानाग�पाादिलेका अदि�दिनायाम, १९४९ याात महाा. २३. आणखीी सुु�ा�णा क�णे इष्ट आहाे ; त्याअर्थीी, भाा�तीया गण�ाज्यााच्याा शहाात्त�ाव्याा वर्षीी, यााद्वाा� े पाुढेीलेप्रमाणे अदि�दिनायाम क�ण्याात याेत आहाे :– १. (१) याा अदि�दिनायामासु, महाा�ाष्ट्र महाानाग�पाादिलेका (सुु�ा�णा) अदि�दिनायाम, २०२५ असु ेम्हाणाव.े सुंदि�प्त नााव व प्रा�ंभा. (२) तो ताबाडतोबा अंमलेात याेईले. बााग पााच–६५-१2 मांहाारााष्ट्रट शाासन रााजपात्र असाधााराण भााग पााचे, जु�ै ४, २०२५/आर्षाढ १३, शाके १९४७ सुना २०१२ चा २. महाा�ाष्ट्र महाानाग�पाादिलेका अदि�दिनायाम, २०१२ यााच्याा कलेम २५३ मध्याे पाोट-कलेम (२) नांत� महाा. अदि�दिनायाम पाुढेीले पा�ंतुक �ाखीले क�ण्याात याेईले :– क्रमांक २३ च्याा “पा�ंतु आणखीी असुे की, सु�� काग�पात्राासुोबात इमा�त बाां�ण्यााचा दिजचा उद्देेश असुेले अशा कलेम २५३ ची सुु�ा�णा. प्रत्याेक व्याक्तीनाे ज्याा जागेव� इमा�त बाां�ावयााची आहाे, त्याा जागेव� पाूवी का�खीानाा असुल्याासु, अशा का�खीान्यााच्याा मालेकाकडूना कामगा�ाचं ी �ेया असुलेेलेी �ेणी अथावा इत� �ादियात्व नासुल्यााच ेसुा�ादिंकत प्रदितज्ञाापात्रा सुा�� क�णे आवश्याक असुेले.”मांहाारााष्ट्रट शाासन रााजपात्र असाधााराण भााग पााचे, जु�ै ४, २०२५/आर्षाढ १३, शाके १९४७ 3 उद्देेशा � काराणे या�चेे विन�ेदेन भाा�तात अनाेक का�खीानाे बां� पाडल्याामुळेे त्यााचा कामगा�ांच्याा दिहातसुंबां�ाव� पारि�णाम हाोऊना बाहाुसुंख्या प्रक�णामध्याे कामगा�ांनाा त्याांची काया�ेशी� �ेणी, भा�पााईसुुद्धा दिमळेेनााशी झाालेेलेी आहाे. पारि�णामी अनाेक बााबातीत औद्योोदिगक दिववा� व न्याायाालेयाीना खीटले ेयाात वाढे झाालेेलेी आहा.े का�खीान्यााच ेमालेक का�खीाना ेबां� करूना त ेदिवकूना जाण्यााची अनाके उ�ाहा�ण ेदिना�शनाश ासु आलेेलेी आहाते . न्याायाालेयााना ेदिनावाड े�ऊे नासुुद्धा अनाके प्रक�णात कामगा�ांनाा त्याांची काया�ेशी� �ेणी, उ�ा. थाकीत वेतनाे, भादिवष्या दिनावाशहा दिना�ी इत्याा�ी दिमळेत नााहाीत. काहाी प्रक�णात का�खीान्यााची जागा दिवकूना त्याा पाैशातूना कामगा�ाचं ी �ेणी �ण्े याात याेतीले असु ेका�खीानाे मालेक कबाूले क�तात. पा�ंतु, प्रत्या�ात मात्रा जदिमनाी दिवक्री व्यावहाा�ानांत� अशी कामगा�ांची �ेणी ना �ेता का�खीान्यााचे मालेक पा��ेशी दिनाघूूना जातात व त्याा दि�काणी दिवकासुक महाापाादिलेकेच्याा पा�वानागीनाे टोलेेजंग इमा�ती उभ्याा क�त असुतो. याा सुंपाूणश प्रका�ात ग�ीबा, असुंघूदिटत कामगा� त्यााची हाक्काची �ेणी ना दिमळेाल्याामळेु े �ेशो�डीलेा लेागतो. काया�ेशी� अज्ञााना व ग�ीबाी याा का�णामुळेे तो मालेकासुोबात काया�ेशी� लेढेाई लेढेण्याासु कमकुवत ��तो. सुबाळे मालेक आदिण असुंघूदिटत व �ुबाशले कामगा� याामध्याे कामगा�ांची हाा� हाोते. याा सुवश प्रका�ालेा आळेा घूालेण्याासुा�ी जोपायातं कामगा�ाचं ी सुवश काया�ेशी� �ेणी अ�ा हाोत नााहाीत तोपायातं दिवकासुकालेा त्याादि�काणी गृहासुंकलेु ेउभाा�ण्याात पा�वानागी �ण्े याात याऊे नाया ेदिकंवा त्यााना ेतसु ेकल्े याासु सुंबांदि�त महाापाादिलेकच्े याा आयाुक्तासु ते अनादि�कृत ��दिवण्यााचा अदि�का� असुावा, अशी कायाद्योात सुु�ा�णा हाोणे आवश्याक वाटते. का�खीान्यााची जमीना खी�े�ी कलेे ल्े याा दिवकासुकालेा कामगा�ाचं ी �ेणी �ण्े यााच ेबां�ना घूालेण ेचुकीच े��ेले. पा�ंत,ु एखीाद्योा महाापाादिलेका �ेत्राात एखीाद्योा दिवकासुकानाे इमा�त बाां�ण्याासुा�ी एखीाद्योा का�खीान्यााच्याा मालेकाकडूना जमीना खी�े�ी केल्याासु, अशा इमा�तीच्याा बाां�कामाच्याा उद्देेशाची नाोटीसु आयाुक्तालेा �ेतानाा, नाोटीशीसुोबात द्योावयााच्याा मादिहातीबा�ोबा� त्याा दि�काणी पाूवी का�खीानाा असुलेेल्याा मालेकाकडूना कामगा�ांप्रती अथावा इत� �ादियात्व नासुल्यााचे नां�णीकृत प्रदितज्ञाापात्रा घूेऊना ते आयाुक्तासु सुा�� क�ावे असुे बां�ना घूालेणा�ी त�तू� मात्रा कायाद्योात क�ता याईे ले. असु ेकल्े यााना ेदिवकासुकालेा सु�� प्रदितज्ञाापात्राादिशवाया इमा�त बाा�ं ता याेणा� नााहाी व पायााशयाानाे दिवकासुक इमा�त बाां�ण्यााच्याा प्रयाोजनााथाश का�खीान्यााच्याा मालेकाकडूना जमीना दिवकत घूेतानााच त्यााच्यााकडूना प्रदितज्ञाापात्रााची मागणी करू शकेले व अशा �ीतीनाे का�खीान्यााच्याा मालेकासु जमीना दिवक्री व्यावहाा�ाबा�ोबा� त्याा का�खीान्यााच्याा कामगा�ांची �ेणी �ेणे क्रमप्राप्त ��ेले. सुबाबा, महाा�ाष्ट्र महाानाग�पाादिलेका अदि�दिनायाम, २०१२ च्याा कलेम २५३ मध्याे उदिचत सुु�ा�णा क�णे आवश्याक झाालेे आहाे. व�ीले उद्देेश सुाध्या क�णे हाा याा दिव�ेयाकाचा हाेतू आहाे. वि�धाान भ�न : मुंब�ं ई, सुधाु ीर मुुनगंंटीी�ार, दि�नांं�क १३ जूनांू २०२५. प्रभांरीी स�स्य. वि�धाान भ�न : वि�तेंंद्र भोळेे, मुंब�ं ई, सदि�व-१, दि�नांं�क ४ जूलैं ै २०२५. मुंहांरींष्ट्र दिवधांनांसभां. ON BEHALF OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATION, PRINTED AND PUBLISHED BY DIRECTOR, RUPENDRA DINESH MORE, PRINTED AT GOVERNMENT CENTRAL PRESS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004 AND PUBLISHED AT DIRECTORATE OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATIONS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004. EDITOR : DIRECTOR, RUPENDRA DINESH MORE.