Part V, Ext. No. 81, L. A. BILL No. XLVIII OF 2025. A Bill to amend the Maharashtra Competitive Exam (Prevention of unfair means) (Amendment) Act, 2024. Friday, 11th July 2025.

RNI No. MAHBIL /2009/40124 मांहाारााष्ट्र� शाासन रााजपत्रा असाधााराणा भाार्गा पाचे �र्ष� ११, अ�क १६] शाुक्र�ारा, जुलै ११, २०२५/आर्षाढ २०, शाके १९४७ [पष्ृठे े३ , विकंमांत : रुपय े२६.०० असाधााराणा क्रमांा�क ८१ प्राविधाकृत प्रकाशान मांहाारााष्ट्र वि�धाानसभाेत � मांहाारााष्ट्र वि�धाानपरिरार्षदेेत सादेरा केलेली वि�धाेयके. मांहाारााष्ट्र वि�धाानमां�डळ सविचे�ालय महाा�ाष्ट्र दिवर्धाानासभेत दि�नाांक ११ जुलै, २०२५ �ोजी पु�:स्थाादिपत क�ण्याात आलेेलेे खीालेीले दिवर्धाेयाक महाा�ाष्ट्र दिवर्धाानासभा विनयमां ११६ अन्वयाे प्रदिसद्ध क�ण्याात याेत आहाे :— L. A. BILL No. XLVIII OF 2025. A BILL TO AMEND MAHARASHTRA COMPETITIVE EXAM (PREVENTION OF UNFAIR MEANS) (AMENDMENT) ACT, 2024. सन २०२५ चेे वि�धाानसभाा वि�धाेयक क्रमांा�क ४८. मांहाारााष्ट्र स्पधाा� पराीक्षाा (अनुविचेत मांार्गाा�स प्रवितबं�धा) अविधाविनयमां, २०२४ यात सुधााराणाा कराण्याकरिराता वि�धाेयक. ज्याअर्थीी, याात पुढेे दि�लेेल्याा प्रयाोजनााकरि�ता महाा�ाष्ट्र स्पर्धाा� प�ीक्षाा (अनाुदिचत मागा�स प्रदितबंंर्धा) अदिर्धादिनायामात आणखीी सुर्धाा�णा क�णे इष्ट आहाे. त्याअर्थीी, भा�तीया गण�ाज्यााच्याा शहाात्त�ाव्याा वर्षीी, यााद्वाा�े, पुढेीले अदिर्धादिनायाम क�ण्याात याेत आहाे :— १. (१) याा अदिर्धादिनायामास महाा�ाष्ट्र स्पर्धाा� प�ीक्षाा (अनाुदिचत मागा�स प्रदितबंंर्धा) (सुर्धाा�णा) संंक्षि�प्त नााव व अदिर्धादिनायाम, २०२५ असे म्हाणावे. प्राारंंभ. (२) तो, मांहाारााष्ट्र शाासन रााजपत्राातील अदिर्धासूचनाेद्वाा�े दिनायात क�ीले अशा दि�नाांकास लेागू हाोईले. (३) तो, संपूण� महाा�ाष्ट्रास लेागू �ाहाीले. (१) भाग पाच-८१–१2 संना २०२४ चाा (२) महाा�ाष्ट्र स्पर्धाा� प�ीक्षाा (अनाुदिचत मागा�स प्रदितबंंर्धा) अदिर्धादिनायाम, २०२४ (याात याापुढेे ज्यााचा अक्षि�क्षिनायम क्रमांक दिना�ेश, “मुख्या अदिर्धादिनायाम” असा केलेा आहाे) यााच्याा कलेम २ मध्याे, पोट-कलेम (१) मर्धाीले :— ३१ याच्या कलम २ चाी सं�ु ारंणाा. (१) खींड (ग) मध्याे, “स्पर्धाा� परि�क्षाा प्रादिर्धाक�णानाे घेेतलेेलेी” याा मजकु�ाऐवजी “स्पर्धाा� परि�क्षाा प्रादिर्धाक�ण, �ाज्या शासना दिकंवा, स्थाादिनाक प्रादिर्धाक�णानाे घेेतलेेलेी” हाा मजकू� �ाखीले क�ण्याात याेईले. (२) खींड (घे) मर्धाीले “स्पर्धाा� प�ीक्षाा घेेण्याासाठीी �ाज्या शासनाानाे” याा मजकु�ाऐवजी “स्पर्धाा� प�ीक्षाा घेण्े याासाठीी �ाज्या शासनााना ेदिकंवा स्थाादिनाक प्रादिर्धाक�णाना,े ” हाा मजकू� समादिवष्ट क�ण्याात याईे ले. संना २०२४ चाा ३. मुख्या अदिर्धादिनायामाच्याा कलेम ७ मध्याे— अक्षि�क्षिनायम क्रमांक ३१ याच्या कलम ७ (१) “दिकंवा सेवा पु�वठीा�ा�” याा मजकु�ानांत� “दिकंवा उमे�वा�” हाा मजकू� समादिवष्ट चाी सं�ु ारंणाा. क�ण्याात याेईले. (२) “ त्यााची मादिहाती संबंंदिर्धात” याा मजकु�ापूवी “दिकंवा उमे�वा�,” हाा मजकू� समादिवष्ट क�ण्याात याेईले. संना २०२४ चाा अक्षि�- ४. मुख्या अदिर्धादिनायामाच्याा कलेम ११ मर्धाीले,— क्षिनायम क्रमांक ३९ याच्या कलम ११ चाी (१) पोटकलेम (१) मर्धाीले, “�हाा लेाखी रुपयाापया�तच्याा” याा मजकु�ाऐवजी, “�ोना लेाखी सं�ु ारंणाा. रुपयाांपेक्षाा कमी नासेले प�ंतु जो �हाा लेाखी रुपयाांपयांत वाढेदिवता याेईले इतक्याा” हाा मजकू� समादिवष्ट क�ण्याात याेईले ; (२) पोटकलेम (१) नांत� पुढेीले खींड समादिवष्ट क�ण्याात याेईले :— “(क) याा अदिर्धादिनायामान्वयाे �ुसऱ्याां�ा अनाुदिचत मागा�चा अवलेंबं क�णाऱ्याा व अप�ार्धा क�णाऱ्याा कोणत्यााहाी व्याक्तीस दिकंवा व्याक्तंनाा, सात वर्षीांपेक्षाा कमी नासेले प�ंतु, जी पंर्धा�ा वर्षीाप� यातं वाढेदिवता याईे ले इतक्याा म�ु तीची का�ावासाची दिशक्षाा हाोईले आदिण �हाा लेाखी रुपयाापं क्षाे ा कमी नासेले प�ंतु जो एक कोटी रुपयाांपयांत वाढेदिवता याेईले इतक्याा द्रव्या�ंडास पात्र असतीले. द्रव्या�ंडाचे प्र�ाना क�ण्याात कसूना केल्याास, भा�तीया न्यााया संदिहाता, २०२३ यााच्याा त�तु�ीनाुसा� का�ावासाची अदितरि�क्त दिशक्षाा लेा�ण्याात याेईले.”, (३) पोट-कलेम (२) मध्याे,— (क) “एक कोटी रुपयाांपयांत” याा मजकु�ाऐवजी “एक कोटी रुपयाांपेक्षाा कमी नासेले प�ंतू जो पाच कोटी रुपयाांपयांत वाढेदिवता याेईले इतक्याा” हाा मजकू� समादिवष्ट क�ण्याात याेईले, (खी) “चा� वर्षीा�च्याा” याा मजकु�ाऐवजी “�हाा वर्षीा�च्याा” हाा मजकू� समादिवष्ट क�ण्याात याेईले, (४) पोट-कलेम (३) मर्धाीले “एक कोटी रुपयाे” याा मजकु�ाऐवजी “पन्नाास लेाखी रुपयाांपेक्षाा कमी नासेले प�ंत ुजो एक कोटी रुपयाांपयातं वाढेदिवता याईे ले इतक्याा” हाा मजकू� समादिवष्ट क�ण्याात याईे ले. संना २०२४ चाा ५. मुख्या अदिर्धादिनायामाच्याा कलेम १२ मध्याे, “पाच वर्षीा�पेक्षाा कमी नासेले प�ंतु जी �हाा वर्षीांपयांत अक्षि�क्षिनायम क्रमांक वाढेदिवता याेईले” याा मजकु�ाऐवजी “�हाा वर्षीा�पेक्षाा कमी नासेले प�ंतु जी जन्मठीेपेपयांत वाढेदिवता याेईले” हाा ३१ याच्या कलम १२ मजकू� समादिवष्ट क�ण्याात याेईले. चाी सं�ु ारंणाा. संना २०२४ चाा अक्षि�- ६. मुख्या अदिर्धादिनायामाच्याा अनाुसूची-एक मर्धाीले खींड (क) मर्धाीले “घेेतलेेलेी कोणतीहाी प�ीक्षाा” क्षिनायम क्रमांक ३१ याा मजकु�ापूवी याच्या अनासंु चाू ी एक म�ील सं�ु ारंणाा. “(४) स्थाादिनाक स्व�ाज्या संस्थाांनाी, (५) शासनाानाे अथा�सहााय्या केलेेल्याा संस्थाा, आस्थाापनाा (६) साव�जदिनाक उपक्रम (पूण�ता दिकंवा अंशता सहााय्याीत)” हाा मजकू� समादिवष्ट क�ण्याात याेईले.3 उद्ेशा � काराणाे या�चेे विन�ेदेन महाा�ाष्ट्रात ३५ लेाखीाहाूना अदिर्धाक दिवद्यााथाी स्पर्धाा� प�ीक्षाांची तयाा�ी क�त आहाेत स्पर्धाा� प�ीक्षाांची तयाा�ी क�णाऱ्याा दिवद्याार्थ्यांयाांमध्याे बंहाुतांश दिवद्यााथाी शेतक�ी, कष्टक�ी, कामगा� आदिण मध्यामवगीया कुटं�बंातूना याेतात. प�ंतु पेप� फुुटीच्याा वाढेत्याा घेटनाांमुळेे लेाखीो याुवकांच्याा भदिवष्यााव� प्रदितकूले परि�णाम हाोतो. स्पर्धाा� प�ीक्षाा पा��श�कपणे पा� पाडल्याा जाव्याात तसेच अनाुदिचत मागांनाा आळेा घेालेण्याासाठीी “महाा�ाष्ट्र स्पर्धाा� प�ीक्षाा (अनाुदिचत मागा�स प्रदितबंंर्धा) अदिर्धादिनायाम, २०२४” अदिर्धादिनायादिमत केलेा आहाे. याा अदिर्धादिनायामात, प�ीक्षाेत अनाुदिचत प्रका� क�णाऱ्याांनाा द्रव्या�ंडाच्याा बंाबंतीत कमाले द्रव्या�ंडाची त�तू� असलेी त�ी दिकमाना द्रव्या�ंडाची त�तू� नासल्याानाे हाा काया�ा कमकुवत हाोण्यााची शक्याता आहाे. त्याामुळेे द्रव्या�ंडाची त�तू� क�तानाा दिकमाना द्रव्या�ंडाची त�तू� क�णे ग�जेचे आहाे. याा अदिर्धादिनायामांत, अनाुदिचत प्रका� क�णाऱ्याांनाा पदिहाल्याां�ा गुन्हाा केल्याास �ंडाची त�तू� आहाे. प�ंतु, त्यााच व्याक्तीनाे दिकंवा संस्थाेनाे �ुसऱ्याां�ा गुन्हाा केल्याास वाढेीव �ंडाची त�तू� नासल्याानाे �ुसऱ्याां�ा अनाुदिचत प्रका� क�णाऱ्याांनाा वाढेीव �ंडाची त�तू� क�णे ग�जेचे आहाे. �ाज्याासहा �ेशभ�ात बंहाुतांश दिठीकाणी स्पर्धाा� प�ीक्षाांमर्धाीले अनाुदिचत प्रका�ात संघेटीत गुन्हाेगा� सहाभागी असल्यााच ेसमो� आले ेआहा.े दिवद्यामाना अदिर्धादिनायामातीले संघेटीत गन्ु हाेगा�ासं ाठीीचा �डं पु�ेसा नासल्यााना ेसंघेटीत गुन्हाेगा�ांसाठीी कठीो� �ंडाची त�तू� क�णे आवश्याक आहाे. �ाज्याातीले ३५ लेाखी स्पर्धाा� प�ीक्षााथाी याुवांसाठीी महात्वाचा असलेेलेा स��ीले अदिर्धादिनायामात कुठील्यााहाी त्रुटी तसेच गुन्हाेगा�ांसाठीी पळेवाटा �ाहाू नायाेत याासाठीी “महाा�ाष्ट्र स्पर्धाा� प�ीक्षाा (अनाुदिचत मागा�स प्रदितबंंर्धा) अदिर्धादिनायाम, २०२४” याामध्याे आणखीी सुर्धाा�णा क�णे इष्ट वाटते. व�ीले उद्दीीष्टे साध्या क�णे हाा याा दिवर्धाेयाकाचा हाेतू आहाे. वि�धाान भा�न : राोविहात प�ारा, मुंबंई, प्रभा�ी स�स्या. दि�नाांक २७ मे, २०२५. वि�धाान भा�न : विजतंद्र भाोळे, मुंबंई, सदिचव-१ दि�नाांक ११ जुलेै, २०२५. महाा�ाष्ट्र दिवर्धाानासभा. ON BEHALF OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATION, PRINTED AND PUBLISHED BY DIRECTOR, RUPENDRA DINESH MORE, PRINTED AT GOVERNMENT CENTRAL PRESS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004 AND PUBLISHED AT DIRECTORATE OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATIONS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004. EDITOR : DIRECTOR, RUPENDRA DINESH MORE.