Home India CENTRAL SECTION Part V, Extra No. 48, L. A. BILL No. XXXVI OF 2025. A Bill t...
Date: 2025-07-04 Category: Not Applicable State: Maharashtra Country: India

Part V, Extra No. 48, L. A. BILL No. XXXVI OF 2025. A Bill to amend the Maharashtra Gunthewari Development (Regularization, Upgradation and Control) Act, 2001. Friday, 4th July 2025.

Issued by CENTRAL SECTION · Not Applicable

Research with AI Agent Chat with Document Generate Summary Translate Helpful Share Add to Project Create Task

Executive Summary & Key Takeaways

**कार्यकारी सारांश (Executive Summary)** महाराष्ट्र गुंठेवारी विकास (नियमाधीन करणे, श्रेणीवाढ व नियंत्रण) अधिनियम, 2001 मध्ये सुधारणा करण्यासाठी विधानसभेत विधेयक सादर केले आहे. गुंठेवारी विकास नियमाधीन करताना स्थानिक भूधारकांना विचारात घेणे, रेखांकनातील जागा हस्तांतरित करणे, सार्वजनिक सुविधा सुधारणे आणि चटई क्षेत्र निर्देशांक मर्यादित करणे हे या विधेयकाचे उद्देश आहेत. हे विधेयक ताबडतोब अंमलात येईल. **मुख्य मुद्दे / मुख्य मजकूर (Key Points / Main Content)** * **कलम 2 मध्ये सुधारणा:** * नियोजन प्राधिकरण गुंठेवारी क्षेत्राची अनुसूची राजपत्रामध्ये प्रसिद्ध करेल. हरकती व सूचना विचारात घेऊन अनुसूची अंतिम करेल. * **कलम 3 मध्ये सुधारणा:** * रेखांकनातील खुली जागा व रस्त्यावरील क्षेत्र मूळ मालकाकडे असल्यास, मालकाने ते नियोजन प्राधिकरणाकडे हस्तांतरित करणे आवश्यक आहे. * जागा हस्तांतरित करण्यात मालक अयशस्वी झाल्यास भूखंडधारकांनी हस्तांतरण करणे आवश्यक आहे. अन्यथा, नियोजन प्राधिकरण सक्तीने जागा ताब्यात घेईल. * महानगरपालिका क्षेत्रात खुल्या भूखंडाच्या रेखांकनासाठी 6 मीटर आणि दाट वस्तीच्या क्षेत्रात 3 मीटरची सामासिक अंतरे सोडण्यात येतील. * **कलम 5 मध्ये सुधारणा:** * अर्जदाराच्या भूखंडासंबंधी भूमापन कागदपत्रांच्या आधारे केले जाईल. अंतिम मोजणीत अतिक्रमण आढळल्यास नियमाधीन प्रमाणपत्र घेण्याची जबाबदारी अर्जदाराची राहील. * 1 जानेवारी 2001 पूर्वी खरेदीपत्र केले नसल्यास, मुद्रांक शुल्क भरून खरेदी दस्त घेता येईल. * **कलम 6 मध्ये सुधारणा:** * वीज पुरवठ्यासह सार्वजनिक सुविधांसाठी शुल्क वापरले जाईल. * भूखंड नियमित झाल्यावर रेखांकनामध्ये 10% खुली जागा न ठेवल्यास चटई क्षेत्र निर्देशांक 0.85 पर्यंत मर्यादित राहील. **परिणाम विश्लेषण (Impact Analysis)** * **भागधारक:** गुंठेवारी भूखंडाचे मालक / भूखंडधारक * **परिणाम:** नियमांनुसार भूखंड नियमित करण्याची प्रक्रिया अधिक स्पष्ट आणि सुलभ होईल. रेखांकनातील जागा हस्तांतरणाचे नियम अधिक स्पष्ट होतील. * **आवश्यक कृती:** आवश्यक कागदपत्रे सादर करणे आणि नियमांनुसार शुल्क भरणे. * **भागधारक:** नियोजन प्राधिकरण * **परिणाम:** गुंठेवारी क्षेत्राचे नियोजन आणि व्यवस्थापन अधिक प्रभावीपणे करता येईल. सार्वजनिक सुविधांसाठी निधी उपलब्ध होईल. * **आवश्यक कृती:** नियमांनुसार कार्यवाही करणे, रेखांकनाचे व्यवस्थापन करणे.

Key Entities Referenced

महाराष्ट्र गुंठेवारी विकास (नियमाधीन करणे, श्रेणीवाढ व नियंत्रण) अधिनियम, २००१: गुंठेवारी विकासाला नियमित करण्यासाठी आणि नियंत्रित करण्यासाठी असलेला कायदा, ज्यामध्ये सुधारणा प्रस्तावित आहेत. विधानसभा विधेयक क्रमांक ३६ (सन २०२५): महाराष्ट्र गुंठेवारी विकास अधिनियम, २००१ मध्ये सुधारणा करणारे विधेयक. नियोजन प्राधिकरण: गुंठेवारी क्षेत्राची अनुसूची निश्चित करणारी आणि सार्वजनिक जागा ताब्यात घेणारी संस्था. सुधीर मुनगंटीवार: विधेयकाचे प्रभारी सदस्य.
Official Source Record View Original Source →
See Full Document Text
RNI No. MAHBIL /2009/40124 मांहाारााष्ट्रट शाासन रााजपत्र असाधााराणे भाागुं पाचे �र्षष ११, अ�क १२(५)] शांक्र�ारा, जंलैै ४, २०२५/आर्षाढ १३, शाके १९४७ [पष्ृठे े3, विकंमांत : रुपय े२६.०० असाधााराणे क्रमांा�क ४८ प्रााविधाकृत प्राकाशान मांहाारााष्ट्र वि�धाानसभाेत � मांहाारााष्ट्र वि�धाानपरिरार्षदेेत सादेरा केलैेलैी वि�धाेयके. मांहाारााष्ट्र वि�धाानमां�डळ सविचे�ालैय महाारााष्ट्र दिवाधीानासाभाेत दि�नाा�का ४ जंलैै, २०२५ राोजी पुुरा:स्थाादिपुत काराण्याात आलेेलेे खीालेीले दिवाधीेयाका, महाारााष्ट्र दिवाधीानासाभाा दिनायाम ११६ अन्वायाे प्रदिसाद्ध काराण्याात याेत आहाे :— L. A. BILL No. XXXVI OF 2025. A BILL TO AMEND THE MAHARASHTRA GUNTHEWARI DEVELOPMENT (REGULARIZATION, UPGRADATION AND CONTROL) ACT, 2001. सन २०२५ चेे वि�धाानसभाा वि�धाेयक क्रमांा�क ३६. मांहाारााष्ट्र गुंं�ठेे�ाराी वि�कास (विनयमांाधाीन कराणेे, श्रेेणेी�ाढ � विनय�त्रणे) अविधाविनयमां, २००१ यात संधााराणेा कराण्यासाठेी वि�धाेयक. ज्याअर्थीी, याात याापुढेु ेदि�लेल्े याा प्रयाोजनाासााठीी, महाारााष्ट्र गुंु�ठीवाे ाराी दिवाकाासा (दिनायामाधीीना काराणे,े श्रेणेे ीवााढे साना २००१ चाा महाारााष्ट्र वा दिनाया�त्रणे) अदिधीदिनायाम, २००१ याात आणेखीी साुधीाराणेा काराणेे इष्ट आहाे, त्याअर्थीी, भाारातीया गुंणेरााज्यााच्याा अदिधीदिनायाम क्रमा�का शहाात्तरााव्याा वार्षीी, यााद्वााराे पुुढेीले अदिधीदिनायाम काराण्याात याेत आहाे :– २७. १. (१) याा अदिधीदिनायामासा, महाारााष्ट्र गुंु�ठीेवााराी दिवाकाासा (दिनायामाधीीना काराणेे, श्रेेणेीवााढे वा दिनाया�त्रणे) सादि�प्त नाावा वा (साुधीाराणेा) अदिधीदिनायाम, २०२५ असाे म्हाणेावाे. प्रारा�भा. (२) तो ताबडतोब अ�मलेात याेईले. (१) भाागुं पुाचा-४८–१PB 2 मांहाारााष्ट्रट शाासन रााजपत्र असाधााराणे भाागुं पाचे, जंलैै ४, २०२५/आर्षाढ १३, शाके १९४७ साना २००१ चाा २. महाारााष्ट्र गुंु�ठीेवााराी दिवाकाासा (दिनायामाधीीना काराणेे, श्रेेणेीवााढे वा दिनाया�त्रणे) अदिधीदिनायाम, २००१ महाा.अदिधीदिनायाम (याात याापुुढेे ज्यााचाा दिना�ेश “मुख्या अदिधीदिनायाम” असाा काराण्याात आलेा आहाे) यााच्याा कालेम २ मध्याे, पुोट- क्रमा�का २७ कालेम (१) मधीीले, खी�ड (घ) ना�तरा पुुढेीले खी�ड सामादिवाष्ट काराण्याात याेईले. यााच्याा कालेम २ चाी साुधीाराणेा “(चा) “अनाुसाूचाी” यााचाा अथाथ दिनायाोजना प्रादिधीकाराणे आपुल्याा �ेत्रातीले गुंु�ठीेवााराी �ेत्राचाी अनाुसाूचाी शाासन रााजपत्रामांध्ये प्रदिसाद्ध काराेले वा त्याासा�ब�धीात साूचानाा अथावाा हाराकाती मागुंवाूना त्याा अनाुर्षी�गुंानाे अनाुसाूचाी अ�दितम काराण्याात याेईले वा त्यााना�तरा अनाुसाूचाीतीले भाुमापुना क्रमा�काामधीीले पुूणेथत: अथावाा अ�शत: जसाे असाेले त्याानाुसाारा त्याा �ेत्रातीले गुंु�ठीेवााराी दिवाकाासा दिनायामाधीीना काराण्यााचाी काायाथवााहाी उक्त अदिधीदिनायामातीले तरातु�ीनाुसाारा काराण्याात याेईले.” साना २००१ चाा ३. मुख्या अदिधीदिनायामाच्याा कालेम ३ मधीीले, पुोट-कालेम २ मध्याे, खी�ड (घ) ना�तरा पुुढेीले खी�ड महाा.अदिधीदिनायाम सामादिवाष्ट काराण्याात याेतीले. क्रमा�का २७ “ (चा) राेखीा�कानाामधीीले खीुलेी जागुंा वा रास्त्याावाराीले �ेत्र मूळ मालेकाा�चाे नाावाे असाेले अशा वाेळी यााच्याा कालेम ३ त्यााखीालेीले �ेत्र मूळ मालेकाानाे दिनायाोजना प्रादिधीकाराणेासा हास्ता�तराणे काराणेे आवाश्याका आहाे आदिणे जरा मालेकाानाे चाी साुधीाराणेा अशा जागुंा हास्ता�तराणे काराण्याासा टाळाटाळ काेल्याासा वा अशा जागुंामालेकाानाे भाूखी�डधीाराकाा�नाा दिलेहाूना दि�लेेल्याा काराारापुत्रामध्या ेअथावाा खीराे�ीपुत्रामध्या ेअशा जागुंाचा� ा उल्लेेखी असाल्याासा, राेखीा�कानाातीले भाूखी�डधीाराकाा�नाी असाे �त्रे दिनायाोजना प्रादिधीकाराणेाकाड ेहास्तात� राणे काराणे ेआवाश्याका रााहाीले. वाराीले �ोन्हाी प्रकाारा ेकाायाथवााहाी काराणे ेशक्या ना झााल्याासा अशा सावाथ साावाथजदिनाका वाापुरााच्याा जागुंा दिनायाोजना प्रादिधीकाराणे साक्तीनाे ताब्याात घेईले. तसाेचा यााबाबत काोणेत्यााहाी न्याायाालेयाात �ावाा �ाखीले काराता याेणेारा नााहाी. (छ) महाानागुंरापुादिलेकाा, दिवाशेर्षी दिनायाोजना प्रादिधीकाराणे आदिणे नावाीना नागुंरादिवाकाासा प्रादिधीकाराणे याा�च्याा �ेत्रामध्याे खीुल्याा भाूखी�डाच्याा राेखीा�कानाासााठीी जागुंेवाराीले पुरिरास्थिस्थाती दिवाचााराात घेऊना साहाा मीटरा दिकांवाा दिनायाोजना आरााखीडा रुं��ी एवाढेी खीुलेी साामादिसाका अ�तराे साोडूना �ेण्याात याेतीले. तसाेचा �ाटवास्तीच्याा �ेत्रासााठीी कामीत कामी ३ मीटरा आदिणे इतरा दिनायाोजना प्रादिधीकाराणेाच्याा �ेत्रात सााडेचाारा मीटरा दिकांवाा दिनायाोजना आरााखीडा त्याानाुसाारा आवाश्याका अशा रास्त्यााच्याा रुं��ीएवाढेी खीुलेी साामादिसाका अ�तराे साोडूना �ेण्याात याेतीले.”. साना २००१ चाा ४. मुख्या अदिधीदिनायामाच्याा कालेम ५ मधीीले, पुोट-कालेम (२) ना�तरा पुुढेीले उपु-खी�ड सामादिवाष्ट महाा.अदिधीदिनायाम काराण्याात याेतीले :– क्रमा�का २७ यााच्याा “(३) अजथ�ारााच्याा भाूखी�डासा�ब�धीीत भाूमापुना त्यााच्याा क्रमा�कााच्याा नाकााशावारूना / फााळणेी कालेम ५ चाी नाकााशावारूना / गुंावा नाकााशा इ. काागुं�पुत्रा�चाे उपुलेब्धीतेनाुसाारा दिनायाोजना प्रादिधीकाराणेाकाडूना काेलेी जाईले. साुधीाराणेा. अ�दितम मोजणेीअ�ती अदितक्रमणे झााल्यााचाे आढेळलेे तरा साुधीारिरात दिनायामाधीीना प्रमाणेपुत्र दिनायाोजना प्रादिधीकाराणेाकाडूना घेण्यााचाी जबाब�ाराी अजथ�ारााचाी रााहाीले. (४) भाूखी�डधीाराकााना ेदि�नाा�का १ जानावाे ाराी २००१ पुूवाी खीराे�ीपुत्र कालेे ेनासाल्याासा, त्याासा आवाश्याका ते मुद्रांा�का शुल्का भारूना खीराे�ी �स्त घेता याेईले.”. साना २००१ चाा ५. मुख्या अदिधीदिनायामाच्याा कालेम ६ मधीीले,– महाा. अदिधीदिनायाम (१) पुोट-कालेम (१) मध्या,े “वाीज पुुरावाठ्यााव्यादितरिराक्त” याा मजकाराु ाऐवाजी “बोज पुुरावाठ्याासाहा” कामा�का २७ यााच्याा हाा मजकाूरा घालेण्याात याेईले. कालेम ६ चाी साुधीाराणेा. (२) पुोट-कालेम (४) ना�तरा पुुढेीले पुोट-कालेम सामादिवाष्ट काराण्याात याेईले. “ (५) भाूखी�ड दिनायादिमत काराण्याात आल्यााना�तरा वा त्याानासाु ारा दिनायामाधीीना प्रमाणेपुत्र दि�ल्यााना�तरा तसाेचा अकाृपुीका आकाारााचाा भाराणेा काेल्यााना�तरा भाूखी�डामध्याे बा�धीकााम पुरावाानागुंी �ेतानाा सा�ब�दिधीत राेखीा�कानाामध्याे १० टक्काे खीुलेी जागुंा ठीेवालेी नासाेले तरा अशा प्रकााराच्याा भाूखी�डा�मध्याे अनाुज्ञेेया चाटई �ेत्र दिना�ेशा�कााच्याा ०.८५ इतकाा चाटई �ेत्र दिना�ेशा�का मयााथदि�त रााहाीले. राेखीा�कानाामध्याे खीुलेी जागुंा कामी ठीेवालेी असाल्याासा त्यााप्रमाणेात चाटई �ेत्र दिना�ेशा�का कामी कारूना दिनायाोजना प्रादिधीकाराणे भाूखी�डामध्याे बा�धीकाामासा पुरावाानाा �ेईले.”.मांहाारााष्ट्रट शाासन रााजपत्र असाधााराणे भाागुं पाचे, जंलैै ४, २०२५/आर्षाढ १३, शाके १९४७ 3 उद्देेशा � काराणेे या�चेे विन�ेदेन महाारााष्ट्र गुंु�ठीवाे ाराी दिवाकाासा (दिनायामाधीीना काराणे,े श्रेेणेीवााढे वा दिनाया�त्रणे) अदिधीदिनायाम, २००१ अन्वाया ेगुंु�ठीवाे ाराी दिवाकाासा दिनायामाधीीना कारातानाा, दिनायाोजना प्रादिधीकाराणेाच्याा माध्यामातूना स्थाादिनाका भाधीू ाराकााना� ा पुूणेतथ ः दिवाचााराात घऊे ना गुंु�ठीेवााराी दिवाकाासा दिनायामाधीीना काराणेे आवाश्याका आहाे. तसाेचा, राेखीा�कानाातीले खीुलेी जागुंा वा रास्त्यााखीालेीले �ेत्र मूळ मालेकााच्याा नाावाे असाेले अशा वाेळी त्यााखीालेीले �ेत्र मूळ मालेकाा�नाी दिनायाोजना प्रादिधीकाराणेासा हास्ता�तराणे काराणेे आवाश्याका आहाे आदिणे जरा मालेकाानाे अशा जागुंा हास्ता�तराीत काराण्याासा टाळाटाळ काेलेी अथावाा काराारा पुत्रामध्याे अथावाा खीराे�ी पुत्रामध्याे त्यााबाबतचाा उल्लेेखी असाल्याासा राेखीा�कानाातीले भाूखी�डधीाराकाा�नाी असाे �ेत्र दिनायाोजना प्रादिधीकाराणेाकाडे हास्ता�तराीत काराणेे आवाश्याका आहाे. याा �ोन्हाी प्रकााराे काायाथवााहाी शक्या ना झााल्याासा अशा साावाथजदिनाका वाापुरााच्याा जागुंा दिनायाोजना प्रादिधीकाराणे साक्तीनाे ताब्याात घेईले. तसाेचा यााबाबत काोणेत्यााहाी न्याायाालेयाात �ावाा �ाखीलेा काराता याेणेारा नााहाी अशी तरातू� उक्त अदिधीदिनायामात काराणेे आवाश्याका झाालेे आहाे. प्रशमना शुल्कााच्याा जमा राकामेतूना त्यााभाागुंातीले साावाथजदिनाका साोई-साुदिवाधीा (वाीज पुुरावाठ्याासाहा) कारिराता वाापुराण्यााबाबतचाी तरातू� काराणेे लेोकाादिभामुखी प्रशासानााच्याा �ृष्टीनाे अत्याावाश्याका बाब झाालेी आहाे. तसाेचा, चाटई�त्रे दिना�ेशा�का मयााथदि�त काराणे ेआदिणे राेखीा�कानाामध्या ेखीुलेी जागुंा कामी ठीेवालेी असाल्याासा त्यााप्रमाणे ेचाटई�त्रे दिना�ेशा�का कामी काराण्यााबाबत तरातू� काराणेे आवाश्याका झाालेे आहाे. वाराीले उद्देेश सााध्या काराणेे हाा याा दिवाधीेयाकााचाा हाेतू आहाे. म्हाणेूना, हाे दिवाधीेयाका साा�रा काराण्याात याेत आहाे. वि�धाान भा�न : संधाीरा मांंनगुं�टीी�ारा, मु�बई, प्रभााराी सा�स्या. दि�नाा�का २६ मे, २०२५. वि�धाान भा�न : विजतंद्र भाोळे, मु�बई, सादिचावा -१, दि�नाा�का ४ जुलेै, २०२५. महाारााष्ट्र दिवाधीानासाभाा. ON BEHALF OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATION, PRINTED AND PUBLISHED BY DIRECTOR, RUPENDRA DINESH MORE, PRINTED AT GOVERNMENT CENTRAL PRESS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004 AND PUBLISHED AT DIRECTORATE OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATIONS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004. EDITOR : DIRECTOR, RUPENDRA DINESH MORE.

Continue your research